Cezayir Genelkurmay Başkanı’ndan anayasa değişikliğine destek

Cezayir Genelkurmay Başkanı Said Şangariha referandumun yeni ülkenin inşası için önemli bir kilometre taşı olduğunu söyledi.

Anayasa değişikliğine yönelik düzenlenecek referandumun tanıtım kampanyaları sürüyor. (AP)
Anayasa değişikliğine yönelik düzenlenecek referandumun tanıtım kampanyaları sürüyor. (AP)
TT

Cezayir Genelkurmay Başkanı’ndan anayasa değişikliğine destek

Anayasa değişikliğine yönelik düzenlenecek referandumun tanıtım kampanyaları sürüyor. (AP)
Anayasa değişikliğine yönelik düzenlenecek referandumun tanıtım kampanyaları sürüyor. (AP)

Cezayir Ulusal Halk Ordusu Genelkurmay Başkanı Korgeneral Said Şangariha dün, yaklaşan anayasa referandumunun "yeni bir Cezayir inşası için önemli bir kilometre taşı olduğunu" söyledi.  Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Korgeneral Şangariha’nın  üçüncü askeri bölgeyi ziyareti sırasında "Biz ordu olarak bu asil ve yüce hedeflere ulaşmanın kesinlikle güvenlik ve istikrarın sağlanmasından geçtiğini görüyoruz” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun, seçim kampanyasında cumhurbaşkanına verilen geniş yetkileri azaltacak ve güç dengesi sağlayacak köklü bir anayasa değişikliği vaadinde bulunmuş ve önceki rejimin tüm uygulamalarını ortadan kaldırma sözü vermişti. Son olarak New York Times ile yaptığı röportajında da bu kararlılığını teyit en Tbbun "Eski yozlaşmış rejim sona erdi. Cezayir, özgür ve demokratik hale gelen yeni doğumunu ilan etti" dedi. Ayrıca yeni bir politika ve ekonomi yaratmak için ilerleme vaadini de yineledi.
Ulusal Bina Hareketi Başkanı Abdulkadir bin Karine de dün akşam yaptığı açıklamada, Cezayir halkını "evet" oyu vermeye ve 1 Kasım'da anayasa değişikliği önermeye çağırdı.
Bin Karine medyaya yaptığı açıklamada, 2016 anayasasına kıyasla getirdiği birçok değişiklik göz önüne alındığında anayasa değişikliğini savunacağını doğruladı. “Halkı ‘evet’ oyu kullanmaya ikna edemiyorsak bu görevimizi iyi yerine getiremediğimizin kanıtıdır. Bu durumda ayrılmak zorundayız” dedi.
Bina Hareketi’nin Başkanı, "2016 anayasası ile Cezayir toplumunun genel ilkelerini savunan, milletin kimliğine değer veren, özgürlük ve demokrasiyi kutsayan 2020 anayasası arasında kıyaslamaya yer olmadığını" belirterek tüm siyasi bileşenlerin görüşüne saygı duyduğunu ancak Cezayir’de hukuk için bu anayasayı ve konumunu şiddetle savunmaya devam edeceğini vurguladı. 
2019 yılının aralık ayında düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olan Karine, anayasa taslağı hazırlanırken birçok çekince koyduğu ve bazı maddelerin taslağa girmesini sağladığını belirttiği açıklamasında “Hiçbir partinin vatanseverliğine itiraz etmiyoruz. Ancak bazı çekincelerimiz var ve Cezayir toplumunun kimliğini korumak için yeniden gözden geçirilmesini talep ettik” dedi.
Karine,  sivil toplumun halkın referanduma katılmasını sağlamak için bilinçlendirme sürecindeki güçlü katkısına övgüde bulunarak "Buna değer veriyoruz. Aynı zamanda sivil topluma bu süreçte daha organize bir çerçeve içinde gerçek bir rol verilmesini talep ediyoruz” ifadesini kullandı.
Bin Karine, 1 Kasım'da Cezayir halkının 2020 anayasasına güçlü bir şekilde oy vereceği beklentisini de şu şekilde dile getirdi:
"Yaklaşık 12 milyon vatandaşın ‘evet’ oyu kullanmak üzere sandık başına gideceğini düşünüyorum. Çünkü kimlikleri bu anayasada korundu ve kutsandı.”
Karine ayrıca anayasadan “muhalefet” ve “sadakat” terimlerinin çıkarılması ve bunun yerine ortaklık ve katılım ifadelerinin getirilmesini talep etti. Siyasi partilerden ve bu anayasaya karşı "hayır" oyu vermesi istenen çağrılar aldığını, kararlarına saygı duyduğunu ancak bu çağrı karşılığında onları “evet” oyu vermeye davet ettiğini bildirdi.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.