Küresel Yapay Zeka Zirvesi: Veri 'Yeni Petrol'dür

Suudi Arabistan IBM, Alibaba ve Huawei ile üç büyük anlaşma imzaladı
Suudi Arabistan IBM, Alibaba ve Huawei ile üç büyük anlaşma imzaladı
TT

Küresel Yapay Zeka Zirvesi: Veri 'Yeni Petrol'dür

Suudi Arabistan IBM, Alibaba ve Huawei ile üç büyük anlaşma imzaladı
Suudi Arabistan IBM, Alibaba ve Huawei ile üç büyük anlaşma imzaladı

Suudi Arabistan'ın uluslararası şirketlerle yapay zeka alanında üç anlaşmaya imza atarken bakanlar, yapay zeka ve verinin değerini “yeni petrol” olarak nitelediler. Hükümetler, dijital dönüşüm ve gelecekte ekonomiye olumlu etki etmesi beklenen yapay zekayı “sanal görevli” olarak kullanmak istiyorlar.
Suudi Arabistan'ın düzenlediği Dünya Yapay Zeka Zirvesi'ne katılan bakanlar, hükümetlerin sağlık, eğitim ve diğer birçok alandaki boşlukları doldurmasının sanal olarak gerçekleşmesini sağlayan teknoloji ve yapay zekaya odaklandılar. Şarku’l Avsat, u ana kadar gerçekleşen en geniş kapsamlı yapay zeka zirvesine ilişkin değerlendirmeleri topladı.

Yeni petrol
Güney Afrika İletişim ve Dijital Teknoloji Bakanı Stella Abrahams, Suudi Veri ve Yapay Zeka Otoritesi (SDAA) tarafından düzenlenen Dünya Yapay Zeka Zirvesi'nde yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı:
“İnsanlarımızı güçlendirmek ve bilgilerini korumak istiyoruz. Her şeyin kontrol altında olmasını sağlamaya çalışıyoruz. Aynı zamanda hükümetler için zor bir başlık olan ekonomide de kâr elde etmeye çalışıyoruz. Veri ‘yeni petrol’dür. Ancak kişisel verileri korumak oldukça önemlidir. Kişisel verilerle şirketlerin araştırma ve geliştirme için kullanmasını istediğimiz diğer bilgileri nasıl tanımlayıp ayırt edebiliriz?”

Yapay zeka etiği
Abrahams, ülkedeki kültür çeşitliliği ve yapay zeka etiğini dikkat çektiği konuşmasını şöyle sürdürdü:
“hükümetler, tüm insanlar için önemli olan şeylere hitap etmesi gereken stratejilerden, eğitime müdahalelerden ve Güney Afrika gerçekliğine uygun algoritmalar geliştirmenin öneminden bahsediyorlar. Ancak yalnızca becerileri geliştirdiğimizden değil, aynı zamanda bunları kullandığımızdan nasıl emin olabiliriz? Etkili ve kurumsal mevzuata ve yasa koyucuların insanları yenilik yapmaya ve yaratmaya teşvik etmedeki rolüne ihtiyacımız var. Tüm bunları dikkate almalıyız. Milletvekilleri bununla başa çıkma, ortaya çıkan teknolojileri ve bunların ekonomik etkilerini anlama ve insan sermayesini geliştirme konusundaki rollerinin farkında mı?"

Halklar ve modern teknoloji
Ürdün Dijital Ekonomi ve Girişimcilik Bakanı Ahmed el-Hananda da ülkesinin yapay zekayı hükümette kullanmak istediği “yeni bir memur” olarak gördüğünü belirttiği açıklamasında şunları söyledi:
“Yapay zeka, dijital dönüşüm için tüm plan ve stratejilerimizde aktif olacak. Veriler, vatandaşlara sunduğumuz hizmetleri iyileştirmemize yardım edecek. İnsan merkezli olarak gördüğümüz dijital dönüşüm ve yapay zeka için bir stratejimiz var. Hükümet için dijital hizmetlerde yapay zeka kullanmaya odaklanarak girişimciler ve yenilikçiler için fırsatlar yaratmaya çalışıyoruz. Ayrıca yapay zekanın daha kapsamlı ve etkili kullanılmasını sağlamak için özel sektör ile ortaklığa da güveniyoruz. Hükümet hizmetlerinde zorlukların üstesinden gelmek ve yapay zekadan yararlanarak, yapay zekayı hükümetin yeni bir sanal çalışanı veya hükümetin yeni bir üyesi olarak sunmak için yapılması gereken çok şey olduğuna inanıyorum.”

Harcanan zeka
Ruanda Bilgi Toplumu Kurumu CEO'su Innocent Muhwezi, yapay zekanın ulusal gündem için çok önemli olduğuna dikkat çektiği konuşmasında, ülkelerin güçlü ve zayıf yönlerini araştırmanın önemli olduğunu vurguladı. “Altyapıya yatırım yaparken becerilerimiz ve karşılaştığımız zorluklar nelerdir?” diye soran Muhwezi “Sadece dijital gündemde değil, sağlık ve tıp alanlarında daha büyük etkisi olan yapay zekayı arıyoruz. Bu konuyu şimdiden uygulamaya başladık" ifadesini kullandı.
Afrika'da büyük önem taşıyan tarım sektöründe yapay zekanın faydalarına dikkat çeken Muhwezi "Ekonomik katkısı büyük olan tarımda yapay zeka kullanmaz ve ona yatırım yapmazsak bu ciddi bir israf olur” dedi.

Çalışmalar 60’ın üzerinde ülkede sürüyor
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı Bilim,Teknoloji ve İnovasyon Direktörü Andrew Wyckoff da teknolojinin hızla değiştiğine dikkat çektiği konuşmasında 60'tan fazla ülkenin yapay zeka alanında hızla ilerlediğini vurguladı.
Wyckoff ayrıca örgütün Suudi Arabistan başkanlığındaki G20'ye yapay zeka alanındaki en iyi uygulamalar ve iyileştirmeler hakkında bir rapor sunduğuna dikkat çekti.

Suudi Arabistan’ın uluslararası anlaşmaları
Dün Suudi Arabistan,  Suudi Veri ve Yapay Zeka Kurumu'nun (SDAA) düzenlediği Dünya Yapay Zeka Zirvesi'nin oturum aralarında yapay zeka alanında IBM, Alibaba ve Huawei şirketleriyle 3 stratejik anlaşma imzaladı.
Ulusal Yapay Zeka Merkezi CEO'su Dr. Macid el-Tevicri konuya dair şunları söyledi:
“Verilerin ve yapay zekanın özelliklerinden ve avantajlarından yararlanarak Suudi kadrolarını daha da iyi bir hale getirmeye çalışıyoruz. Bunun için Suudi Arabistan’ın becerilerini geliştirmek ve veri teknolojileri ile yapay zeka konusunda uzmanlaşmış kadrolarla sürdürülebilirlik sağlamaya gayret ediyoruz.”
Teviri’ye göre bu girişim, Suudi Arabistan’ın Vizyon 2030 planının hedeflerinin yaklaşık yüzde 70'inin doğrudan veri ve yapay zeka gündemi aracılığıyla gerçekleştirilmesini desteklemede önemli bir rol oynayacak. Aynı zamanda Suudi Arabistan’ı yapay zeka alanında dünya lideri olmasına da destek olacak.
Huawei Ortadoğu Direktörü Charles Yang da şirketin “yapay zekayı beşinci nesil iletişim teknolojisi ve ilgili akıllı uygulamalarla birleştirerek eşi görülmemiş fırsatlar yaratan, iddialı ve uzun vadeli bir araştırma ve geliştirme stratejisi benimsediğini” söyledi.



Suudi Arabistan Yemen'e acil yardım kapsamında 150 milyon dolar sağladı

Suudi Arabistan tarafından Yemen valiliklerine sağlanan petrol ürünlerini taşıyan kamyonlar, 27 Ocak'ta görüntülendi. (Yemen'in Kalkınması ve Yeniden İnşası için Suudi Programı)
Suudi Arabistan tarafından Yemen valiliklerine sağlanan petrol ürünlerini taşıyan kamyonlar, 27 Ocak'ta görüntülendi. (Yemen'in Kalkınması ve Yeniden İnşası için Suudi Programı)
TT

Suudi Arabistan Yemen'e acil yardım kapsamında 150 milyon dolar sağladı

Suudi Arabistan tarafından Yemen valiliklerine sağlanan petrol ürünlerini taşıyan kamyonlar, 27 Ocak'ta görüntülendi. (Yemen'in Kalkınması ve Yeniden İnşası için Suudi Programı)
Suudi Arabistan tarafından Yemen valiliklerine sağlanan petrol ürünlerini taşıyan kamyonlar, 27 Ocak'ta görüntülendi. (Yemen'in Kalkınması ve Yeniden İnşası için Suudi Programı)

Suudi Arabistan, Yemen’in çeşitli vilayetlerindeki elektrik santrallerinin dizel ve fuel-oil ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 150 milyon dolar değerinde acil petrol türevi yakıt desteği sağladı.

Bu adımın, Suudi Arabistan’ın Yemen halkına yönelik desteğinin devamı niteliğinde olduğu belirtilirken, yardımın Kral Selman bin Abdülaziz ile Veliaht Prens ve Başbakan Muhammed bin Selman’ın talimatları doğrultusunda ve Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman’ın takibiyle gerçekleştirildiği ifade edildi.

Destek, “Suudi Arabistan Yemen Kalkınma ve Yeniden İmar Programı” aracılığıyla sağlanıyor. Yardımın, elektrik sisteminin istikrarını güçlendirmeyi, temel hizmetlerin sürekliliğini iyileştirmeyi ve Yemen halkının yaşadığı sıkıntıları hafifletmeyi hedeflediği kaydedildi. Bunun yanı sıra hayati hizmetlerin desteklenmesi ile ekonomik ve kalkınma faaliyetlerinin güçlendirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Yemen’den sorumlu Suudi Arabistan Büyükelçisi ve programın genel denetçisi Muhammed el-Cabir, desteğin Suudi Arabistan’ın Yemen halkının yanında olma ve insani sıkıntıları hafifletme yönündeki köklü yaklaşımının bir devamı olduğunu ifade etti.

El-Cabir, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, yardımın özellikle yüksek sıcaklıkların yaşandığı dönemde elektrik hizmetlerinin istikrarına katkı sağlayacağını, ayrıca ticari ve hizmet sektörlerindeki faaliyetleri destekleyerek Yemen’de kalkınma ve istikrarı güçlendireceğini belirtti.


Suudi Arabistan Veliaht Prensi: Ülkeyi savunma çabaları, bölgedeki krizde kendini gösterdi

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, dün Mina Sarayı’nda Kurban Bayramı tebriklerini kabul etti. (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, dün Mina Sarayı’nda Kurban Bayramı tebriklerini kabul etti. (SPA)
TT

Suudi Arabistan Veliaht Prensi: Ülkeyi savunma çabaları, bölgedeki krizde kendini gösterdi

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, dün Mina Sarayı’nda Kurban Bayramı tebriklerini kabul etti. (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, dün Mina Sarayı’nda Kurban Bayramı tebriklerini kabul etti. (SPA)

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün yaptığı açıklamada, ülkenin güvenliğini koruma ve ulusal kazanımları muhafaza etmeye yönelik çabaların gurur ve takdiri hak ettiğini belirterek, bunun devletin evlatlarının benimsediği köklü bir yaklaşım olduğunu söyledi.

Veliaht Prens’in açıklamaları, İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Kral Selman bin Abdulaziz adına Mina Sarayı’nda Kurban Bayramı tebriklerini kabul ettiği sırada geldi. Kabul törenine prensler, ülkenin baş müftüsü, din âlimleri ve şeyhler, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerinden üst düzey davetliler, bakanlar ve askeri birlik komutanları katıldı.

Veliaht Prens Muhammed bin Selman törende yaptığı konuşmada, “Sizi, vatandaşlarımızı, ülkede yaşayanları ve Beytullah’ın hacılarını mübarek Kurban Bayramı dolayısıyla tebrik etmekten memnuniyet duyuyoruz. Yüce Allah’tan bu bayramı ülkemize ve dünyanın dört bir yanındaki Müslümanlara hayırla yeniden nasip etmesini diliyoruz” ifadelerini kullandı. Ülkesinin sahip olduğu ayrıcalıklara da değinen Veliaht Prens, “Allah’a hamdolsun ki ülkemize, Haremeyn-i Şerifeyn’e ve kutsal mekânlara hizmet etme, ayrıca onları ziyaret edenlere bakım ve hizmet sunma şerefini bahşetti” dedi.

vfevf
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Kurban Bayramı tebriklerini kabul ettiği törende bir konuşma yaptı. (SPA)

Veliaht Prens, hacılara hizmet amacıyla görev yapan askeri ve güvenlik birimleri personeli ile devletin farklı kurumlarında çalışan görevlilere ve gönüllülere teşekkür ederek, hacıların güvenliği ve emniyeti için yürütülen çalışmaların büyük önem taşıdığını ifade etti. Bu çabaların, Suudi Arabistan’ın güvenliğini savunma ve egemenliğini koruma yönünde daha önce ortaya konulan çalışmaların devamı niteliğinde olduğunu vurgulayan Veliaht Prens, bunun bölgenin içinden geçtiği kriz sürecine yönelik yaklaşımda da açık şekilde görüldüğünü belirtti. Veliaht Prens Muhammed bin Selman, Allah’tan ülkeyi korumasını ve güvenlik ile istikrarın devamını sağlamasını diledi.

Öte yandan, hac görevine katılan askeri birimler adına konuşan Suudi Arabistan Kamu Güvenliği Müdürü Korgeneral Muhammed el-Bassami, Suudi Arabistan’ın kuruluşundan bu yana Haremeyn-i Şerifeyn’e hizmeti, temel misyonu, kimliğinin ana unsuru ve gurur kaynağı hâline getirdiğini söyledi. El-Bassami, ülkesinin bu doğrultuda kararlı bir irade ve yenilenen bir vizyonla ilerlediğini belirterek, Suudi Arabistan’ın bu büyük emanete daima sahip çıkmayı ve bu onurlu görevi sürdürmeyi hedeflediğini ifade etti.

dcfd  fc
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, hacılara hizmet etme çalışmalarından dolayı ordu ve güvenlik güçleri mensuplarına, devlet çalışanlarına ve gönüllülere teşekkür etti. (SPA)

El-Bassami, Hac güvenliği planlarında şu ana kadar elde edilen başarıların, Kral Selman bin Abdulaziz’in talimatları ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın sınırsız desteği sayesinde gerçekleştiğini belirtti. El-Bassami, bunun hac sezonuna yönelik güvenlik ve hizmet planlarının kalite göstergelerini yükselttiğini, ayrıca hac organizasyonunu düzenleyen talimatlara uyum seviyesinde belirgin bir iyileşme sağladığını ifade etti. Bunun, kuralların kararlılıkla uygulanmasının yanı sıra Rahman’ın misafirlerinin güvenliği ve emniyetini korumaya yönelik önleyici ve proaktif tedbirlerin etkinliğini ortaya koyduğunu söyledi.

Diğer yandan, Albay Dr. Meşal el-Harisi, bu vesileyle bir şiir okudu. Program, davetlilerin Veliaht Prens ile selamlaşmasının ve kabul töreninin sonunda birlikte akşam yemeği yenilmesinin ardından sona erdi.

dv f
Mina Sarayı’nda Kurban Bayramı tebriklerini iletmek üzere gelen misafirlerin ağırlandığı törenden, 27 Mayıs 2026 (SPA)

Kabul törenine, İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Özel Danışmanı Prens Sultan bin Selman bin Abdulaziz, İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Danışmanı Prens Mişal bin Macid bin Abdulaziz, İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Danışmanı Prens Dr. Abdulaziz bin Sattam bin Abdulaziz, Kraliyet Divanı Danışmanı Prens Bender bin Halid bin Faysal bin Abdulaziz, Dışişleri Bakanlığı Danışmanı Prens Halid bin Bender bin Sultan bin Abdulaziz, Mekke Bölgesi Emir Yardımcısı ve Daimi Hac ve Umre Komitesi Başkan Yardımcısı Prens Suud bin Mişal bin Abdulaziz, Kraliyet Divanı Danışmanı Prens Bender bin Mukrin bin Abdulaziz, Devlet Bakanı ve Bakanlar Kurulu Üyesi Prens Turki bin Muhammed bin Fahd bin Abdulaziz, Cidde Valisi Prens Suud bin Abdullah bin Mansur bin Calavi, Spor Bakanı Prens Abdulaziz bin Turki el-Faysal, İçişleri Bakanı ve Yüksek Hac Komitesi Başkanı Prens Abdulaziz bin Suud bin Nayef, Genel İstihbarat Başkan Yardımcısı Prens Bender bin Faysal bin Bender bin Abdulaziz, Ulusal Muhafız Bakanı Prens Abdullah bin Bender Al Suud, Taif Valisi Prens Favvaz bin Sultan bin Abdulaziz, İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Özel Danışmanı Prens Dr. Abdulaziz bin Muhammed bin Ayyaf ile Savunma Bakan Yardımcısı Prens Abdurrahman bin Muhammed bin Ayyaf katıldı.


Mina'daki Ramazan Bayramı'nın özellikleri... Tamamlanmanın sevinci, Ramazan Bayramı ruhuyla tek bir yerde buluşuyor

Hacılar Mina'da ibadetlerini tamamlarken Kurban Bayramına kavuştu (Fotoğraf: Beşir Salih)
Hacılar Mina'da ibadetlerini tamamlarken Kurban Bayramına kavuştu (Fotoğraf: Beşir Salih)
TT

Mina'daki Ramazan Bayramı'nın özellikleri... Tamamlanmanın sevinci, Ramazan Bayramı ruhuyla tek bir yerde buluşuyor

Hacılar Mina'da ibadetlerini tamamlarken Kurban Bayramına kavuştu (Fotoğraf: Beşir Salih)
Hacılar Mina'da ibadetlerini tamamlarken Kurban Bayramına kavuştu (Fotoğraf: Beşir Salih)

Daha Zilhicce ayının onuncu gününün güneşi doğar doğmaz, milyonlarca hacının tekbir ve dualarla doldurduğu kutsal atmosfer bambaşka bir görünüme bürünüyor. Hacılar, küçük tahallülün (Kurban Bayramı'nın birinci günü tıraş olup ihramdan çıkılması ile gerçekleşir) ardından beyaz ihramlarını çıkararak yerlerine sevinç ve şükran dolu kıyafetler giyiyor; hem hac ibadetlerinin büyük bölümünü tamamlamanın huzurunu hem de Kurban Bayramı’nın gelişini kutluyor.

Sabahın ilk saatlerinden itibaren Mina’daki çadır yolları adeta bayram meydanlarına dönüştü. Hac organizasyonları, hacıları bayram tebriği sözleriyle karşılarken, şekerlemeler dağıtıldı ve misafirperverliğin simgesi olarak sıcak Suudi kahvesi ikram edildi.

Hacılar, ibadetlerinin çoğunu tamamlamalarını kutladılar (Fotoğraf: Beşir Salih)Hacılar, ibadetlerini tamamlamalarını kutladılar (Fotoğraf: Beşir Salih)

Hacılar, ibadetlerinin büyük kısmını tamamlamanın sevincini yaşarken, birçok organizasyon farklı kültürlerden yemeklerin sunulduğu bayram sofraları kurdu. Tekbir ve tehlillerin yankılandığı ortam, son günlerin yorgunluğunu hafifleten manevi ve neşeli bir atmosfer oluşturdu.

Bayram sabahında Mina çadırları rengârenk bir mozaik görünümüne büründü. Hacılar birbirlerini ziyaret ederek bayramlaştı, hayatlarının en özel anlarından birini ölümsüzleştirmek için hatıra fotoğrafları çektirdi.

 Hacılar, ibadetlerini tamamlamanı ve mübarek Kurban Bayramı'na ulaşmanın tadını çıkarmanın sevincini ve şükranını yansıtan kıyafetler giymişlerdi (Fotoğraf: Beşir Salih)Hacılar, ibadetlerini tamamlamanı ve mübarek Kurban Bayramı'na ulaşmanın tadını çıkarmanın sevincini ve şükranını yansıtan kıyafetler giymişlerdi (Fotoğraf: Beşir Salih)

 Hacılar, küçük tahallülün ardından beyaz ihram kıyafetlerini çıkarıyor. (Fotoğraf: Beşir Salih)Hacılar, küçük tahallülün ardından beyaz ihram kıyafetlerini çıkarıyor. (Fotoğraf: Beşir Salih)

Kültürlerin buluştuğu eşsiz manzara

Dünyanın başka hiçbir yerinde benzeri görülmeyen bir manzarada, Mina’nın yolları ve hacı çadırları açık hava kültür festivaline dönüştü. İhramdan çıkan hacılar, geleneksel kıyafetleriyle kendi kültürel kimliklerini ve milli geleneklerini yansıttı.

Parlak renkleri ve ince işlemeleriyle Mağrip kaftanları ve celabiyeleri; Sudan ve Pakistan’a özgü beyaz sarıklar ve uzun kıyafetler; neşe ve coşkuyu yansıtan Asya sarileri ve geleneksel kıyafetler aynı ortamda buluşarak zengin ve renkli bir tablo oluşturdu.

Geleneksel beyaz Mısır celabiyesi ve sarığıyla dikkat çeken Mısırlı hacı Mustafa Ahmed, Mina’da ilk kez bayram sabahını milyonlarca Müslümanla birlikte yaşadığını söyledi. Ahmed, geleneksel kıyafetinin birçok hacının ilgisini çektiğini ve kıyafeti hakkında sorular sorduklarını belirtti.

Endonezyalı hacı Susilo ise renkli desenleriyle ünlü “batik” gömleği ve geleneksel siyah “peci” başlığıyla kültürünü yansıttı.

Endonezyalı hacı, “Bugün Mina adeta dünya barışı için kurulmuş bir kültür fuarı gibi görünüyor. Afrika, Güney Asya, Arap, Türk ve Endonezya kıyafetlerini bir arada görüyoruz. Herkes birbiriyle konuşuyor, kaynaşıyor. Bu kutsal mekânda kültürlerimizi yaşatmak, çeşitliliğimizin İslam ümmetinin gücü ve güzelliği olduğunu hissettiriyor” ifadelerini kullandı.