Yeni bilgisayar aklınızı okuyup düşüncelerinizi görsele dökebiliyor

Bilgisayar katılımcıların düşündüklerini tahmin ederek daha önce hiç görülmemiş görseller oluşturmayı başardı

Çalışmaya katılan gönüllülere, yapay zeka tarafından oluşturulan yüzlerce farklı insan görüntüsü gösterildi. Katılımcılardan, gördükleri yüzlerin "yaşlı" veya "gülümseyen" gibi belirli özelliklerine konsantre olmaları istendi (John Macdougall/AFP)

Beyin aktivitesini izleyebilen ve kullanıcının düşündüklerini görsele dökebilen yeni bir bilgisayar geliştirildi.
Katılımcıların görsellere baktığı esnada çekilen EEG'ler, bir sinir ağına (gerçek beyinlerden esinlenilerek geliştirilmiş bir algoritmaya) iletildi. Söz konusu ağ, beyinlerin, katılımcıların aradığıyla eşleşen herhangi bir görüntüyü saptayıp saptamadığını çıkarsadı.
Sinir ağı böylece kişinin aklındaki yüze dair tahminini uyarlayabildi ve buna yönelik görseller oluşturmayı başardı.
Nihayetinde bilgisayarın oluşturduğu görseller, katılımcıların düşündükleriyle yüzde 83 doğrulukla artan bir eşleşme sağladı.
Helsinki Üniversitesi'nde araştırmacı, Kopenhag Üniversitesi'nde de profesör olanTuuka Ruotsalo, yaptığı açıklamada, "Teknik, insanın verdiği doğal tepkilerle bilgisayarın yeni enformasyon oluşturma becerisini birleştiriyor. Deneyde katılımcılardan sadece bilgisayar tarafından oluşturulan görsellere bakmaları istendi" dedi.
Bilgisayar da insan beyninin tepkilerini kullanarak, gösterilen görselleri ve insanların görsellere verdiği tepkiyi modelledi. Bilgisayar buradan hareketle kullanıcının aradığıyla eşleşen, tamamen yeni bir görsel oluşturabiliyor.
Araştırmacılar ayrıca, bu gelişmenin kreatif üreticilere yardımcı olmanın yanı sıra insanların bir şeyleri nasıl algıladığını daha iyi anlamak için kullanılabileceğini düşünüyor.
Ruotsalo, "Eğer bir şey çizmek veya resmetmek istiyorsanız ve bunu yapma yetiniz yoksa bilgisayar hedefinize ulaşmanızda size yardımcı olabilir. O yalnızca, dikkat odağını gözlemleyip, ne yaratmak istediğinizi tahmin edebilir" dedi.
Üst düzey araştırmacı Miciel Spapé, teknolojinin düşünceleri anlamadığını ama insanların zihinsel kategorilerle kurduğu ilişkilere karşılık verdiğini söyledi.
Yani örneğin, bu yöntemle belirli bir yaşlı insanı tanımlayabilmek yerine, kişinin yaşlılıkla ilişkilendirdiği şeyi kavramak mümkün olabilir.
Spapé, "Bir kişinin yaşlı bir insana dair fikri bir başkasınınkinden çok farklı olabilir.Şu anda tekniğimizin bilinçsiz çağrışımları açığa çıkarıp çıkaramayacağını görmeye çalışıyoruz, örneğin bilgisayarın yaşlı insanları sürekli, tebessüm eden erkekler şeklinde yorumlayıp yorumlamadığına bakıyoruz" dedi.
Çalışma bu ay Scientific Reports'ta yayımlandı.