Irak Başbakanı Kazimi: Almanya ile gerçek ortaklık bekliyoruz

Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi ortak basın toplantısında konuşuyor (AP)
Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi ortak basın toplantısında konuşuyor (AP)
TT

Irak Başbakanı Kazimi: Almanya ile gerçek ortaklık bekliyoruz

Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi ortak basın toplantısında konuşuyor (AP)
Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi ortak basın toplantısında konuşuyor (AP)

Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi, Paris ziyaretinden sonra Avrupa turunun ikinci durağı olarak ziyaret ettiği Almanya’da büyük bir ilgiyle karşılandı. Kazimi, daha sonra Almanya’dan ayrılarak Londra’ya hareket etti.
Almanya Başbakanı Angela Merkel, Kazimi’yi ve reform programını takdir ederek, Almanya’nın, “istikrar, güvenlik ve ekonomik kalkınma” yolunda Bağdat’ın yanında duracağını vurguladı. Merkel, Kazimi ile görüşmeye geçmeden önce yaptığı kısa basın toplantısında, güvenliğin korunması ve DEAŞ’ın geri dönme tehdidiyle mücadele noktasında Irak’a yönelik uluslararası yardımın devam etmesi gerektiğini belirterek, “Terör örgütü (DEAŞ) bölgede ve bölgenin dışında bir tehdit olmaya devam ediyor” dedi. Başbakan Merkel, Almanya’nın, DEAŞ ile mücadelesinde Irak’a destek olmaya devam edeceğini kaydetti.
Kazimi hükümetinin gelecek yıl erken seçim düzenleme kararı almasının “seçmenlerin devlet kurumlarına yönelik güvenini artıracağını” söyleyen Almanya Başbakanı, ülkesinin, ekonomik reformları gerçekleştirmek ve özel sektörü güçlendirmek için "iddialı" gündeminde Irak'ın yanında duracağını vurguladı.
Kazimi ise Irak’ın Almanya ile gerçek bir ortaklık beklediğini ifade etti. Almanya’ya “Irak’ın güçlü ilişkiler kurma arzusunu ve gerçek ortaklık beklentisini vurgulamak için geldiğini” belirten Kazimi, “Irak koronavirüs sebebiyle zor zamanlardan geçiyor. Ancak Irak ekonomisini inşa etmek ve altyapısını yeniden yapılandırmak için iddialı bir programa başladık” diye konuştu.
Almanya hükümeti geçen ay DEAŞ karşıtı uluslararası koalisyon bünyesinde görev yapan Alman güçlerinin görev sürelerini uzatma kararını onaylamıştı. Kararın bu ayın sonuna doğru Alman Federal Meclisi’nde oylamaya sunulması bekleniyor. Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas, geçen ay Meclis’e hitaben yaptığı konuşmada, Kazimi hükümetinin iddialı bir reform programına sahip olduğunu ve bu hükümetin güvenlik sorunlarıyla mücadelesinde desteklenmesi gerektiğini belirterek, Irak’taki Alman güçlerin görev sürelerinin uzatılmasına teşvik etmişti. Kazimi’nin ABD ve İran’ın bölgedeki etkisini dengeleme girişimlerine de övgüde bulunan Maas, Kazimi’nin aktivistlere karşı artan tehditlerin ve hatta bazılarına yönelik suikastların sorumlularının peşine düşme sözü verdiğini kaydetmişti.
Kazimi’ye eşlik eden bakanlar Berlin’de Alman iş insanlarının yanı sıra Almanya’da ekonomi, ticaret, tarım, hizmetlerin geliştirilmesi ve sağlık sektörlerinde yetkili isimlerle bir araya geldi.
Almanya, ekonomik ve güvenlik desteğine ek olarak koronavirüs salgınıyla mücadele konusunda Irak’a sağlık alanında da destek verdi. Kazimi’nin Berlin ziyaretinde salgının etkilerini görmek mümkündü. Nitekim devlet ve hükümet başkanları için düzenlenen askeri karşılama töreni salgın sebebiyle iptal edilirken, Almanya Cumhurbaşkanı Frank Walter Steinmeier’in, yakın korumasının yeni tip koronavirüs (Kovid-19) testinin pozitif çıkmasının ardından önlem amaçlı karantinaya alınması nedeniyle Kazimi ile kararlaştırılan görüşmesi iptal edildi.
Merkel, Mayıs ayında göreve gelen Başbakan Kazimi’yi Berlin’e davet etmişti. Almanya, istikrar çabalarını güçlendirmesi hedefiyle Irak’a yılda yaklaşık 40 milyon Euro yardım yapıyor. Berlin bu yardımlarla Irak güvenlik ve polis güçlerinin kapasitelerini geliştirmeyi ve DEAŞ yüzünden köylerini terk eden kişilerin yurtlarına dönmesine yardımcı olmayı hedefliyor. Kazimi, Almanya’nın bu hususta verdiği desteği, Merkel ile ikili görüşmeye geçmeden önce yaptığı açıklamada dile getirdi. Kazimi, bu kapsamda, “Almanya bize yeniden inşa ve DEAŞ’a karşı savaşta destek veriyor. Ancak özellikle mülteciler ve yerinden edilenlerin geri döndürülmesi konusunda işbirliği için çabalıyoruz” dedi.
Almanya, DEAŞ’ın Irak topraklarında kontrolü ele geçirmesinden bu yana on binlerce Iraklı mülteciyi kabul etti, büyük bir bölümüne geçici ikamet belgesi verdi. Bu da Irak’ta durumların normalleşmesi halinde söz konusu mültecilerin ülkelerine geri gönderileceği anlamına geliyor.
Almanya aynı zamanda bu yıl, DEAŞ ile mücadele kapsamında radikalleşmeyi önleme programına destek vermeye başlayacak. Zira Iraklı yetkililer, koronavirüs salgınından faydalanan DEAŞ’ın ülkede yeniden konuşlandığı yönünde sinyaller veriyor.
Irak hükümetinin, başta ekonomi ve mali konular olmak üzere bir reform gündemi belirlediğine işaret eden Kazimi, “Bunu 'beyaz sayfa' olarak adlandırdık. Bu reform gündemi, çok iddialı bir gündem. İçinde ekonomiyle ilgili birçok unsur var” dedi. Irak’ta Alman yatırımcıların bulunduğuna dikkat çeken Kazimi, ve Irak’taki Alman yatırımların artmasını beklediklerini ve Alman devi Siemens’in Irak’ta enerji altyapı alanına yatırım yapması için çabaladıklarını söyledi.



Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
TT

Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)

Geçtiğimiz salı akşamı, Libya’nın eski lideri Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünün açıklanmasıyla birlikte, uzun soluklu bir siyasi sürecin de sonuna gelindi. Yıllar boyunca uluslararası alanda ‘rejimin kabul edilebilir yüzü’ ve babasının iktidarının muhtemel varisi olarak görülen Seyfülislam Kaddafi, 2011 sonrası dönemde ise uluslararası düzeyde aranan bir sanığa dönüştü. Daha sonra başkanlığa aday olarak ortaya çıkan Kaddafi, gölgelerden çıkarak yeniden Libya’daki siyasi kutuplaşmanın merkezine yerleşti.

Peki Seyfülislam Kaddafi kimdi ve siyasi kariyeri boyunca hangi rolleri üstlendi?

‘Geçiş projesi’ olmaya çalışan rejimin oğlu

Seyfülislam Kaddafi, 25 Haziran 1972’de doğdu ve babasının onlarca yıl yönettiği Libya’da büyüdü. 1990’lı yıllarda Trablus’ta mimarlık eğitimi alan Kaddafi, daha sonra Batı ağırlıklı bir eğitim yolunu izleyerek Avusturya’da işletme eğitimi gördü. Akademik kariyerini ise 2008 yılında Londra Ekonomi Okulu’ndan (LSE) aldığı doktora derecesiyle tamamladı. Bu eğitim süreci, ona aynı anda hem ‘teknokrat’ hem de ‘elit’ bir imaj kazandırdı.

dferg
Libya lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam, 23 Ağustos 2011 tarihinde başkent Trablus'ta destekçilerini selamlıyor. (Reuters)

Ancak eğitim, siyasetten bağımsız bir unsur olmadı. Çeşitli anlatımlara göre Seyfülislam Kaddafi, bu süreçte Batılı çevreler ve etkili isimlerle geniş bir ilişki ağı kurdu; babasının rejimine temkinli yaklaşan başkentlerle Libya arasında bir köprü olarak kendini konumlandırmasında bu bağlantılar belirleyici rol oynadı.

‘Uluslararası bir figür’ olarak yükselişi ve uzlaşma dosyaları

2000’li yılların başından itibaren, herhangi bir resmî ve sürekli devlet görevi üstlenmemesine rağmen, Seyfülislam Kaddafi’nin adı hassas dosyalarda öne çıkmaya başladı. Dış uzlaşma süreçlerinde ve arabuluculuk girişimlerinde rol oynadı; adı, tartışmalı dönüm noktalarıyla birlikte anıldı. Bunlar arasında Lockerbie davası kapsamında yürütülen tazminat düzenlemeleri ile Batı’yla kademeli normalleşme sürecine ilişkin dosyalar yer aldı. Bu dönemde Seyfülislam, ekonomik ve siyasi modernleşmeden söz eden bir ‘reformcu’ figür olarak lanse edilirken, babasının kurduğu yönetim yapısıyla açık bir kopuş ilan etmedi.

Söz konusu yıllarda, uluslararası alandaki varlığını yönetmek üzere etrafında idari, mali ve medya alanlarında çalışan bir ekip oluşturuldu. Lüks bir yaşam tarzı ve geniş ilişki ağlarına işaret eden göstergeler dikkat çekti. Batılı bir gazetecilik anlatısı, Londra’daki ikameti süresince yürütülen yazışmalar, düzenlemeler ve halkla ilişkiler faaliyetlerini, 2011’de Muammer Kaddafi yönetimine karşı patlak veren ayaklanma öncesindeki ‘perde arkasına’ açılan nadir bir pencere olarak tanımladı.

Londra'da: Bağlantılar ve aracılar

İngiltere’de bulunduğu dönemde, özel hayat ile kamusal alan arasındaki sınırlar giderek iç içe geçti. Prestijli bir üniversitede eğitim, iş dünyasından çevrelerle ve siyasi figürlerle kurulan ilişkiler ile güvenlik ve gayriresmi temsil gereklilikleri çerçevesinde çeşitli kurum ve yapılarla temaslar bu sürecin parçaları oldu.

fevf
Libya'nın eski lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam Kaddafi, 25 Mayıs 2014 tarihinde Zintan şehrindeki bir hapishane içinden duruşmaya katılıyor. (Reuters)

Buna paralel olarak, belirli dosyalar etrafında halkla ilişkiler faaliyetleri yoğunlaştı. Bunların başında, İngiltere’de ve uluslararası alanda uzun süre tartışma konusu olan Lockerbie hükümlüsü Abdülbasit el-Megrahi’nin serbest bırakılmasına yönelik girişimler geldi. Batılı raporlara göre bu süreç, medya ve siyasi baskı faaliyetleriyle birlikte yürütüldü.

2011... Devrimle yüzleşme

Şubat 2011’de Libya’da başlayan protestolar ve ardından patlak veren savaşla birlikte, Seyfülislam Kaddafi’nin söylemi de değişti. ‘Reform’ vurgulu çizgiden açık bir meydan okuma diline geçen Kaddafi, rejimi savunan ve muhaliflerini tehdit eden açıklamalarla kamuoyunun karşısına çıktı. Bu tablo, birçok gözlemciye göre, onu sistem içinde ‘yumuşak bir alternatif’ olarak konumlandıran imajın sona erdiği kırılma noktası oldu. Bu gelişmelerin ortasında, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) 27 Haziran 2011’de Seyfülislam Kaddafi hakkında insanlığa karşı suçlar kapsamında tutuklama kararı çıkardı.

sdf8o98
Seyfülislam Kaddafi, 19 Kasım 2011'de Libya'nın Zintan kentinde bir uçakta otururken (Reuters)

Trablus’un düşmesi ve Muammer Kaddafi’nin öldürülmesinin ardından, Kasım 2011’de Seyfülislam Kaddafi’nin yakalandığı açıklandı. Böylece, uzun süreli tutukluluk ve kamuoyundan uzak bir dönemle tanımlanan yeni bir sürece girildi.

Trablus’taki bir mahkeme, 2015 yılında, Seyfülislam Kaddafi’yi gıyabında kurşuna dizilerek idam cezasına çarptırdı. Yaklaşık 30 Kaddafi dönemi yetkilisiyle birlikte yargılandığı davada, babasının iktidarına karşı ayaklanma sırasında göstericilerin öldürülmesi de dahil olmak üzere savaş suçlarından hüküm giydi. Ancak söz konusu karar daha sonra iptal edildi.

Kayboluş ve ardından 'siyasi geri dönüş'

Seyfülislam Kaddafi’nin 2017 yılında bir af yasası kapsamında serbest bırakıldığı duyuruldu. Bu tarihten sonra kamuoyundaki görünürlüğü sınırlı kalan Kaddafi, 2021’de başkanlık seçimleri için adaylık başvurusunda bulunarak yeniden gündeme geldi. Gür sakalı ve geleneksel kıyafetleriyle verdiği görüntü, eski rejim yanlılarının toplumsal tabanının bir kesimiyle uzlaşma mesajı olarak yorumlanırken, yıllar süren bölünmenin ardından merkezi devlet fikrini yeniden canlandırma çabasına da işaret etti.

Ancak bu geri dönüş, hukuki ve siyasi engellere takıldı. Libya içindeki önceki yargılamalar ve verilen hükümler ile UCM’nin tutuklama kararının yürürlükte olması, Seyfülislam Kaddafi’nin adaylığını tartışmalı bir mesele haline getirdi.

Öldürülmesi

3 Şubat 2026’da Libya’nın resmi haber ajansı, Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünü duyurdu. Seyfülislam’ın siyasi ekibinin başkanı Abdullah Osman, Libya el-Ahrar televizyon kanalına yaptığı açıklamada, 53 yaşındaki Seyfülislam Kaddafi’nin evinde dört kişilik bir grup tarafından öldürüldüğünü söyledi. Osman, “Dört silahlı kişi Seyfülislam’ın ikametgâhına girdi, güvenlik kameralarını devre dışı bıraktıktan sonra kendisini öldürdü” ifadesini kullandı.


Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)
TT

Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)

Alman Silahlı Kuvvetleri, Ortadoğu'daki gerginliğin tırmanmasıyla birlikte "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'ta konuşlandırılan asker sayısını azaltacağını duyurdu.

Alman ordusunun operasyon komuta merkezi, artan bölgesel gerginlikleri gerekçe göstererek dün, görev için varlığı gerekli olmayan personelin geçici olarak Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil'den çekileceğiniaçıkladı.

Askeri bir sözcü, yeniden konuşlandırılacak asker sayısını veya bölgede kalacak gücün büyüklüğünü belirtmekten kaçındı.

Şarku’l Avsat’ın Alman Der Spiegel dergisinden aktardığına göre bu adım, Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında potansiyel bir askeri gerilimin artması riskine yanıt olarak atıldı.

Dergi, Washington ve Tahran arasındaki devam eden ve artan gerilimler nedeniyle bu adımın gerekli olduğunu belirten bir parlamento brifingine atıfta bulunarak, Almanya'nın Kuzey Irak'taki askeri varlığını önemli ölçüde azaltmayı planladığını bildirdi.

Ortak Operasyonlar Komutanlığı ise bu adımı ihtiyati bir önlem olarak nitelendirerek, kalan personelle temel görevlerini yerine getirmeye devam edeceğini vurguladı.

Kararın, sahadaki çok uluslu ortaklarla yakın bir koordinasyon içinde alındığını belirten yetkili, Alman askerlerinin güvenliğinin en büyük öncelik olduğunu vurguladı.

Almanya, DEAŞ'ın yeniden ortaya çıkmasını önlemek amacıyla Irak güçlerine eğitim de dahil olmak üzere Irak'ı desteklemek için uluslararası bir misyona katılıyor.

Misyon Erbil'e odaklanmış durumda, ancak Der Spiegel'in haberine göre son zamanlarda yaklaşık 300 Alman askeri ülke genelinde, çoğunlukla Ürdün'de konuşlandırıldı.


CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
TT

CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) yaptığı açıklamada, güçlerinin 27 Ocak ile 2 Şubat tarihleri ​​arasında Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu. X platformu üzerinden dün yayınlanan açıklamada CENTCOM, DEAŞ’ın iletişim merkezlerini ve silah depolarını tespit edip imha ettiğini belirtti.

CENTCOM Başkanı Brad Cooper, “Bu saldırılar, DEAŞ’ın Suriye'de yeniden güçlenmesini önleme kararlılığımızın altını çiziyor… ABD'nin, bölgenin ve tüm dünyanın güven içinde yaşayabilmesi için DEAŞ’ın kalıcı olarak yenilgiye uğratılmasını sağlamak üzere Küresel Koalisyon ile koordineli olarak çalışıyoruz” dedi.  

CENTCOM açıklamasında, askeri operasyonlarının son iki ayda 50'den fazla DEAŞ üyesinin öldürülmesi veya yakalanmasıyla sonuçlandığı vurgulandı.