Öğrenci borçlarını ödemesiyle ünlü, dünyanın en zengin 125’inci kişisi itiraf etti: 15 yıldır vergi kaçırıyorum

57 yaşındaki milyarder Robert F. Smith, ABD'nin en zengin Afro-Amerikalısı (Fotoğraf: Reuters)
57 yaşındaki milyarder Robert F. Smith, ABD'nin en zengin Afro-Amerikalısı (Fotoğraf: Reuters)
TT

Öğrenci borçlarını ödemesiyle ünlü, dünyanın en zengin 125’inci kişisi itiraf etti: 15 yıldır vergi kaçırıyorum

57 yaşındaki milyarder Robert F. Smith, ABD'nin en zengin Afro-Amerikalısı (Fotoğraf: Reuters)
57 yaşındaki milyarder Robert F. Smith, ABD'nin en zengin Afro-Amerikalısı (Fotoğraf: Reuters)

Yatırım şirketi Vista Equity Partners’ın kurucusu Robert F. Smith, Virjin Adaları ve İsviçre’deki banka hesapları yoluyla yanlış gelir beyanı verdiğini itiraf etti. Smith, ödemediği vergiler, faizler ve cezaların toplamı 139 milyon dolar ödeyecek
2000 yılından bu yana faaliyet gösteren yatırım şirketi Vista Equity Partners’ın kurucusu, milyarder Robert F. Smith’in 15 yıl boyunca gelirlerinin bir kısmını sakladığı, yabancı şirket ve bankalar aracılığı ile vergi kaçırdığı ortaya çıktı. 
Federal mahkemeden yapılan açıklamaya göre, 5,2 milyar dolarlık servetiyle dünyanın en zengin 125’inci kişisi Robert F. Smith, 2014’te aldığı aftan sonra bile Milli Gelirler Dairesi’ne defalarca yanlış gelir beyanı yaptığını itiraf etti. Smith, ödemediği vergiler, faizler ve cezaların toplamı olarak 139 milyon dolardan fazla para ödeyecek. 
Açıklamaya göre Smith, 2 milyar dolarlık gelirini Karayipler’deki ağı sayesinde saklayan yazılım imparatoru Robert T. Brockman davasında itirafçı olmayı kabul etmesi nedeniyle yargıç karşısına çıkmayacak. 
Smith, 20 yıl önce şirketini Brockman’dan aldığı 1 milyar dolarlık yatırımla kurmuştu. Brockman’ın davası, ABD’de bugüne kadar görülen en büyük bireysel vergi kaçakçılığı olarak kabul ediliyor. 
Dava avukatı David Anderson, konuyla ilgili yaptığı açıklamada “Smith, çok ciddi suçlar işledi. Ancak anlaşmayı da kabul etti. Smith’in anlaşmaya varması onu, mahkeme yolundan uzaklaştırdı” ifadelerini kullandı. 
Robert Smith’in kayda geçen itiraflarına göre, 2005’te vergilendirilmemiş 2,5 milyon dolar ile Kaliforniya’nın Sonoma kentindeki yazlık evi renovasyondan geçti. Söz konusu miktar, Britanya Virjin Adaları ve İsviçre’deki Banque Banhote’da bekletiliyordu. 
2010’da İsviçre’ye taşınan Smith, bu ülkedeki hesabından harcanan para ile Fransız Alplerinde iki kayak merkezi ve ticari alan satın almıştı. ABD’de birçok yerde evi olan Smith, Austin, Teksas’ta ikamet ediyor. 
Banque Bonhote’tan ABD’deki hesabına 13 milyon dolardan fazla para transfer eden Smith, bu parayı “Kolorado’da sahip olduğu evi yaptırmak ve bu mülk üzerindeki hayır işlerinde kullanmak üzere harcadığını” söyledi. 
Öğrenciler için yaptığı bağışlarla da bilinen Smith, kurduğu hayır kurumu üzerinden 100 milyonlarca dolar bağış yapmıştı. Bunlar arasında Morehouse College’tan geçen yıl mezun olanların tamamının öğrenim kredisi borcunu ödemek ve Cornell, Carnegie Hall ve United Negro College gibi okullara bağış yapmak da var. 
Smith’in ödeyeceği 139 milyon dolarlık cezanın yanı sıra 2018 ve 2019’a ait 182 milyon dolarlık bağış da vergiden düşülmeyecek. 
Açıklamasında Brockman’ın 20 yıl önce şirketine yaptığı 1 milyar dolarlık yatırımın da saklanan gelir üzerinden olduğunu anladığını söyleyen Smith, “Teklifi, eşsiz bir iş fırsatı olarak gördüm ve devam etmek istedim” dedi. 
Smith, Orta Amerika ülkesi Belize’de yer alan şirketi Excelsior Trust’ı yapılandırmak için Brockman’ın tavsiye ettiği bir avukatla çalıştığını söyledi. Smith’in açıklamasına göre 2000-2014 yılları arasında şirketin takip edilmesinde yanlış yönlendirecek sahte belgeleri hazırlaması için bu avukata 800 bin dolar ödendi. 
 
Independent Türkçe, Bloomberg



Küresel ekonomik risklere rağmen Suudi Arabistan'da enflasyon ekimde yüzde 1,7'ye geriledi

Riyad'daki gökdelenlerin önünden geçen araçlar (AFP)
Riyad'daki gökdelenlerin önünden geçen araçlar (AFP)
TT

Küresel ekonomik risklere rağmen Suudi Arabistan'da enflasyon ekimde yüzde 1,7'ye geriledi

Riyad'daki gökdelenlerin önünden geçen araçlar (AFP)
Riyad'daki gökdelenlerin önünden geçen araçlar (AFP)

Suudi Arabistan'da yıllık enflasyon, eylül ayındaki yüzde 1,9 seviyesinden ekimde yüzde 1,7'ye gerileyerek tüketici fiyatları üzerindeki baskının kontrol altında tutulmaya devam ettiğine işaret etti. Bu gerileme, jeopolitik gerilimler, ticarette yaşanan aksaklıklar ve tedarik zincirlerindeki sorunlar nedeniyle küresel ekonominin karşı karşıya olduğu risklerin arttığı bir dönemde gerçekleşti.

Suudi Arabistan Genel İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ekimde bir önceki aya kıyasla yüzde 0,1 arttı. Yıllık enflasyondaki yavaşlamada, başlıca harcama gruplarının birçoğundaki fiyat artışlarının görece sınırlı kalması etkili olurken, konut maliyetleri fiyatlar üzerindeki en önemli baskı unsuru olmayı sürdürdü.

Enflasyondaki gerileme, jeopolitik gerilimlerin ticaret akışı, nakliye maliyetleri ve tedarik süreçleri üzerindeki olası etkilerinin yanı sıra enerji piyasalarındaki dalgalanmalar nedeniyle küresel ölçekte fiyatların geleceğine ilişkin belirsizliğin arttığı bir dönemde kaydedildi. Bu açıdan Suudi Arabistan'ın enflasyon verileri, söz konusu gelişmelerin ülkedeki yaşam maliyetlerine ve tüketici harcamalarına ne ölçüde yansıdığını göstermesi bakımından önem taşıyor.

Enflasyon baskısında konut ve kiralar ilk sırada

Endeksin ayrıntıları, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıt fiyatlarının ekimde yıllık bazda yüzde 3,5 arttığını ortaya koydu. Konutların fiili kira bedellerinde de aynı oranda artış kaydedilirken, bu harcama grubu enflasyona en fazla katkı sağlayan kalem olmayı sürdürdü.

Sigorta ve finansal hizmetler fiyatları yüzde 3,5 artarken, bu yükselişte sigorta hizmetlerindeki yüzde 6,5'lik artış etkili oldu. Eğlence, spor ve kültür harcamalarında ise tatil paketleri fiyatlarının yüzde 4,6 yükselmesinin etkisiyle yüzde 2,7'lik artış kaydedildi.

Ulaştırma fiyatları yıllık bazda yüzde 2,3 yükseldi. Bu artışta yolcu taşımacılığı hizmetlerinin yüzde 9,5 pahalanması belirleyici oldu. Restoran ve konaklama hizmetlerinde yüzde 1,8, eğitim hizmetlerinde ise yüzde 1,3 artış yaşandı.

Tüketici harcama sepetinde önemli ağırlığa sahip gıda ve içecek fiyatları yüzde 1,1 yükselirken, bilgi ve iletişim grubundaki artış yüzde 0,5 olarak gerçekleşti.

Buna karşılık mobilya, ev aletleri ve rutin ev bakımına ilişkin fiyatlar yüzde 0,5, giyim ve ayakkabı fiyatları yüzde 0,2 geriledi. Kişisel bakım, sosyal koruma ile diğer mal ve hizmetleri kapsayan grupta da yüzde 0,6 düşüş kaydedildi.

Aylık enflasyon yüzde 0,1 arttı

Aylık bazda genel endeks yüzde 0,1 yükseldi. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtların fiyatları yüzde 0,2 artarken, bu yükselişte konutların fiili kira bedellerindeki yüzde 0,4'lük artış etkili oldu.

Aynı dönemde gıda ve içecek fiyatları yüzde 0,2, sigorta ve finansal hizmetler fiyatları ise yüzde 1,5 arttı.

Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) Ekim 2026 tarihli Dünya Ekonomik Görünümü raporunda yer alan tahminlere göre, Suudi Arabistan'da ortalama enflasyonun bu yıl yüzde 1,9 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu oran, 2025'te kaydedilen yüzde 2'lik seviyenin altında bulunuyor. IMF, enflasyonun 2027'de ise yüzde 2,2'ye yükselmesini öngörüyor.

Ekim ayında yüzde 1,7 olarak gerçekleşen yıllık enflasyon, böylece IMF'nin Suudi Arabistan için 2026 yılının tamamına yönelik yüzde 1,9'luk ortalama enflasyon tahmininin altında kaldı.


Mısır domatesi Tunus’ta neden tartışma yarattı?

Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.
Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.
TT

Mısır domatesi Tunus’ta neden tartışma yarattı?

Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.
Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.

Mısır’dan gelen domateslerin, arz açığını kapatmak amacıyla kısa süre önce Tunus pazarına girmesi ülkede geniş çaplı tartışmalara yol açtı. Domates ithalatı, fiyatların yükseldiği bir döneme denk gelirken, bazı kesimler iki ülkenin nüfusları arasındaki büyük farka rağmen Tunus’un üretim kapasitesinin gerilemesini, Mısır’ın ise üretimini artırmasını sorguladı. Mısır domateslerinin kalitesi tartışılıyor. Ürünlerin kanalizasyon suyuyla sulandığı yönündeki iddialar, sosyal medyada Mısırlı kullanıcıların tepkisini ve öfkesini çekti.

Mısır Tarım Karantina Kurumu Başkanı Dr. Muhammed el-Mensi, Mısır’da yetiştirilen ürünlerin atık suyla sulandığı iddialarını reddetti. Şarku’l Avsat’a konuşan el-Mensi, “Bu iddialar eski. Mısır’a düşman gruplar tarafından ortaya atılıyor ve hiçbir dayanağı bulunmuyor. Gerek iç piyasada tüketilen gerekse yurt dışına ihraç edilen ürünlerin sulanmasında kanalizasyon suyu kullanılmıyor” dedi.

El-Mensi, ihraç edilen bütün Mısır ürünlerinin gönderildikleri ülkelerin standartlarına uygun olması gerektiğini vurgulayarak, Avrupa ülkeleri ve dünyanın farklı pazarlarına gönderilen domateslerin de bu kurallara tabi olduğunu belirtti.

Bazı Tunuslular, Mısır’dan geldiğini öne sürdükleri zararlı organizmalardan etkilenmiş ve bozulmuş domateslere ait görüntüleri sosyal medyada paylaştı. Ancak el-Mensi, Mısır Tarım Karantina Kurumu’na gerek ülke içinden gerekse başka pazarlardan bu yönde resmî bir şikâyet ulaşmadığını söyledi.

ylı
Mısır'daki bir çiftlikte hasat edilen domatesler (AgroLimited Şirketi)

Kahire Ticaret Odası Sebze ve Meyve Bölümü Başkan Yardımcısı Hatem Necib de Tunus’ta Mısır domateslerine ait olduğu belirtilerek paylaşılan fotoğrafların doğruluğunu sorguladı. Şarku’l Avsat’a konuşan Necib, “İhraç edilen Mısır ürünleri sıkı denetimden geçiyor. Tarım karantina birimleri, ürünleri ihracattan önce analiz ediyor. Bu nedenle dolaşıma sokulan domateslerin büyük olasılıkla bizim ürünlerimiz arasında yer almadığını düşünüyoruz” dedi.

Necib, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bir buçuk ya da iki yıl önce, ihracat koşullarını karşılamayan bazı Mısır ürünlerinin yurt dışı pazarlarına ulaşması mümkündü. İhraç edildikten sonra geri gönderilen çilek ürünlerinde böyle durumlar yaşanmıştı. Ancak ihraç edilen ürünlere yönelik denetimlerin sıkılaştırılmasıyla artık bunun yaşanması mümkün değil.”

İhracat işlemlerinin her sevkiyatın hangi firma tarafından gönderildiğinin belirlenmesini sağlayan kodlarla takip edildiğini belirten Necib, bu nedenle ürünlerin menşei konusunda manipülasyon yapılmasının söz konusu olmadığını ifade etti.

Ziraat araştırmacısı ve Ecdn standartlarına göre belirlenen ayrıntılı teknik ve denetim koşullarına tabi olduğunu söyledi. Bu süreçte pestisit kalıntılarının analiz edildiğini, izin verilen sınırların ve yasaklı ad Tarım Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Mühendis Abdurrahman Akile de aynı görüşü dile getirdi. Şarku’l Avsat’a konuşan Akile, tarım ürünleri ihracatının, ithalatçı ülkelerimaddelere ilişkin kuralların gözetildiğini, ayrıca sevkiyatların ihracat öncesinde denetlendiğini kaydetti.

Ürün güvenliğinin tarlada başladığını vurgulayan Akile, iyi tarım uygulamalarının ve entegre mücadele programlarının hayata geçirilmesinin, biyolojik ilaçlar ile güvenli organik alternatiflerin kullanımının yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti. Akile, Mısır tarım ürünlerinin yurt dışı pazarlardaki itibarının ve konumunun korunması için bilgilerin paylaşılmasında titiz davranılması gerektiğini belirtti.

Su açığı tartışması

Tunus’ta Mısır tarım ürünlerine yönelik yorumlar, sosyal medyada Mısırlı kullanıcıların tepkisine neden oldu. Bazı kullanıcılar eleştirilere, Mısır’ın tarım ürünlerini ihraç ettiği pazarların genişliğine ve yüksek standartlara sahip Avrupa ülkelerine yapılan sevkiyatlara dikkat çekerek yanıt verdi.

Diğer kullanıcılar ise hükümet yetkililerinden, su açığını gidermek için suyun yeniden kullanılması konusundaki açıklamalarına son vermelerini istedi. Bu açıklamaların Mısır ürünlerini kötülemek için kullanıldığı öne sürüldü.

Mısır Sulama Bakanlığı, yaklaşık 60 milyar metreküp olarak hesaplanan su açığını kapatmaya yönelik planı kapsamında tarımsal atık suları arıtarak yeni tarım alanlarının sulanmasında kullanıyor.

Domates tartışmasının bir bölümü ürünlerin kalitesine ilişkin iddialar etrafında şekillenirken, diğer bölümü Mısır’ın hem iç talebi karşılayabilmesi hem de tarım ürünleri ihraç edebilmesi üzerinde yoğunlaştı.

sc
Mısır piyasasında domates (AgroLimited Şirketi)

Tunuslu milletvekili Yasin Mami, parlamentodaki bir oturumda, Tunus mutfağının vazgeçilmez ürünlerinden biri olan domatesin 12 milyonluk nüfus için neden temin edilemediğini sorgulamıştı. Mami, Mısır’ın 110 milyon kişiyi besleyebildiği gibi üretim fazlasını da ihraç edebildiğine dikkat çekmişti.

Tunuslu milletvekilinin bu sorusu Mısır medyasında da geniş yer buldu. Mısırlı sosyal medya kullanıcıları ise ülkelerinin tarım alanında kaydettiği ilerlemeyi öne çıkaran paylaşımlarda bulundu.

Resmî tahminlere göre Mısır’ın tarım ürünleri ihracatı 2025 yılında yaklaşık 9,5 milyon tona ulaştı. Bu miktar, 2024 yılına kıyasla yaklaşık 800 bin tonluk artışa işaret ediyor.

İklim değişikliğinin etkisi

Mısır Çiftçiler Sendikası Başkanı Hüseyin Ebu Sıddam, Tunus’un yanı sıra Kuzey Afrika’daki diğer ülkelerde de domates üretiminde yaşanan sıkıntıları iklim değişikliğine bağladı. İklim koşullarındaki değişimin birçok ülkede ürün verimini olumsuz etkilediğini belirten Ebu Saddam, bu durumun Mısır’ı da etkilediğini ancak domates ve diğer ürünlerin ekildiği tarım alanlarının genişletilmesi sayesinde olumsuz sonuçların önüne geçildiğini söyledi.

Ebu Saddam, Mısır’da farklı bölgelerde yıl boyunca domates yetiştirilmesini sağlayan çeşitli ekim dönemlerinin de üretimin sürekliliğine katkıda bulunduğunu ifade etti.

Şarku’l Avsat’a konuşan Ebu Saddam, Mısır’ın Kuzey Afrika ülkeleri için tarım ürünleri bakımından “ideal bir gıda sepeti” konumunda olduğunu belirtti. Mısır’dan Libya, Cezayir, Tunus ve diğer ülkelere kara yoluyla yapılan sevkiyatların, jeopolitik gelişmeler nedeniyle küresel deniz taşımacılığında yaşanan aksamalardan etkilenmediğine dikkat çekti.

Ebu Saddam, Mısır tarım ürünlerine yönelik iddiaların ve karalama kampanyalarının ülkenin uluslararası itibarına zarar vermesini beklemediğini belirterek, ürünlerin birçok pazarda kalitesini kanıtladığını vurguladı.


Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2027 ve 2028 enflasyon tahminlerini yükseltti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)
TT

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2027 ve 2028 enflasyon tahminlerini yükseltti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2027 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 15’ten yüzde 21’e, 2028 tahminini ise yüzde 9’dan yüzde 13,5’e yükseltti. Banka, fiyat istikrarı sağlanana kadar ihtiyatlı para politikası yaklaşımını sürdüreceğini vurguladı.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, İstanbul’da düzenlenen üç aylık Enflasyon Raporu sunumunda, 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin de yüzde 28’den yüzde 29,5’e çıkarıldığını açıkladı. Banka, aynı dönem için ara hedefini ise yüzde 24 seviyesinde korudu.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’ın aktardığı hbaere göre, 2027 ve 2028 yıl sonları için açıklanan yeni tahminler, bankanın daha önce duyurduğu ara hedeflerle aynı seviyede bulunuyor.

Karahan, enflasyonun düşüş hızını sınırlayan arz yönlü şokların devam etmesi nedeniyle, enflasyonu kontrol altına almak amacıyla sıkı para politikası uygulamasını sürdüreceklerini belirtti. Enflasyon tahminleri ve ara hedeflerde yapılan güncellemenin para politikasında gevşemeye gidileceği anlamına gelmediğinin altını çizen Karahan, Türk lirası cinsinden varlıklara yönelik yatırımcı güveninin zayıflaması durumunda mevcut tüm araçların kullanılacağını kaydetti.

Merkez Bankası, ağustos ayında yayımladığı bir önceki raporda 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26’dan yüzde 28’e yükseltmiş, ara hedefini ise yüzde 24’te tutmuştu. Banka, o dönemde 2027 yıl sonu enflasyon hedefini yüzde 15, 2028 hedefini ise yüzde 9 olarak korumuştu.

Raporun sunumunun ardından dolar/TL kuru 50,2575 seviyesinde işlem gördü. Kur, çarşamba gününü 50,2325 seviyesinden tamamlamıştı.

TCMB, geçen ay politika faizini beklentiler doğrultusunda 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çekmişti. Banka, İran savaşının enflasyon üzerindeki etkilerini değerlendirdiği süreçte, önceki beş toplantısında faiz oranını değiştirmemişti. Bu adım, 2024’ün sonlarında başlatılan faiz indirim sürecine verilen aranın ardından gelmişti.

Türkiye’de tüketici fiyatları endeksi (TÜFE), ekim ayında giyim ve gıda fiyatlarındaki artışın etkisiyle aylık bazda yüzde 2,58 yükselerek beklentileri aşmıştı. Yıllık enflasyon ise yüzde 29,77 olarak kaydedilmişti.