Dünyanın merakla beklediği canlı yayın, yalanlara ve abartılara sahne oldu: Trump-Biden münazarasının en büyük 12 çarpıtma ve yalanı

ABD Başkanı Donald Trump (solda) ve Demokratik başkan adayı Joe Biden (AP)
ABD Başkanı Donald Trump (solda) ve Demokratik başkan adayı Joe Biden (AP)
TT

Dünyanın merakla beklediği canlı yayın, yalanlara ve abartılara sahne oldu: Trump-Biden münazarasının en büyük 12 çarpıtma ve yalanı

ABD Başkanı Donald Trump (solda) ve Demokratik başkan adayı Joe Biden (AP)
ABD Başkanı Donald Trump (solda) ve Demokratik başkan adayı Joe Biden (AP)

Gelenek bir kere daha bozulmadı ve ABD'de seçilme ihtimali olan başkan adayları canlı yayında karşı karşıya geldi. 
Cumhuriyetçi Parti'nin adayı olan mevcut başkan Donald Trump ve Demokrat Parti'nin adayı, eski başkan yardımcısı Joe Biden'ın münazarasında yalanlar ve abartılı beyanlar da eksik olmadı. 
İşte Amerika'nın saygın siyasi haber sitelerinden Politico'nun derlediği yalanlar ve abartılar:

Trump: Kovid-19 aşısına sadece haftalar kaldı
ABD'nin mevcut başkanı, yönetiminin küresel salgın konusunda yaptıklarını savunurken bunu söyledi ancak kendi sağlık uzmanları dahi bahsedilen takvimden şüphe duyuyor. Batı'daki muhtemel aşı denemelerinin tamamlanıp acil durumda kullanım için izin almaları, aylar sürecek gibi gözüküyor. 

Trump: Hunter Biden yabancı kaynaklardan para alarak uygunsuz davrandı
Joe Biden'ın oğlu hakkındaki bu suçlama, eski Moskova Belediye Başkanı Yuri Lujkov'un milyarder eşinden para aldığı iddiasına dayanıyor. Senato'daki Cumhuriyetçilerin hazırladığı raporda yer alan bu iddialar tartışmalı. Trump, kendisinin de Lujkov yönetimiyle anlaşmalar yaptığını ve 2016'ya kadar bu ülkeyle iş yapmaya çalıştığınıysa söylemedi. 
Diğer yandan Hunter Biden'ın 2014 yılından 2019'un nisan ayına kadar Ukrayna'nın en büyük özel doğalgaz üreticisi olan Burisma Holdings'te yönetim kurulu üyesi olması, 2009-2017 yıllarındaysa babası Joe Biden'ın Ukrayna'daki yolsuzlukla mücadele çalışmalarına destek vermesi, ABD'de gündem oluşturmuştu. Demokratlar, bu konuda ülkenin ulusal çıkarlarının korunduğunu ve Bidenlar arasındaki ilişkinin kişisel menfaat için siyasi güçten faydalanma anlamına gelmediğini savunuyor. 

Trump: Biden kanun ve düzene karşı
Siyahilerin haklarını savunmak için düzenlenen gösterilere tepki vermediği iddia edilen Biden, hem polisin hem de protestocuların şiddetini defalarca kınayarak düzenin sağlanması çağrısında bulundu. 

Trump: Pandemiden önce birlik vardı
Koronavirüsten öncesi için "Her şey güzeldi" diyen ABD Başkanı, başta kendisine yönelik azledilme soruşturması olmak üzere kendisine yönelik tepkileri unutmuş gibi. 

Trump: Obamacare'in yerini alacak kapsamlı bir planla geldim
Kendisinden önceki başkanın daha kapsayıcı sağlık hizmetlerine yönelik yasasını kaldırmak için elinden geleni yapan Trump, ne bu yasayı iptal edebildi ne de yerine kapsamlı bir alternatif koyabildi. 

Biden: Trump daha az istihdamla görevi terk eden ilk başkan olacak
Ülkedeki iş sayısının azaldığını vurgulayan Demokrat başkan adayı kısmen haklı olsa da, Herbert Hoover bu konuda bir ilk olmuştu. Cumhuriyetçi Hoover, 1932'deki seçimlerde Demokrat Franklin D. Roosevelt'e yenilerek ikinci dönem başkanlık yapma şansını yitirmişti.  

Trump: Milyonlarca dolar gelir vergisi ödedim
Geçen hafta New York Times'ın yayımladığı, Trump'ın 2016 ve 2017'de yalnızca 750 dolar federal gelir vergisi ödediğini ve son 10-15 yıldır zarar bildirdiği için gelir vergisi vermediğini bildiren haber, bu iddiayı yalanlıyor. Trump'sa bu haberin yanlış olduğunu tartışmada bir kere daha söyledi ve bir yıl 38 milyon dolar, bir diğer yılda da 27 milyon dolar gelir vergisi ödediğini öne sürdü. 

Trump: Biden, ABD askerleri için 'aptal piçler' dedi
Çatışmalarda ölen askerler için "beceriksizler ve enayiler" dediği iddia edilen Trump, kendini savunmak için Biden'ın 2016'da Birleşik Arap Emirlikleri ziyareti sırasında kullandığı ifadeleri hatırlattı. Politico, Biden'ın bu ifadeleri önce övdüğü askerlere şaka amaçlı söylediğini ve muhafazakar yayın kuruluşlarının bile o dönemde durumu anlayışla karşıladığını hatırlattı. 

Trump: Postacılar oy satıyor
Posta yoluyla oy kullanımı Trump'ın karşı çıktığı bir uygulama olsa da bu iddialar herhangi bir somut kanıta dayanmıyor. Muteber haber sitelerinin hiçbiri böyle bir haber yayımlamadı.

Trump: Mitinglerimin olumsuz etkisi olmadı
Rakibinin aksine 40 bine kadar kişinin toplandığı mitingler düzenleyen Trump'ın bu sözleri de tartışmalı. Tusla'daki yetkililer Trump'ın mitinginin bölgedeki koronavirüs vakalarının sıçramasında "muhtemelen etkili olduğunu" ifade etmişti. 

Trump: Yabancı otomobil şirketlerini Ohio ve Michigan'a getirdim
ABD Başkanı bu sayede daha fazla istihdam sağladığını öne sürse de Ohio'da yeni bir otomobil fabrikası açılmadı. 

Trump: Biden, Afro-Amerikalılar için "süper avcı" dedi
"1994'te Afro-Amerikalılara süper avcılar dediği bir suç yasası yaptı ve onlar bunu asla unutmadı" diyen Trump'ın sözlerini  Biden yalanladı. O dönemde Hillary Clinton bu yönde ifadeler kullanmış ancak doğrudan siyahileri kast etmemişti. Biden'sa 1993'te siyahileri doğrudan işaret etmeden "Sokakta avcılar var" demişti.



İsrail Beyrut’un merkezini hedef alırken İran’dan protestoculara uyarı

TT

İsrail Beyrut’un merkezini hedef alırken İran’dan protestoculara uyarı

İsrail Beyrut’un merkezini hedef alırken İran’dan protestoculara uyarı

İsrail hava saldırısıyla bugün (Çarşamba) Beyrut’un merkezinde bulunan bir apartman dairesini hedef aldı. Söz konusu saldırı, ABD ile İsrail’in İran’a karşı başlattığı ve Lübnan’daki Hizbullah’ın da dahil olduğu savaşın başlamasından bu yana, başkentin merkezine yönelik ikinci saldırı oldu.

İran Emniyet Gücü Genel Müdürü Tuğgeneral Ahmed Rıza Radan  hükümet karşıtı gösterilere ilişkin açıklamasında, düşman ülkelerin tutumlarını desteklediği değerlendirilen kişilere karşı sert tedbirler alınacağını söyledi. Radan, “Eğer biri düşmanın istekleri doğrultusunda hareket ederse artık ona yalnızca bir protestocu olarak bakmayacağız; onu düşman olarak değerlendireceğiz. Güçlerimiz tam hazırlık halinde ve tetikte bekliyor; devrimi savunmaya hazırdır” ifadelerini kullandı.

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı’nın oğlu, savaş sırasında yaralandığına dair çıkan haberlere rağmen yeni dini lider Mücteba Hamaney’in “iyi durumda” olduğunu söyledi.

Reuters’a konuşan üst düzey İranlı kaynaklar ise Mücteba Hamaney’in yeni dini lider olarak seçilmesinin İran Devrim Muhafızları’nın etkisiyle gerçekleştiğini ifade etti.

 


İran'a açılan savaş, ABD içinde önemli bir savaşı kaybettiriyor

ABD Başkanı Donald Trump, Yokosuka Deniz Üssü'nde USS George Washington uçak gemisinde bulunan Donanma personeline hitap ederken, 28 Ekim 2025 (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, Yokosuka Deniz Üssü'nde USS George Washington uçak gemisinde bulunan Donanma personeline hitap ederken, 28 Ekim 2025 (AFP)
TT

İran'a açılan savaş, ABD içinde önemli bir savaşı kaybettiriyor

ABD Başkanı Donald Trump, Yokosuka Deniz Üssü'nde USS George Washington uçak gemisinde bulunan Donanma personeline hitap ederken, 28 Ekim 2025 (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, Yokosuka Deniz Üssü'nde USS George Washington uçak gemisinde bulunan Donanma personeline hitap ederken, 28 Ekim 2025 (AFP)

Brian Katulis

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı savaşın yakında sona erebileceğini ima etti. Trump, ABD'nin planlanandan çok daha ileride olduğunu ve ABD-İsrail ortak askeri operasyonlarının tamamlanmak üzere olduğunu söyledi. Ancak ABD Savaş Başakanlığı (Pentagon) aynı gün, sosyal medya üzerinden ‘Merhamet yok’ ve ‘Savaş daha yeni başladı’ başlıklı iki güçlü açıklama yayınlayarak tamamen farklı bir mesaj verdi.

Trump yönetiminin İran ile savaş hakkındaki mesajları belirsiz ve kafa karıştırıcı görünüyorsa, bunun kasıtlı olarak yapıldığını aklımızdan çıkarmamalıyız. Karışık mesajlar ve çelişkili üslup, sadece kafa karışıklığı veya yetersizliğin sonucu değil, kasıtlı bir tutumdur.

Herkesi, tüm dünyayı, müttefikleri ve düşmanları da dahil olmak üzere, tahminlerde bulunmaya zorlayarak, çelişkili mesajlarla herkesi kafa karıştırıp, tüm dikkatleri sadece kendisine çekerek avantaj elde etmek Trump tarzı stratejik iletişimin temel bir özelliğidir.

Bu yaklaşım, hesaplanmış bir kaos gibi görünse de Trump'ın ekibinin savaş öncesindeki haftalarda benimsediği modelle uyumlu. Ekip, rejim değişikliği, İran halkını koruma, nükleer programla başa çıkma ve balistik füze tehdidine karşı koyma gibi çok çeşitli gerekçeler öne sürmüştü. Ancak bu yaklaşımın birikimli bir maliyeti vardı. Çünkü operasyonun birleştirici bir hedefi ve net bir merkezi mesajı olmadığından yönetimin askeri harekat için sağlam bir Amerikan desteği oluşturması zorlaştı. Kamuoyunun desteği, Washington'ın bu çatışmada tüketilen silahları yenilemesi için ihtiyaç duyduğu ek fonu elde etmesi için Kongre'nin onayını almasında gerekiyor.

İran'a karşı savaşın ilk günlerinde ABD halkının zayıf desteği

Savaş ikinci haftasına girerken, Amerikalıların çoğu Trump'ın savaşı yönetme şeklini eleştiriyor. NPR, PBS News ve Marist tarafından yapılan son ankete göre Amerikalıların yüzde 56'sı İran'a karşı savaşa karşı çıkarken, yüzde 44'ü savaşı destekliyor. Amerikalıların sadece yüzde 36'sı Trump'ın İran'a karşı tutumunu onaylıyor.

Bu rakamlar, askeri operasyonların başlangıcında Amerikan kamuoyunun görüşleri ile karşılaştırıldığında geçmişe kıyasla oldukça düşük. 2000’lerin ilk on yılında Irak ve Afganistan'da yürütülen savaşlar ile ikinci on yılda DEAŞ’a karşı yürütülen savaş, başlangıçta Amerikalıların çoğunluğunun desteğini almıştı. Ancak bu savaşların Amerikalıların hayatları ve vergi mükelleflerinin parası açısından maliyeti arttıkça bu destek zamanla azaldı.

ABD başkanları genellikle savaş zamanlarında ülkeyi birleştiren ulusal bir konsensüs oluşturmaya çalışırlar, ancak Trump bu şekilde davranmıyor. Geçtiğimiz ay ‘Birliğin Durumu’ konuşmasını gerçekleştiren Trump, uzun konuşmasının sonunda İran'dan sadece kısaca bahsederken bunu çok çeşitli iç ve dış politika konularında ülke içindeki bölünmeleri derinleştirmek için kullandı.

gthy
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD'nin Florida eyaletindeki Palm Beach'te bulunan Trump'ın Mar-a-Lago kulübünde yapılan görüşmenin ardından düzenledikleri basın toplantısında, 29 Aralık 2025 (Reuters)

ABD başkanları genellikle savaş zamanlarında ülkeyi birleştiren ulusal bir konsensüs oluşturmaya çalışırlar, ancak Trump bu şekilde davranmıyor.

Bunun yanında ABD’nin herhangi bir çatışmaya ilk günlerinde girmesi, her zaman ‘tek bayrak etrafında toplanma’ olarak bilinen bir eğilim yaratmıştır. Bu eğilim, Amerikalıların ABD ordusu tehlikeyle karşı karşıya kaldıklarında onları desteklemeleri şeklinde olur.

Ancak İran ile savaşın ilk günlerinde böyle bir durum yaşanmadı. Başkan Trump ve ekibinin savaşı bir an önce sona erdirmek istediklerini belirtmelerinin nedenlerinden biri bu olabilir. Ara seçimlere dokuz aydan kısa bir süre kala, Trump yönetiminin en son istediği şey, bu popüler olmayan savaş başlamadan önce bile en düşük seviyelere gerileyen Başkanın popülaritesinin daha da azalması olacaktır. On Amerikalıdan altısı, başkanın genel performansından memnun olmadığını belirtiyor.

Bu savaşın Trump’a yükleyebileceği potansiyel bir siyasi yük, İran'a karşı savaşın neden olduğu yakıt fiyatlarındaki artışın, Amerikalıların onun ekonomi ve enflasyonu kontrol altına alma konusundaki tutumuna ilişkin görüşlerini daha da zayıflatma riski. Bu iki konu, Amerikan seçmenlerin en çok önem verdiği konular arasında yer alıyor. Reuters ve Ipsos tarafından geçtiğimiz hafta yapılan bir ortak anket, Amerikalıların yüzde 67'sinin İran'a yönelik saldırıların ardından yakıt fiyatlarının artmasını beklediğini gösterdi. Bu savaşın bir başka zayıf noktası da daha fazla Amerikan askerinin çatışmalarda hayatını kaybetme olasılığı.

Ancak Trump'ın İran'ı çevreleyen iç siyasi denklemde lehine çalışan bir faktör var. O da sağlam siyasi tabanı savaşa girme kararını destekliyor. Savaşın ilk haftasında yayınlanan bir başka ankette, Trump seçmenlerinin yüzde 84'ü, kendilerini ‘MAGA’ (Make America Great Again/Amerikayı Yeniden Harika Yap) destekçisi olarak tanımlayan muhafazakarların yüzde 94'ü dahil olmak üzere, Başkan Trump'ın İran'a karşı ABD saldırısı emri verme kararını desteklediğini belirtti.

vgrt
İran'ın başkenti Tahran'daki bir petrol deposunda çıkan yangın (AFP)

Savaşa girme kararının halkın desteğini alamaması, Başkan Trump ve ekibinin savaşı bir an önce sona erdirmek istediklerini belirtmelerinin nedenlerinden biri olabilir.

Şarku’l Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı habere Trump'ın siyasi tabanındaki bu sadakat, destekçilerinin diğer çoğu konuda da onu destekleme şeklini yansıtıyor. Ancak, daha geniş bir bakış açısıyla, bu desteğin yoğunluğu, Amerikalıların çoğunluğunun İran'a yönelik yaklaşımını ve diğer birçok konuyu reddettiği daha kapsamlı bir görüşü gölgelediği için, zıt bir gerçeklik üzerinde durmak gerekir. Demokratlara gelince bu savaşa karşı büyük ölçüde birleşmiş olsalar da çoğunlukla açık stratejik alternatifler sunmadan eleştirmekle yetindiler.

Bu iç siyasi bağlamda, Trump'ın geniş bir kamuoyu konsensüsü oluşturmak için önemli bir çaba sarf etmeden İsrail ile birlikte İran'a savaş açma kararı riskli bir kumar gibi görünüyor. Bu karar, diğer bölgesel ortaklarla, özellikle de Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Mısır ve Ürdün gibi Washington'ın önemli Arap müttefikleriyle yakın iş birliği veya yeterli destek olmadan İsrail ile koordineli olarak savaşı başlatma kararının bir uzantısıdır. Nihayetinde, İran'a karşı savaş konusunda Amerikan kamuoyunun görüşü, sahada yaşananlara göre şekillenecek.

İlk gün İran rejiminin üst düzey liderlerinin ortadan kaldırılmasıyla savaş alanında elde edilen taktiksel başarılar, Trump yönetimi Amerikalılara bu savaşın nihai hedefi konusunda daha net bir bilgi vermedikçe, elde edilebilecek en büyük başarı olarak kalabilir. Savaş ne kadar uzun sürerse, Trump için siyasi maliyeti de ve riskleri de bir o kadar artacak.


Pezeşkiyan’ın oğlu: İran'ın yeni Yüksek Lideri, savaşta yaralanmasına rağmen "iyi durumda"

İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, 31 Mayıs 2019'da Tahran'da düzenlenen bir mitingde (Reuters)
İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, 31 Mayıs 2019'da Tahran'da düzenlenen bir mitingde (Reuters)
TT

Pezeşkiyan’ın oğlu: İran'ın yeni Yüksek Lideri, savaşta yaralanmasına rağmen "iyi durumda"

İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, 31 Mayıs 2019'da Tahran'da düzenlenen bir mitingde (Reuters)
İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, 31 Mayıs 2019'da Tahran'da düzenlenen bir mitingde (Reuters)

İran cumhurbaşkanının oğlu bugün yaptığı açıklamada, yeni Dini Lider Mücteba Hamaney'in İsrail ve ABD ile savaşta yaralandığına dair haberlere rağmen “iyi” olduğunu vurguladı.

Hükümet danışmanı Yusuf Pezeşkiyan, Telegram kanalında yaptığı paylaşımda, “Mücteba Hamaney'in yaralandığı haberini duydum. Geniş bir bağlantı ağına sahip bazı arkadaşlarıma sordum. Allah’a şükür, iyi olduğunu söylediler” ifadelerini kullandı.Şarku'l Avsat'ın basında yer alan bazı haberlerden edindiği bilgiye göre yeni lider babasına yapılan saldırıda ayağından yaralandı ve iyileşme sürecinde.

Mücteba Hamaney'in, 28 Şubat'ta savaşın ilk gününde öldürülen babası Ali Hamaney'in halefi olarak seçildiğinin açıklanmasının ardından, devlet televizyonu onun hayatının önemli anlarını anlatan bir haber yayınladı ve “Ramazan savaşında yaralandığını” ifade etti.