Ahmed Abdulhekim
Mısır’da, Libya krizini çözme mekanizmalarını ve yeni anayasa çerçevelerini tartışmak amacıyla Libya Anayasa Komisyonu üyelerinin yanı sıra, Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi ve Trablus merkezli Devlet Yüksek Konseyi temsilcilerinin de dahil olduğu, Birleşmiş Milletler (BM) himayesinde anayasal süreci ele almak üzere Libyalı taraflar arasında 3 gün sürecek olarak müzakere turu başladı.
Kahire’deki anayasal süreç toplantıları, Libyalı taraflar arasında Fas’ın Bouznika şehrindeki toplantılarda, ‘egemen pozisyonlardaki liderlik koltuklarını paylaşma ve ülke kuruluşlarını birleştirme kriterleri açısından’ bir ilerleme kaydedilmesinden günler sonra gündeme geldi.
Kahire toplantılarındaki en önemli meseleler
Mısırlı kaynakların Independent Arabia’ya aktardığına göre, Kahire’nin anayasal süreci tartışmak üzere ev sahipliği yaptığı yeni görüşmeler, Mısır’ın Libya krizinin en karmaşık meselelerinde atılım yapmaya ilişkin kapsamlı hamlesi çerçevesinde geliyor. Kaynaklar, Libya heyetinin, görüşmeye danışman olarak katılacak olan Libya anayasasının hazırlanmasından sorumlu 3 kurucu organ da dahil, 10 kişiden oluştuğunu belirtti.
Kahire’de devam eden müzakerelere aşina olan bir kaynak da Cenevre’deki yürütme sürecine ve Bouznika’daki egemenlik pozisyonlarına ilişkin görüşmelerin neden olduğu atılıma ek olarak, şu anda Kahire’de devam eden görüşmelerin ve daha önce de Kızıldeniz kıyısında bulunan Hurgada’daki askeri ve güvenlik görüşmelerinin tamamının sonuçlarının, nelere ulaşıldığını kesinleştirmek için nihayetinde BM misyonu tarafından belirleneceğini kaydetti.
Kahire toplantılarından birkaç gün önce ise ABD’nin Trablus Büyükelçisi Richard Norland, Libya krizi dosyasından sorumlu isimlerle Libya Siyasi Diyalog Forumu’nun desteklenmesi ve Libya’daki durumu sakinleştirme yolları hususunda Mısır’da görüşmeler gerçekleştirmişti.
Mısır, Libya’da siyasi çözüme bağlı
İstihbarat Teşkilatı Başkanı Tümgeneral Abbas Kamil, ülkesinin Libya’da BM himayesindeki siyasi bir çözüm yoluna bağlı olduğunu duyurdu. Kamil, anayasa izleme toplantısının başlangıcında yaptığı konuşmada, siyasi yolu harekete geçirmek ve Libya krizinin çözümlerini tartışmak üzere anlaşmazlıkları sonlandırmanın ve ilerleme kaydetmenin önemine dikkati çekti.
Kamil, Mısır istihbarat teşkilatınım Libya müzakerelerini himaye ettiğini yaptığını söylerken, “Mısır, krize uygun bir çözüm bulmak için Libya devletindeki kardeşlerine destek vermeyi kesti. Daha sonra geçtiğimiz yıllarda görüş açılarını bir araya getirdi ve Libya devletinin tüm bileşenleri arasında bir yakınlaşmaya yol açtı” dedi. Kahire’nin Libya topraklarının birliğini ve bütünlüğünü korumaya çalıştığına dikkati çeken Abbas Kamil, Mısır’ın BM’nin himayesinde siyasi bir anlaşmaya bağlı olduğunu ve herhangi bir dış tarafın müdahalesi olmaksızın çözümün Libyalı bir taraftan olması gerektiğini kaydetti.
Şarku’l Avsat’ın Mısır resmi haber ajansı MENA’dan aktardığına göre Kamil, “Libya’nın, cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerine uzanarak, yetki ve sorumluluklarını tanımlayan bir anayasaya sahip olması için siyasi yolu zorlayarak, Libya halkının istikrar özlemlerini gerçekleştirme zamanı geldi” dedi. İstihbarat yetkilisi, BM’nin sponsor olduğu 5+5 toplantılarına hazırlık olarak, Libyalı tarafları güvenlik ve askeri yolu tartışmak üzere bir araya getiren Kızıldeniz kıyısındaki Hurgada görüşmelerinin, Libyalı tarafların olumlu katılımıyla gerçekleştiğini belirtti. Abbas Kamil ayrıca, Mısır’ın, Libya vatandaşlarının istikrarın keyfini sürmeleri için Libya krizini çözmeyi amaçlayan tüm yollar üzerinde çaba sarf ettiğini vurguladı.
Birkaç gün önce Mısır’ın Hurgada şehri, Libya Ulusal Ordusu (LUO) ve Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) heyetleri arasında güvenlik ve askeri görüşmelerine ev sahipliği yaptı. Toplantılar, 5+5 ortak askeri komite toplantılarının doğrudan görüşmelere hızlandırılmasını ve gözaltına alınanların herhangi bir koşul veya kısıtlama olmaksızın derhal serbest bırakılmasını içeren çeşitli önerilerle sona erdi. Öneriler arasında askeri operasyonlar nedeniyle esir takası için acil önlemler alınması, Ekim ayı sonlanmadan önce, ilgili taraflarla uzmanlık komitelerinin oluşturulması, medyanın tırmandırıcı ve nefret söylemi kampanyalarının durdurulması, bunun yerine hoşgörü, uzlaşı ve ‘şiddet ve terörizmin reddine yönelik konuşmaların artırılması da yer alıyor.
Haftalardır Libya krizi, bölgesel ve uluslararası düzeyde siyasi bir harekete tanık oluyor. Bouznika toplantıları, tarafların egemen pozisyonları seçmek için taslak kriterler imzalaması sonrasında krizde bir atılım sağladı. Kahire, güvenlik ve askeri meseleleri ele almak için Libyalı tarafları ağırlayıcı diplomatik hamlelerini yoğunlaştırırken, Almanya ve BM de geçen hafta krizi çözmek için kapsamlı bir siyasi sürecin başlatılması çağrısında bulunan ‘Berlin 2’ görüşmelerine sponsor oldu.
