Dünya çapında koronavirüs vakalarının 40 milyonu aşmasının ardından Avrupa kısıtlamaları sıkılaştırmaya başladı

İtalya’da görevli bir kadın dün Milano'da hastaneye gelen bir vatandaşın ateşini ölçüyor (AFP)
İtalya’da görevli bir kadın dün Milano'da hastaneye gelen bir vatandaşın ateşini ölçüyor (AFP)
TT

Dünya çapında koronavirüs vakalarının 40 milyonu aşmasının ardından Avrupa kısıtlamaları sıkılaştırmaya başladı

İtalya’da görevli bir kadın dün Milano'da hastaneye gelen bir vatandaşın ateşini ölçüyor (AFP)
İtalya’da görevli bir kadın dün Milano'da hastaneye gelen bir vatandaşın ateşini ölçüyor (AFP)

İtalya ve Belçika gibi bir dizi Avrupa ülkesi, dünya çapında yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vakalarının 40 milyonu aşmasının ardından, ikinci dalgayı kontrol altına almak amacıyla dün (Pazartesi) yeni önlemler aldıklarını duyurdu. Avrupa'da salgın nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısının 250 bini aşmasından saatler sonra dünya çapındaki vakaların toplamı 40 milyonu aşarken, Kovid-19 Avrupa ülkelerinde hızla yayılmaya devam ediyor.
Avrupa’da çoğu hükümet, hala etkilenen ekonomilerini canlandırmak için mücadele ettikleri için salgının ilk dalgasında uygulandığı gibi yeni bir kapanma döneminden kaçınmaya çalışıyor. Ayrıca günlük yaşamdaki yeni kısıtlamalar bazı ülkelerde vatandaşların öfkesine neden oluyor. 
Bir hafta içinde hastanede tedavi altına alınan hasta sayısının yüzde 100 arttığı Belçika'da restoranlar, kafeler ve barlar dün gece sokağa çıkma yasağı eşliğinde bir ay sürecek bir önlemle kapılarını kapattı. Brüksel'de bir restoran sahibi olan Angelo Bossi, pazar günü kapanmadan önceki son müşterilerini alırken yaptığı açıklamada, "Bizi dikkate aldıklarını düşünmüyoruz. Bu beni çok üzüyor. Artık tahammül edemiyorum" dedi. Ağlamaklı bir sesle açıklamasına devam eden Bossi, “Yöneticiler, aşçılar ve bulaşıkçılar dahil herkes çok zor durumda” dedi. Avrupa ülkeleri, Mart ortası ile Haziran başı arasındaki 3 aylık kapanma nedeniyle önceden ağır bir darbe almıştı. Belçika Başbakanı Alexandre de Croo, Pazar akşamı yaptığı açıklamada, Mart’taki genel izolasyon dönemine göre "çok daha kötü" bir durumda olduklarını ifade etti.
Avrupa'da salgının merkez üssü olan İtalya, barların ve restoranların erken kapatılması ve evden çalışmanın teşvik edilmesi gibi yeni kısıtlamalar duyurdu. İtalya Başbakanı Giuseppe Conte, amatör futbol maçlarına ve yerel festivallere getirilen kısıtlamaları da duyurarak, "Zaman kaybedemeyiz" dedi.
Ülkenin yarısı "kırmızı bölge" kategorisine alınan Polonya'da hükümet, ulusal stadyumun hastanelerdeki yoğunluğu hafifletmek için Kovid-19 hastalarını tedavi etmek amacıyla sahra hastanesi olarak kullanılacağını duyurdu.
İsviçre’de ise, bir hafta içinde iki katına çıkan vakaların ardından halka açık yerlerde maske takma zorunluluğu getirilirken toplanmalara da kısıtlamalar getirildi. İsviçre Sağlık Bakanı Alain Berset, "İkinci dalga beklediğimizden daha erken ve daha güçlü geldi. Ancak buna hazırlıklıyız" dedi.
Fransa hükümeti, dün (pazartesi) Paris dahil 9 şehirde 20 milyon kişiyi etkileyen gece sokağa çıkma yasağını getirdi. Yetkililer Cumartesi günü 32 bin 400 yeni vaka kaydedildiğini açıklamıştı.

Melbourne karantina kısıtlamalarını hafifletti
Avrupa ülkeleri yeni kısıtlamalar getirirken, Avustralya'nın en büyük ikinci şehri Melbourne karantina kısıtlamalarını hafifletti. Bunun üzerine ülkedeki vatandaşlar, 100 günden fazla kapalı olan kuaför salonlarına ve golf sahalarına akın etti.
Geçtiğimiz Ağustos ayında Melbourne’ün başkenti Victoria eyaletinde günlük vaka sayısı 700'e yükseldi. Ancak aylar süren sıkı bir tecritten sonra bu sayı günde bir vakaya kadar düştü ve dün (Pazartesi) sadece 4 yeni vaka kaydedildi. Melbourne'da bir kuaför salonu sahibi olan Daniel Choi, Aralık ayına kadar tüm randevuların dolu olduğunu söyledi. Choi, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Dünden beri birçok kişiden saçını kesmek istediğini söyleyen mesajlar aldım. Değişiklik istiyorlar” dedi.
Melbourne’de Temmuz ayından bu yana ilk kez 5 milyon vatandaşın günde en fazla iki saat dışarı çıkmalarına izin verilirken, yetkililer restoranların ve diğer birçok perakendecinin en erken Kasım ayına kadar kapalı kalmasını emretti.

İsrail’de bazı kısıtlamalar kaldırıldı
İsrail hükümeti ise, vatandaşların evlerinden bir kilometre öteye gitmelerini engelleyen kısıtlamaların yanı sıra, anaokulları, plajlar ve milli parkların kapatılması yönündeki kısıtlamaları kaldırdı. 40 yaşındaki Talia Zinkin, iki yaşındaki oğlunu kreşe göndermeden önce çok tereddüt ettiğini belirterek, "Ama diğer çocuklarla bir arada olmasından dolayı mutlu olacağını düşündüm" dedi. Kudüs'teki bir parkta küçük çocuğuyla oynayan anne, "Normal hayata dönmeye çalışmalıyız" diye ekledi.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) Genel Direktörü Henrietta Fore, UNICEF’in Kovid-19’a karşı onaylanmış aşılar mevcut olur olmaz hızla büyük aşı kampanyaları başlatabilmek için 2021 sonuna kadar önceden bir milyar doz depolamak istediğini duyurdu. Fore basına yaptığı açıklamada, "Dünyayı Kovid-19’a karşı aşılamak, yakında insanlık tarihinin en büyük görevlerinden biri olacak. Aşı üretiminde olabildiğince hızlı ilerlemeliyiz. Bu yüzden hemen harekete geçmeliyiz ve hızlı olmalıyız. Yıl sonuna kadar, hızlı ve en iyi maliyetle kullanılabilecek yarım milyardan fazla kullanıma hazır aşıya sahip olacağız. UNICEF, 2020 yılı sonuna kadar 530 milyon aşı depolamak istiyor” ifadelerini kullandı. Fore, bunun büyüklüğüne dikkat çekmek için "Dünyayı bir buçuk kez dolaşmaya yeter" dedi.
2019'un sonunda salgının başlamasından bu yana 1,1 milyondan fazla insanın hayatını kaybetmesine neden olan Kovid-19 salgınına karşı şu anda mevcut bir aşı geliştirilemedi. Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) yayınladığı rakamlara göre şuan çeşitli geliştirme ve test aşamalarında olan yaklaşık 200 deneysel aşı var ve yaklaşık 10 tanesi sağlık yetkilileri tarafından değerlendirme ve olası ruhsatlandırma öncesi sürecin son aşamasına geldi.
Resmi makamlar, uluslararası kurum ve kuruluşlar ile şirketler arasında işbirliğine dayalı bir ittifak olan GAVI (Aşı ve Bağışıklama İçin Küresel İşbirliği), dozlar ve güvenli imha için 5 milyon kutu satın almaya yönelik fon sağladığını duyurdu.
UNICEF, dünyadaki en büyük aşı müşterisiyken aynı zamanda tedarikin koordinasyonundan da sorumlu. UNICEF, aşılar ısıya duyarlı olduğu için soğuk zincirin devamlılığını sağlamak amacıyla WHO ile güncel yöntemleri de belirlemeye başladı.



Evcil hayvanlar, yaşlıların sağlığına iyi geliyor

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Evcil hayvanlar, yaşlıların sağlığına iyi geliyor

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

ABD'de yapılan yeni ankete göre evcil hayvan sahibi olmak, yaşlı Amerikalıların sağlık ve refahını iyileştirebiliyor.

50 ila 93 yaşındaki yaklaşık 2 bin 700 yetişkinin yarısından fazlası, evcil hayvan sahibi olmanın günlük yaşamlarını iyileştirdiğini, yüzde 44'ü daha aktif olmalarını sağladığını ve yüzde 63'ü de stresi azalttığını belirtti. Stres, sağlık sorunlarını genellikle daha da kötüleştirebiliyor.

Evcil hayvan sahibi olmak aynı zamanda ruh sağlığını da iyileştirebiliyor. Katılımcıların yüzde 83'ü evcil hayvan sahibi olmanın onlara bir amaç duygusu verdiğini, yüzde 63'ü sevildiklerini hissettirdiğini ve yüzde 35'i fiziksel veya duygusal semptomlarla başa çıkmalarına yardımcı olduğunu söyledi.

Yüzde 70 kadar büyük bir oranda katılımcı ise başkalarıyla daha fazla bağlantı kurduklarını belirtti. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine göre bu, hastalıkları geciktirmeye ve yaşam süresini uzatmaya katkı sunabilecek faydalı bir faktör.

Michigan Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde profesör ve köpek sahibi olan Dr. Preeti Malani yaptığı açıklamada, sonuçların "hayvanların yaşlı yetişkinlerin yaşamlarında önemli rol oynayabileceğini ve sağlıklı yaşlanmaya katkıda bulunabilecek birçok fayda sağlayabileceğini açıkça gösterdiğini" belirtti.

Evcil hayvanlar yaşama anlam katıyor
Malani ve araştırmacılar, anket sonuçlarını, okulun 2018'de 50 ila 80 yaşındaki 2 bin 51 yetişkinle yaptığı başka bir ulusal anketle karşılaştırdı.

Evcil hayvan sahibi yaşlı yetişkin yüzdesinde önemli bir değişiklik olmamasına rağmen, evcil hayvan beslemenin onlara bir amaç verdiğini söyleyen yetişkinlerin yüzdesinin 10 puan arttığını buldular.

Ancak evcil hayvanlarının fiziksel veya zihinsel semptomlarla başa çıkmalarına yardımcı olduğunu söyleyen yetişkinlerin yüzdesi 2018'deki yüzde 60'tan geçen yıl yüzde 34'e düştü.

Evcil hayvanlarının fiziksel bakımdan aktif olmalarına katkı sunduğunu bildirenlerde yüzde 20, evcil hayvanlarının stresi azaltmalarını sağladığını söyleyenlerde yüzde 16'lık düşüş görüldü.

İnsanın en iyi dostunun maliyeti
Amerikan Evcil Hayvan Ürünleri Derneği'ne göre ABD'de 94 milyon hanede en az bir evcil hayvan var ancak anket, maliyetler nedeniyle evcil hayvan sahibi olmamayı tercih edenlerin sayısının arttığını gösterdi.

Evcil hayvan bakmama nedeni olarak maliyeti gösterenlerin yüzdesi 2018'de yüzde 21'den 2025'te yüzde 33'e yükseldi.

Evcil hayvan bakımı için zamanlarının olmadığını veya sağlık durumlarının buna izin vermediğini söyleyenlerin yüzdesi de sırasıyla yüzde 5 ve yüzde 4 arttı.

Anket ayrıca, evcil hayvan bakımının maliyetlerinin, 50 yaş üstü evcil hayvan sahiplerinin yüzde 30'undan fazlasının bütçesini zorladığını ortaya koydu.

Malani, "Ancak evcil hayvan bakmaktan en fazla faydayı görebilecek kişilerin, evcil hayvan sahipliğiyle ilgili maliyet zorlukları yaşayan kişiler de olabileceğini" belirtti.

Independent Türkçe


Trump, İran'ı vurup vurmayacağını özel temsilcisi ve damadına soracak

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Trump, İran'ı vurup vurmayacağını özel temsilcisi ve damadına soracak

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a saldırma kararını büyük ölçüde, özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'ın tavsiyeleri doğrultusunda vereceği bildirildi.

Geçen hafta Trump, perşembe günü Cenevre'de yapılacak ve son çare niteliğindeki nükleer anlaşma görüşmeleri öncesinde İran'a karşı hava saldırılarını ciddiyetle "değerlendirdiğini" söylemişti.

stemlerindeki düşük stok seviyesine ilişkin endişeleri nedeniyle Vance, İran'a yönelik saldırıların başarısına daha şüpheli yaklaşıyor.

Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, General Caine'in "Görevi başkomutana tarafsız bilgi sağlamayı gerektiren ve bunu mükemmel bir şekilde yapan, son derece saygın bir profesyonel" olduğunu ve görüşmelerde kişisel görüşlerini dile getirmediğini söyledi.

fdbf
Dünyanın en büyük savaş gemisi USS Gerald R. Ford uçak gemisi, Girit adasındaki Suda Körfezi'ne geldi (Reuters).

Bazı danışmanların saldırıların etkili olup olmayacağı konusunda şüphe duyması nedeniyle çeşitli seçenekler görüşülüyor. Diğer seçenekler arasında İran'ın tıbbi araştırma veya tedavi ve sivil enerji için sınırlı nükleer zenginleştirmeyi sürdürmesine izin vermek de yer alıyor.

Witkoff, Amerika'nın amacının sıfır zenginleştirme sağlamak olduğunu açıklasa da İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi daha sonra CBS'e ülkenin zenginleştirmeden vazgeçmeye hazır olmadığını söyledi.

Pazar günü Fox News'a konuşan Witkoff, Trump'ın ABD'nin bölgedeki askeri yığılması karşısında İran'ın neden "teslim olmadığını" anlamakta zorlandığını söylemişti.

"'Hayal kırıklığına uğramış' kelimesini kullanmak istemiyorum... Çünkü [Trump] birçok alternatifi olduğunu anlıyor ancak neden teslim olmadıklarını merak ediyor... 'Teslim' kelimesini kullanmak istemiyorum ama neden teslim olmadıklarını merak ediyor" demişti.

Her iki taraf da görüşmelerin başarısız olması durumunda savaşa hazır oldukları mesajını verdi. Ayetullah Ali Hamaney, uçak gemilerinin konuşlandırılmasına onları batırmakla tehdit ederek karşılık verdi.

Independent Türkçe


İran'ın uyuyan hücrelerle ABD hedeflerine saldırı planladığı uyarısı

Trump'ın hedeflerinin belirsizliği, Tahran'ı 2020'de Kasım Süleymani suikastından sonra yaşananlara kıyasla yanıtının kapsamını genişletmeye itebilir (Reuters)
Trump'ın hedeflerinin belirsizliği, Tahran'ı 2020'de Kasım Süleymani suikastından sonra yaşananlara kıyasla yanıtının kapsamını genişletmeye itebilir (Reuters)
TT

İran'ın uyuyan hücrelerle ABD hedeflerine saldırı planladığı uyarısı

Trump'ın hedeflerinin belirsizliği, Tahran'ı 2020'de Kasım Süleymani suikastından sonra yaşananlara kıyasla yanıtının kapsamını genişletmeye itebilir (Reuters)
Trump'ın hedeflerinin belirsizliği, Tahran'ı 2020'de Kasım Süleymani suikastından sonra yaşananlara kıyasla yanıtının kapsamını genişletmeye itebilir (Reuters)

ABD’li ve Batılı yetkililer tarafından yapılan uyarılar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Tahran'a karşı büyük çaplı askeri saldırılar başlatmaya karar vermesi halinde İran'ın, vekillerine Avrupa ve Ortadoğu'daki ABD hedeflerine misilleme saldırıları düzenlemeleri talimatını verebileceğine dair giderek endişe verici sinyaller veriyor.

New York Times (NYT) gazetesi tarafından yayınlanan bir rapora göre istihbarat kurumları, radikal unsurlar arasındaki elektronik iletişimin dinlenmesini ifade eden ve olası saldırılar için bir planlama ve koordinasyon olduğunu gösteren ‘sohbet’ olarak bilinen faaliyetlerde artış olduğunu gözlemledi, ancak şimdiye kadar herhangi bir somut plan tespit edilmedi.

Hibrit tepkiler

Olası senaryolar arasında Yemen'deki Husilere Kızıldeniz'de Batılı ülkelerin gemilerini hedef almaya devam etmeleri talimatı verilmesi, Hizbullah’ın Avrupa'daki uyuyan hücrelerinin harekete geçirilmesi ve El Kaide veya ona bağlı örgütlerin ABD üslerine ve büyükelçiliklerine saldırı düzenlemesi yer alıyor. Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre New York'taki Soufan Araştırma Merkezi (TSC) İcra Direktörü Colin P. Clarke, İran'ın, vekilleri aracılığıyla terörist saldırılar düzenleyerek ABD'nin askeri harekatının maliyetini artırabileceğini söyledi.

NYT’nin haberine göre Trump'ın hedeflerinin belirsizliği, ister askeri tesislere yönelik sınırlı saldırılar olsun, ister İran rejimini devirmeye yönelik daha geniş çaplı bir çaba olsun, Tahran'ı herhangi bir saldırıyı varoluşsal bir tehdit olarak görmeye itebilir ve bu da 2020 yılı başlarında Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani suikastından sonra yaşananlara kıyasla Tahran'ın yanıtının kapsamını genişletebilir.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Ortadoğu'da konuşlu 30 ila 40 bin ABD askerini korumak için bölgeye Patriot bataryaları ve diğer hava savunma sistemleri takviyesinde bulundu. Ancak güvenlik yetkilileri, olası saldırıların büyükelçilikler veya ekonomik çıkarlar gibi daha az korunan yerleri hedef alabileceğine inanıyor. Bununla birlikte üst düzey Batılı bir yetkili, İran'ın terörist operasyonlar veya dolaylı saldırılar da dahil olmak üzere karma tepkilere başvurabileceği konusunda uyardı. ABD, Avrupa ve Ortadoğu'daki istihbarat kurumlarının tehdit raporlarını sürekli olarak gözden geçirdiğini açıkladı.

Bölgesel savaş

ABD Senatosu Silahlı Kuvvetler Komitesi Başkanı Demokrat Senatör Jack Reed, İran'a yönelik herhangi bir askeri saldırının daha geniş çaplı bir bölgesel savaşı tetikleyebileceği, Ortadoğu'da konuşlu ABD askerlerini tehlikeye atabileceği ve küresel piyasaları istikrarsızlaştırabileceği uyarısında bulundu.

Reed, Başkan Trump'tan olası bir askeri harekatın hedeflerini netleştirmesi, risklerini ve maliyetlerini açıklaması ve net sonuca ulaşacak açık bir strateji sunmasını istedi.

Haberde, 2025 yılında Hamas'tan Hizbullah'a ve Husilere kadar İran'ın bazı bölgesel müttefiklerinin kapasitelerinde bir düşüş olduğu belirtilse de bu örgütlerin geri kalanı, özellikle Irak ve Yemen'de ABD'nin çıkarları için hala ciddi tehdit oluşturuyor.

Bu endişeler, El Kaide'nin Avrupa'da varlığını yeniden kazanmak için büyük bir saldırı düzenlemeye çalıştığına dair haberlerle örtüşüyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) şubat ayında yaptığı bir değerlendirmede, El Kaide’nin yurtdışı eylemler düzenleme hedefinin ‘hala yüksek olduğu ve artıyor olabileceği’ belirtildi.

BMGK’nın raporuna göre İran'dan El Kaide'yi yönettiği düşünülen Seyful Adil, Irak, Suriye, Libya ve Avrupa'daki hücreleri yeniden faaliyete geçirme emri verdi. Bu da örgütün yurtdışında eylemlerde bulunma niyetinin uzun vadeli olduğunu gösteriyor.

NYT’nin haberi, İran'ın vekilleri aracılığıyla geleneksel olmayan yöntemlere başvurma olasılığının, Washington'ın sınırlı saldırılardan Ortadoğu'nun ötesine yayılabilecek daha geniş çaplı çatışmaya kadar çeşitli senaryolara hazırlandığı bir dönemde, ABD'nin askeri olarak gerilimi artırma kararını zorlaştırdığı sonucuna varıyor.