ABD, Türkiye’nin S-400 sistemi testinin olası sonuçları konusunda uyarıda bulundu

Rusya'da bir askeri tatbikat sırasında Rus S-400 füze savunma sistemi (Arşiv- EPA)
Rusya'da bir askeri tatbikat sırasında Rus S-400 füze savunma sistemi (Arşiv- EPA)
TT

ABD, Türkiye’nin S-400 sistemi testinin olası sonuçları konusunda uyarıda bulundu

Rusya'da bir askeri tatbikat sırasında Rus S-400 füze savunma sistemi (Arşiv- EPA)
Rusya'da bir askeri tatbikat sırasında Rus S-400 füze savunma sistemi (Arşiv- EPA)

ABD, Türkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400 hava savunma sisteminin harekete geçirilmesi halinde ‘olası sonuçlar’ hakkında uyarıda bulundu.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Morgan Ortagus’un konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Doğrulanması halinde NATO müttefiki ve ABD’nin stratejik ortağı olarak Türkiye’nin sorumlulukları ile uyuşmayan S-400 füze denemesini şiddetle kınıyoruz” dedi.
Reuters'ın haberine göre, Türkiye dün Sinop’ta konuşlu S-400'lerin testlerini gerçekleştirdi.
Reuters'ın yayınladığı cep telefonu kamerasıyla çekilmiş görüntülerin,  S-400'lerin test atışlarına ait olduğu iddia edildi.
Milli Savunma Bakanlığı geçtiğimiz hafta, savunma sistemlerinin Sinop’a nakledilmesiyle Rus yapımı S-400 füze savunma sistemleri dahil füze atışları için Karadeniz kıyısında hava sahasına yönelik NOTAM, denizcilere yönelik de NAVTEX yayımladı.
Türk basınında yer alan haberlerde, duyuru, Türkiye'nin kuzeyindeki Karadeniz bölgesindeki Sinop kenti yakınlarındaki bir bölgedeki Türk hava sahasının radar testi için 6 saatlik bir süre boyunca kapatılmasını içeriyor. Uçaklara 200 bin feetin altında bu bölgeyi kullanmamaları uyarısı yapılmıştı. Geçtiğimiz hafta yapılan açıklamada, 16-17 Ekim tarihlerinde geçerli olmak üzere Karadeniz üzerinde füze atışı yapılacağı kaydedildi.
S-400 hava savunma sistemleri dünyadaki en gelişmiş sistemler arasında yer alıyor. Uçakları takip edebilen sistemin uzun ve orta menzil radar ile donatılmış olup 400 kilometre füze menziline sahiptir. Türkiye, 2017 yılı sonunda Rusya ile imzalanan bir anlaşmaya göre Temmuz 2019'da S-400 sistemini teslim almış ve 8 Temmuz’da Ankara yakınlarındaki Mürted Hava Üssü’nde ABD yapımı F-16 ve F4 avcı uçakları üzerinde sistemin bir testini gerçekleştirmişti. Geçtiğimiz Nisan ayında da S-400 sistemlerinin ordunun hizmetine girmesine karar verildi. Alınan bu karar sonrası ABD yaptırım imasında bulunurken, Türkiye NATO gözetimindeki ortak bir proje olan F-35 programından çıkarılmıştı.
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ve Kongre, tek çözüm olarak Türkiye’nin sistemi aktif hale getirmeden Rusya'ya iade etmesinde ısrar ediyor. Ancak ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’nin hava savunma sistemine sahip olma hakkını savunuyor ve bunun sebebinin selefi Barack Obama yönetiminin Türkiye’ye Patriot savuna sistemi satmayı reddetmesinden kaynaklandığını düşünüyor. Bu ayın başında Türkiye’ye ziyaret gerçekleştiren NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Rus hava savunma sisteminin aktif hale getirilmemesi konusunda uyarıda bulunurken, NATO’nun bu konudaki endişelerini dile getirdi ve sistemin etkinleştirilmesi halinde Türkiye'nin maruz kalacağı olası ABD yaptırımlarına dikkati çekti.



Washington'ın yardımları askıya almasının ardından Somali ile ABD arasındaki ilişkiler en düşük seviyesine geriledi

Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binası (Reuters)
Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binası (Reuters)
TT

Washington'ın yardımları askıya almasının ardından Somali ile ABD arasındaki ilişkiler en düşük seviyesine geriledi

Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binası (Reuters)
Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binası (Reuters)

Somali ile ABD arasındaki ilişkiler, Washington’ın Mogadişu’daki hükümetin yararlandığı ek yardımları durdurmayı planladığını açıklamasının ardından en düşük seviyesine geriledi. Bu gelişme, tonlarca gıda yardımının akıbetine ilişkin yaşanan anlaşmazlık ortamında meydana geldi.

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın dış yardımlardan sorumlu müsteşarı, çarşamba günü X platformunda yaptığı paylaşımda, Somalili hükümet yetkililerinin Washington tarafından finanse edilen Dünya Gıda Programı’na (WFP) ait bir depoyu tahrip ettiğini ve savunmasız Somalililer için bağışçılar tarafından sağlanan gıda yardımlarına yasa dışı şekilde el koyduğunu belirtti.

Yetkili, bu nedenle Washington’ın Somali’ye yönelik yardımlarını askıya alacağını ifade etti. Yardımların parasal değerine ilişkin ise henüz net bir bilgi verilmedi.

Somali Dışişleri Bakanlığı ise dün, ABD tarafından sağlanan yardımların çalındığı yönündeki iddiaları yalanladı ve söz konusu yardımların halen WFP’nin kontrolünde olduğunu açıkladı.

Bakanlık, ana yardım deposunun bulunduğu Mogadişu Limanı bölgesinde, ‘mavi depo’ olarak bilinen tesiste genişletme ve rehabilitasyon çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Açıklamada, bu çalışmaların insani yardımların muhafazası, yönetimi veya dağıtımını etkilemediği vurgulandı.

yjuı
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Mogadişu'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda bulunan ofisinde Reuters'e verdiği röportajda (Reuters – Arşiv)

WFP adına konuşan bir sözcü, liman yetkililerinin mavi depoyu yıktığını, WFP’nin ise bu sorunun çözümü ve yardımların güvenli şekilde depolanmasının sağlanması için yetkililerle iş birliği yaptığını söyledi.

Reuters’ın incelediği ve Mogadişu Limanı İdaresi tarafından düzenlenen bir teslimat belgesinde, çarşamba günü itibarıyla, daha önce mavi depodan başka bir depoya taşınan gıda maddelerinin WFP tarafından teslim alındığı belirtildi. Belgenin Somali’deki bir WFP yetkilisi tarafından imzalandığı görülürken, el yazısıyla eklenen bir notta, laboratuvar incelemesinin gıdaların insan tüketimine uygun olduğunu teyit etmesinin ardından nihai teslim almanın onaylanacağı ifade edildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı da çarşamba günü yaptığı açıklamada, yardımların yeniden başlatılmasının, Somali hükümetinin sorumluluk üstlenmesi ve durumu düzeltmeye yönelik adımlar atması şartına bağlı olacağını bildirdi.


Çin ve İran savaş gemileri askeri tatbikat için Güney Afrika'da

(Soldan sağa) Simons Town limanında Çin destroyeri Tangshan (gövde numarası 122), İran donanma gemisi Iris Makran 441 ve Çin ikmal gemisi Taihu (gövde numarası 889) (AFP)
(Soldan sağa) Simons Town limanında Çin destroyeri Tangshan (gövde numarası 122), İran donanma gemisi Iris Makran 441 ve Çin ikmal gemisi Taihu (gövde numarası 889) (AFP)
TT

Çin ve İran savaş gemileri askeri tatbikat için Güney Afrika'da

(Soldan sağa) Simons Town limanında Çin destroyeri Tangshan (gövde numarası 122), İran donanma gemisi Iris Makran 441 ve Çin ikmal gemisi Taihu (gövde numarası 889) (AFP)
(Soldan sağa) Simons Town limanında Çin destroyeri Tangshan (gövde numarası 122), İran donanma gemisi Iris Makran 441 ve Çin ikmal gemisi Taihu (gövde numarası 889) (AFP)

Çin ve İran’a ait savaş gemileri, Güney Afrika’da düzenlenecek ve Rusya’nın da katılımının hedeflendiği deniz tatbikatları öncesinde, dün ülkenin güneyindeki ana deniz üssü açıklarına demirledi.

Güney Afrika’nın 9-16 Ocak tarihleri arasında ev sahipliği yapacağı Will for Peace (Barış için İrade) tatbikatının, katılımcı ülkelerin birçoğuyla görüş ayrılıkları yaşayan ABD ile gerilimi artırabileceği belirtiliyor.

AFP muhabirleri, çarşamba günü Cape Town’daki False Bay Limanı’nda iki Çin savaş gemisini görüntülerken, dün bu gemilere bir İran savaş gemisi de katıldı. Güney Afrikalı deniz yetkilileri, Çin’in öncülük ettiği tatbikatlara Rusya’ya ait savaş gemilerinin de katılmasının beklendiğini açıkladı.

Güney Afrika Ulusal Savunma Kuvvetleri aralık ayında yaptığı açıklamada, tatbikatların ‘deniz taşımacılığının güvenliği ve denizle bağlantılı ekonomik faaliyetlere’ odaklandığını duyurmuştu. Açıklamada, tatbikatların amacının ‘barışçıl deniz güvenliği girişimlerine destek konusunda iş birliğini derinleştirmek’ olduğu ifade edilmiş, faaliyetlere Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’dan oluşan BRICS ülkelerinin deniz kuvvetlerinin yanı sıra, gruba daha sonra katılan Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve son olarak Endonezya’nın da dahil olacağı belirtilmişti.

Ortak tatbikatların Kasım 2025’te yapılması planlanıyordu ancak Johannesburg’da düzenlenen G20 Zirvesi ile tarihlerin çakışması nedeniyle ertelenmişti. ABD Başkanı Donald Trump, BRICS ülkelerini ‘ABD karşıtı’ politikalar izlemekle suçlamıştı. Güney Afrika ise Rusya ile yakın ilişkileri ve Gazze savaşı nedeniyle İsrail aleyhine Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) soykırım davası açması başta olmak üzere çeşitli politikaları nedeniyle ABD’nin eleştirilerine maruz kalmıştı.

Güney Afrika ordusu ayrıca, 2023 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin birinci yıl dönümüne denk gelen dönemde Rusya ve Çin ile deniz tatbikatları düzenlemesi nedeniyle de eleştirilmişti. Üç ülke ilk ortak deniz tatbikatını 2019 yılında gerçekleştirmişti.


İran devlet televizyonu protestolarla ilgili suskunluğunu bozdu

İran'ın ağır ekonomik krizle boğuştuğu bir dönemde Tahran'da bir sokaktaki İranlılar (EPA)
İran'ın ağır ekonomik krizle boğuştuğu bir dönemde Tahran'da bir sokaktaki İranlılar (EPA)
TT

İran devlet televizyonu protestolarla ilgili suskunluğunu bozdu

İran'ın ağır ekonomik krizle boğuştuğu bir dönemde Tahran'da bir sokaktaki İranlılar (EPA)
İran'ın ağır ekonomik krizle boğuştuğu bir dönemde Tahran'da bir sokaktaki İranlılar (EPA)

İran devlet televizyonu, bugün ülke genelinde gece boyunca süren protestolarla ilgili sessizliğini bozdu. Can kayıpları olduğunu ve ABD ile İsrail ile bağlantılı "terörist ajanların" yangın çıkardığını ve şiddeti kışkırttığını iddia etti.

Devlet televizyonunda sabah 8 haber bülteninde yayınlanan kısa haber, gösterilerle ilgili ilk resmi haberdi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre haberde, protestoların şiddet olaylarıyla gölgelendiği ve bu olayların can kaybına yol açtığı belirtildi, ancak ayrıntılar verilmedi.

Ayrıca protestolar sırasında "özel araçların, motosikletlerin ve metro, itfaiye araçları ve otobüsler gibi kamuya açık yerlerin ateşe verildiği"  belirtildi.