Yahudi yerleşimciler Filistinlilerin zeytinliklerini atık su ile doldurdu

İsrail güçleri, Ramallah yakınlarındaki bir köyün zeytinliklerine ulaşmaya çalışan, aralarında bir kadının da olduğu Filistinli protestoculara şiddet uyguladı. (EPA)
İsrail güçleri, Ramallah yakınlarındaki bir köyün zeytinliklerine ulaşmaya çalışan, aralarında bir kadının da olduğu Filistinli protestoculara şiddet uyguladı. (EPA)
TT

Yahudi yerleşimciler Filistinlilerin zeytinliklerini atık su ile doldurdu

İsrail güçleri, Ramallah yakınlarındaki bir köyün zeytinliklerine ulaşmaya çalışan, aralarında bir kadının da olduğu Filistinli protestoculara şiddet uyguladı. (EPA)
İsrail güçleri, Ramallah yakınlarındaki bir köyün zeytinliklerine ulaşmaya çalışan, aralarında bir kadının da olduğu Filistinli protestoculara şiddet uyguladı. (EPA)

Aşırılık yanlısı Yahudi yerleşimci gruplar, İsrailli yetkililerin, uluslararası toplum ve Arap dünyasının eleştirilerine neden olan 5 binin üzerinde yeni konut inşa etme kararından bir gün sonra zeytin hasadını sabote etmek için Filistinli çiftçilere yönelik saldırganlıklarına hız verdiler.
Jaba bölgesindeki yerleşimciler zeytin ağaçlarını yakarak, sökerek ve mahsulleri çalarak Filistinlilere zarar vermeye devam ediyorlar. Hatta zeytinliklere "kanalizasyon hattını" yönlendirerek atık su daji pompalıyorlar.
İsrail İnsan Hakları Merkezi B'Tselem konuya dair şu açıklamayı yayınladı:
"Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddeti (ve bazen yerleşimci olmayan İsrail vatandaşlarının şiddeti) uzun zamandır Batı Şeria'daki işgal rutininin ayrılmaz bir parçası haline geldi. Filistinlilerin yaşamlarının, bedenlerinin, mülklerinin ve toprağının bütünlüğünün ihlal edilmesiyle sonuçlanan bu şiddet eylemleri yolları kapatmaktan, arabalara ve evlere taş atmaya, köylere ve topraklara baskın düzenlemekte zeytin tarlalarını ve ekinleri yakmaya, mülkleri tahrip etmeye, fiziksel saldırılara ve bazen de molotof kokteyl atmaya kadar çok çeşitli eylemleri içermektedir.”
Batı Şeria'daki İsrail Sivil İdaresi İnşaat ve Organizasyon Konseyi, çarşamba ve perşembe günleri yaptığı iki oturumda Başbakan Binyamin Netanyahu tarafından yerleşimciler için Batı Şeria'da 5 bin 400 yeni konut birimi inşa edilmesine izin verilmesi için hazırlanan bir planı onayladı. Bu karar Batı'da, Arap dünyasında ve hatta İsrail'de tepkiye neden oldu. Avrupa Birliği Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell duruma dair şunları söyledi:
"Batı Şeria'daki yerleşim birimlerinin genişlemesi, müzakere edilen iki devletli çözümün risk altında olması nedeniyle gelecekteki Filistin devletini ve bölgesel istikrarı tehlikeye atıyor. İsrail geçtiğimiz günlerde işgal altındaki Batı Şeria'da, Kudüs'te ve çevresindeki alanlarda yerleşim birimlerini genişlettiğini duyurdu. Bu planların yaklaşık 5 bin konutun inşasını içerdiğini bildirdi. Biz, yerleşim yerlerinin uluslararası hukuka göre tamamen yasa dışı olduğunu bir kez daha teyit ediyoruz. AB, Kudüs ile ilgili olanlar da dahil olmak üzere 1967 öncesi sınırlarda, iki tarafın anlaşmaları dışında yapılan herhangi bir değişikliği tanımayacaktır.”
Borrell ayrıca yerleşim birimlerinin, "güveni yeniden inşa etme ve Filistinliler ile İsrailliler arasında sivil ve güvenlik iş birliğini sürdürmenin önünü açmaya yönelik mevcut çabaları tehdit ettiğini" vurguladı. İsrail hükümetinin Doğu Kudüs dahil olmak üzere hassas bölgelerde devam eden yerleşim birimlerini genişletmesini durdurmasını istedi.
Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve İspanya da dün İsrail işgalinin binlerce yerleşim birimi inşa etme kararını kınayarak söz konusu adımın "geri teptiğini" ve bölgedeki barış çabalarını baltaladığını bildirdiler.  Yapılan ortak açıklamada, "Yerleşimlerin genişletilmesi uluslararası hukukun ihlali anlamına geliyor ve İsrail-Filistin çatışmasında adil ve kalıcı bir barışı sağlamak amacıyla iki devletli bir çözüme ulaşmanın hayata geçirilmesini tehdit ediyor" denildi.
Avrupalı ​​bakanlar daha fazla yerleşim inşası yolunda ilerlemenin, “İsrail ile BAE ve Bahreyn arasında varılan normalleşme anlaşmalarıyla ilgili olumlu gelişmeler için olumlu olmayan bir adım" olacağını vurguladılar.
Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Dr. Nayef el-Hacraf da kararı kınayarak İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşimleri genişletme ve İsrail egemenliğini dayatma planlarına karşı olduklarını bildirdi.
Genel Sekreter, uluslararası toplumu, İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarındaki kararlarını durdurmaya çağırarak yeni yerleşim birimleri inşa etmenin Ortadoğu bölgesinde barışın canlanmasına büyük bir engel teşkil edeceğini belirtti.
Hacraf, KİK’in Arap Barış Girişimi ve uluslararası yasalar çerçevesinde Filistin halkına desteğini yinelediği açıklamasında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin devletini kurma hakkının meşru olduğunu bir kez daha vurguladı. 



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.