Dünya Bankası salgının üstesinden gelmek için Ortadoğu’da ortak bir dijital pazar oluşturmayı önerdi

Washington’daki WB merkezi (Reuters-Arşiv)
Washington’daki WB merkezi (Reuters-Arşiv)
TT

Dünya Bankası salgının üstesinden gelmek için Ortadoğu’da ortak bir dijital pazar oluşturmayı önerdi

Washington’daki WB merkezi (Reuters-Arşiv)
Washington’daki WB merkezi (Reuters-Arşiv)

Dünya Bankası (WB), Ortadoğu ve Kuzey Afrika’daki (MENA) gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) 2020 büyüme tahminini yüzde 5,2 olarak revize etti.
WB ayrıca, salgının üstesinden gelmek için Ortadoğu’da ortak bir dijital pazar oluşturmayı önerdi.
‘Birlikte Ticaret Yapmak: Kovid-19 sonrası dönemde MENA entegrasyonunun canlanmasına doğru’ başlıklı 120 sayfalık raporda, 2020’de MENA bölgesi ekonomilerinde yüzde 5,2 daralma beklendiği ifade edilerek, bu oranın Nisan 2020’de tahmin edilenden 4,1, Ekim 2019’daki tahmine göre ise 7,8 puan daha düşük olduğuna dikkat çekildi.
Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da ortak bir dijital pazar kurulması önerilen raporda, bölge ülkelerinin Afrika ve Akdeniz ülkelerinde daha geniş pazarlarla hem ticareti, hem de dijital bağlanabilirliği geliştirmesi önerildi. Bunun üretkenliği artırmaya yardımcı olacağına ve bölgedeki esnek ve sürdürülebilir kapsamlı iş fırsatlarını teşvik edeceğine işaret edildi.
Bölge ekonomisinin 2021’de kısmen toparlanmasının beklendiği tahmin edilen raporda, bölgedeki kamu borcunun, 2019’da GSYİH’nın yaklaşık yüzde 45’i olan orandan 2022’de yüzde 58’e yükseleceğini öngörüldü.
Bölgede ve dünyanın geri kalanıyla ticaret ve entegrasyonun, koronavirüs sonrası aşamada yoksulluk oranlarının azaltılmasında ve ekonomik büyümenin canlandırılmasında hayati bir faktör olacağına işaret edilen raporda, gıda güvenliği, sağlık sistemleri, yenilenebilir enerji ve bilgi ekonomisi gibi sektörlerde bölgesel ticarete odaklanılması tavsiye edildi.
WB bünyesinde MENA ekonomisti olan Ha Nguyen, “Salgın ekonomik kayıplara neden olmaya devam ediyor ve yoksullar ile dezavantajlılar bundan orantısız bir şekilde etkileniyor. 2021 büyüme tahminleri ve beklentiler sürekli değişiyor. Ciddi belirsizliklere maruz kalsa da, V şeklinde hızlı bir toparlanma olasılığının düşük olduğunu gösteriyor” şeklinde yorum yaptı.
WB MENA Direktör Yardımcısı Ferid Belhac ise, “Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesi, salgından önce ekonomik sorunlara maruz kaldı ve salgından 6 ay sonra, bölgesel düzeyde geçim kaynakları ve refahın yok edilmesinin ciddiyetini açıkça görebiliyoruz” dedi.
WB’nin bölge ülkelerine hastalığın yayılmasını durdurmaya ve halklarını korumaya yardımcı olmaya devam edeceğini söyleyen Belhac, Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerinin şeffaflık, yönetişim, hukukun üstünlüğü, pazar rekabetçiliği, güven aşılama ve özel sektörü güçlendirmeye öncelik vermesinin önemine değindi.
Akdeniz Entegrasyonu Merkezi Direktörü ve Raporlama Ekibi Başkanı Blanca Moreno-Dodson da, “Ortadoğu ve Kuzey Afrika’nın entegrasyonunu engelleyen siyasi ve ekonomik engellerin üstesinden gelmek normal zamanlarda dahi zor iken, salgın buna ek bir zorluk getirdi. Sağlık ve ekonomiye ilişkin kriz, bölge ülkeleri için mali politikalarını yeniden gözden geçirme, ticaret entegrasyonunu geliştirme ve petrole olan bağımlılığı azaltma fırsatı sunuyor” şeklinde bir değerlendirme yaptı.



Suudi “Kamu Yatırım Fonu”nun (PIF) kârı 17 milyar doları aşarken, varlıkları 2025’te 907 milyar dolara yaklaştı

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad, (Reuters)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad, (Reuters)
TT

Suudi “Kamu Yatırım Fonu”nun (PIF) kârı 17 milyar doları aşarken, varlıkları 2025’te 907 milyar dolara yaklaştı

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad, (Reuters)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad, (Reuters)

Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu (PIF), 2025 yılında güçlü bir mali performans sergiledi. Fonun gelirleri yüzde 9 artışla 450 milyar riyale (120 milyar dolar) yükselirken, net kârı iki katına çıkarak 65 milyar riyali (17,3 milyar dolar) aştı. Yönetilen varlıklarının toplamı değeri ise yaklaşık 3,4 trilyon riyale (906,7 milyar dolar) ulaştı.

Fon, yerel yatırımlarını da genişletmeye devam etti. Bu yatırımların 2021-2025 dönemindeki kümülatif toplamı 750 milyar riyale (200 milyar dolar) yaklaşırken, uluslararası yatırımları yüzde 12 oranında büyüdü. Fon ayrıca yapay zekâ, teknoloji, enerji ve ileri imalat gibi stratejik sektörlerdeki varlığını da güçlendirdi.


Küresel petrol stokları İran savaşına daha ne kadar dayanabilir?

ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'yla ilgili anlaşmazlığı çözemiyor (Reuters)
ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'yla ilgili anlaşmazlığı çözemiyor (Reuters)
TT

Küresel petrol stokları İran savaşına daha ne kadar dayanabilir?

ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'yla ilgili anlaşmazlığı çözemiyor (Reuters)
ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'yla ilgili anlaşmazlığı çözemiyor (Reuters)

ABD, İran'a yönelik ablukayı sıkılaştırırken küresel petrol piyasalarının savaşa ne kadar dayanabileceği merak ediliyor.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, dünkü açıklamasında İran'a uygulanan deniz ablukasının süresiz devam edebileceğini duyurdu.

Reuters'ın analizine göre 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in saldırılarıyla başlayan savaşta şimdiye dek küresel piyasada 2,6 milyar varil petrol kaybedildi.  

Saudi Aramco'ya göre günlük kayıp Körfez'de 11 milyon varile ulaşırken, çoğu analist küresel arz açığının günde yaklaşık 5 milyon varile ulaştığını söylüyor.

Ukrayna, Kazakistan'dan Rusya'nın Karadeniz kıyısındaki Novorossiysk Limanı'na günde 1,8 milyon varil petrol taşıyan Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu'na (CPC) temmuz sonunda drone saldırısı düzenlemişti. Bunun açığı daha da artırmış olabileceği belirtiliyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, küresel petrol piyasasında istikrar için Kiev'den saldırıları durdurmasını istemişti.

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) hesaplamasına göre, ülkelerin elindeki ticari ve kamu petrol stoklarının toplamı yaklaşık 1,5 milyar varil. Ancak bunun tamamı acil durumda piyasaya sürülebilecek rezervlerden oluşmuyor.

Devletlerin doğrudan kontrolünde olan ve acil durumda kullanılabilecek petrol rezervleri yaklaşık 900 milyon varil. Analize göre günlük 5 milyon varillik arz açığının tamamen bu kaynaktan kapatılması halinde kritik eşik olarak belirlenen süre 180 güne denk geliyor. Yani mevcut arz açığı sözkonusu rezervlerden 180 gün daha kapatılabilir. Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin normale dönmesi, arzın toparlanması ve üretimin başka bölgelerde artmasıysa bu süreyi değiştirebilir.

Diğer yandan ABD'nin Stratejik Petrol Rezervi de 1983'ten bu yana en düşük seviyesine geriledi. Stratejik rezerv altyapısında yaşlanma, bakım eksiklikleri ve bazı depolama sahalarındaki sorunlar petrolün piyasaya ulaştırılması sürecinde sorun yaratabilir.

Uzmanlar özellikle dizel ve jet yakıtı stoklarının 5 yılın en düşük seviyesinde olduğuna işaret ediyor. İran ve Rusya-Ukrayna savaşlarının rafinerilere zarar vermesi bu ürünlerdeki sıkışıklığı daha da artırdı.

Öte yandan analize göre Çin, savaş öncesinde Hürmüz Boğazı üzerinden yaptığı günlük yaklaşık 5,5 milyon varillik ithalatı neredeyse bir yıl sürdürebilir. Pekin elindeki miktarı açıklamasa Asya devinin 1 ila 1,7 milyar varillik stoku olduğu tahmin ediliyor.

Independent Türkçe, Reuters, Financial Times


OPEC, 2027'de petrol talebinin artacağı konusunda iyimser

Petrol platformu maketinin arkasında OPEC logosu (Reuters)
Petrol platformu maketinin arkasında OPEC logosu (Reuters)
TT

OPEC, 2027'de petrol talebinin artacağı konusunda iyimser

Petrol platformu maketinin arkasında OPEC logosu (Reuters)
Petrol platformu maketinin arkasında OPEC logosu (Reuters)

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) dün yaptığı açıklamada, 2027 yılında küresel petrol talebindeki büyüme beklentisini günlük yaklaşık 2,2 milyon varile yükseltti. OPEC, bir önceki tahmininde büyümenin günlük 1,9 milyon varil olacağını öngörmüştü.

OPEC, 2026'nın son çeyreğinde küresel petrol talebine ilişkin tahminini biraz aşağı çekerek günlük 107,66 milyon varile indirdi. Geçen ayki tahmin günlük 107,72 milyon varil düzeyindeydi. Buna karşın örgüt, 2026 yılı toplam küresel petrol talebi tahminini günlük 105,16 milyon varilden 105,74 milyon varile yükseltti.

2027 yılı için OPEC, küresel petrol talebinin günlük 107,90 milyon varile ulaşmasını bekliyor. Bu rakam, temmuz ayında açıklanan günlük 107,88 milyon varillik tahminle büyük ölçüde aynı seviyede bulunuyor.

Öte yandan OPEC, OPEC+ ittifakı dışındaki üreticilerin petrol arzındaki büyüme tahminini 2026 için günlük 640 bin varilde sabit tuttu. Bu rakam, temmuz ayındaki tahminle aynı. Örgüt, 2027 yılında OPEC+ dışı üreticilerin arzının günlük 620 bin varil artacağı yönündeki öngörüsünü de değiştirmedi.