Hariri, uzmanlar hükümeti kurmayı planlıyor

Saad Hariri, 23 Ekim’de Milletvekili Cibran Basil başkanlığındaki Güçlü Lübnan bloğu ile görüşmeler gerçekleştirdi. (El-Vataniyye)
Saad Hariri, 23 Ekim’de Milletvekili Cibran Basil başkanlığındaki Güçlü Lübnan bloğu ile görüşmeler gerçekleştirdi. (El-Vataniyye)
TT

Hariri, uzmanlar hükümeti kurmayı planlıyor

Saad Hariri, 23 Ekim’de Milletvekili Cibran Basil başkanlığındaki Güçlü Lübnan bloğu ile görüşmeler gerçekleştirdi. (El-Vataniyye)
Saad Hariri, 23 Ekim’de Milletvekili Cibran Basil başkanlığındaki Güçlü Lübnan bloğu ile görüşmeler gerçekleştirdi. (El-Vataniyye)

Lübnan’da hükümeti kurmakla görevlendirilen Başbakan Saad Hariri bir uzmanlar hükümeti kurmak için çalışacağını duyurdu. Hariri, herkese anlaşmazlıkları bir kenara bırakma çağrısı yaptığı açıklamasında Fransız girişimi uyarınca belirtilen reformları uygulama taahhüdünde bulundu.
Hariri, 23 Ekim’de parlamento bloklarıyla gerçekleştirdiği istişarelerin sonunda şunları söyledi:
“Uzun zaman önce gerçekleştirmemiz gereken reformları içeren Fransız reform belgesine göre çalışacak bir uzmanlar hükümeti kuracağız. Ülkede bir çöküş yaşanıyor. Bu fırsatla, anlaşmazlıkları bir kenara bırakıp gerek vatandaş ile devlet arasında gerekse devlet ile uluslararası toplum arasında güveni yeniden kazanana kadar pozitif şekilde faaliyet yürütmek zorundayız.”
Hükümeti kurmakla görevli yetkili, “Tek yol, bu reformlar ve IMF programı üzerinde çalışan bir hükümetin oluşumunu hızlandırmaktır. O zaman ülkedeki çöküşü durdurup Beyrut’u yeniden inşa edebiliriz” diyerek Fransız girişiminde belirtilen reformlara dikkat çekti. Hedefleri belirlemeleri ve onları gerçekleştirmek için çalışmaları gerektiğini kaydetti.
Kaynaklar, Hariri’nin parlamento bloklarıyla yaptığı toplantıları ‘olumlu’ olarak nitelendirirken görüşmelerin en önemlisinin Özgür Yurtsever Parti lideri Cibran Basil ile gerçekleştiğine dikkat çektiler. Zira bir süredir iki lider arasında karşılıklı eleştirilere ve suçlamalara tanık olunan bir siyasi rekabet yaşanıyordu.
Hariri’nin daha önce partizan olmayan uzmanlardan kurmaya çalışacağı hükümetin oluşumunu hızlandırma çağrısı açısından blokların siyasi tavırları, aday olduğu gün ilan ettiğindenfarklı değildi. Toplantıya katılan milletvekilleri, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamalarda parlamentonun güvenini kazanma konusunda söz sahibi olan parlamento bloklarına dikkat çektiler. Hükümetin uzmanlardan oluşmasına dair bir fikir birliği olduğunu aktardılar.
Kaynaklar, Hariri’nin hükümeti kısa sürede kurma konusunda iyimser göründüğünü belirterek kendisinin herkesle tartışmaya hazır olduğunu ve Fransız girişimine dayalı olarak Lübnan’ı kurtarmak amacıyla net görevleri olan bir hükümet kurmak için çalışacağını vurguladı.
Hariri istişarelere Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri, eski başbakanlar Necib Mikati, Temmam Selam ve Meclis Başkan Yardımcısı Elie el-Ferezli ile başladı. Daha sonra bağımsız bloklar ve milletvekilleri ile görüştü.
Milletvekili Enver Halil, (Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri’nin başkanlık ettiği) Kalkınma ve Kurtuluş bloğu adına yaptığı açıklamada bir uzmanlar hükümeti kurulmasını talep etti. Halil, hükümeti kurmakla görevli yetkili ile yaptığı görüşmenin ardından “Bir uzmanlar hükümeti kurma ve reformları başlatma gerekliliğine odaklandık” dedi. Elektrik meselesinin de reformlar arasında büyük bir öneme sahip olması gerektiğini vurguladı.
Hariri ve Basil arasındaki görüşmenin atmosferine hakim kaynaklar, bu durumun iki partinin iş birliği yapma istekliğinin bir teyidi olduğunu ifade ettiler. Kaynaklar, Özgür Yurtsever Başkanı’nın Hariri ile görüşmesini anayasal görev hanesine koyduğunu ve teknokrat bir hükümet talep ettiğini belirttiler. Kaynaklara göre Basil duruma dair şu değerlendirmelerde bulundu:
“Konuşmamız sorumluluk çerçevesinde gerçekleşti. Oldukça açık sözlüydü. Bu kişisel bir sorunun mevcut olmadığını doğruluyor. Son derece olumluyuz. Fransız girişimi uyarınca reform programını uygulayabilecek bir hükümet kurma konusunda ise endişeliyiz. Tüm bileşenler için standartlar dışında herhangi bir talep veya koşul ileri sürmedik. Tek tip olmayan önlemlerin ve standartların benimsenmesine gelince; bu engellere yol açar.”
Basil ayrıca hükümetin teknkratot-siyasi olmasını, yani siyasi desteğe sahip olmasını ve en önemlisi bakanların yetkinlik ve deneyiminin bulunmasını’ talep etti.
Milletvekili Teymur Canbolad başkanlığındaki İlerici Sosyalist Parti bloğu, hükümetin bir an önce kurulması, kimsenin oluşuma engel olmaması ve Fransız girişimine uygun bir uzmanlar hükümeti oluşturulması çağrısında bulundu.
İstişarelerde Hariri ismini vermeyen (Hizbullah’a yakın Sünni milletvekillerini içeren) Danışma Bloğu da siyasi ve halk desteğine sahip bir hükümet kurulması çağrısı yaptı.
Yine Hariri’nin ismini vermeyen Lübnan Kuvvetleri de siyasi olmayan uzmanlardan oluşan bir hükümet kurmanın gerekliliğine dikkat çekti. Parti adına konuşan Milletvekili George Advan, “Hiçbir şey istemiyoruz. Taleplerimiz, koşullarımız yok. Lübnan halkının endişeleri, sorunları ve çözülmesi gereken meselelerle ilgili Hariri’den istediğimiz hiçbir şey bulunmuyor” dedi.



Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
TT

Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)

Yerel medyaya göre Tunus'ta bir mahkeme dün Milletvekili Ahmed Seydani'yi, ülkenin son sel felaketinin ardından sosyal medyada Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırdı.

Seydani, bu ayın başlarında, Tunus'un çeşitli bölgelerinde altyapıya zarar veren sellere neden olan olağanüstü yağışların ardından Saïd'in iki bakanla yaptığı görüşmeyle ilgili Facebook'ta yaptığı, "Cumhurbaşkanı, yetki alanını resmi olarak yollara ve su borularına genişletmeye karar verdi. Görünüşe göre yeni unvanı Sanitasyon ve Yağmur Suyu Drenajı Başkomutanı olacak” yorumu nedeniyle tutuklandı.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Seydani'nin avukatı Husameddin Bin Atya ajansa yaptığı açıklamada, müvekkilinin Telekomünikasyon Kanunu'nun 86. maddesi uyarınca yargılandığını ve bu maddenin “Kamu iletişim ağları aracılığıyla kasıtlı olarak başkalarına zarar veren veya huzurunu bozan herkesi” bir ila iki yıl hapis ve 100 ila 1.000 dinar (yaklaşık 300 avro) para cezası öngördüğünü söyledi.

Tunus'ta geçen ay 70 yıldan fazla süredir görülen en şiddetli yağışların ardından en az beş kişi hayatını kaybetti, birçok kişi ise hala kayıp durumunda.


BM, Hızlı Destek Kuvvetlerini el Faşir'de soykırım yapmakla suçladı

Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
TT

BM, Hızlı Destek Kuvvetlerini el Faşir'de soykırım yapmakla suçladı

Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)
Darfur bölgesinin en büyük şehri el Faşir'deki bir pazar yeri çatışmalarda alevler içinde kaldı (Arşiv- AFP)

Sudan'daki bağımsız uluslararası araştırma misyonu dün, geçen ekim ayında "Hızlı Destek Kuvvetleri"nin (HDK) eline geçmesinden bu yana birçok vahşete tanık olan Sudan'ın el Faşir kentinde "soykırım eylemlerinin" meydana gelmesini kınadı.

Birleşmiş Milletler misyonu, Sudan'ın batı Darfur bölgesindeki bu şehirde HDK'nin sistematik eylemlerinden çıkarılabilecek tek makul sonucun soykırım niyeti olduğu sonucuna varan bir rapor yayınladı.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre ABD Hazine Bakanlığı, el Faşir'deki suistimalleri nedeniyle üç HDK komutanına yaptırım uyguladı. Bakanlık, bu kişilerin HDK'nin şehri ele geçirmesinden önce 18 ay süren el Faşir kuşatmasında yer aldığını belirtti.


Araştırma: Gazze Şeridi’ndeki savaşın başlangıcındaki vefat sayısı, resmi olarak açıklanandan çok daha yüksekti

İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
TT

Araştırma: Gazze Şeridi’ndeki savaşın başlangıcındaki vefat sayısı, resmi olarak açıklanandan çok daha yüksekti

İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)
İsrail’in Cibaliye Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri (AP)

Tıp dergisi The Lancet’te yayımlanan bir araştırma, Gazze Şeridi’nde süren savaşın ilk 16 ayında 75 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini ortaya koydu. Bu rakamın, o dönemde yerel makamlarca açıklanan bilançodan en az 25 bin daha fazla olduğu belirtildi.

Çalışma ayrıca, Gazze Şeridi’ndeki Sağlık Bakanlığı’nın hayatını kaybedenler arasında kadınlar, çocuklar ve yaşlıların oranına ilişkin yayımladığı verilerin doğruluğunu teyit etti.

Araştırmaya göre, 7 Ekim 2023 ile 5 Ocak 2025 tarihleri arasında yaklaşık 42 bin kadın, çocuk ve yaşlı yaşamını yitirdi. Bu ölümler, Gazze savaşında meydana gelen toplam can kayıplarının yüzde 56’sını oluşturdu.

Ekonomist, demograf, epidemiyolog ve saha araştırmacılarından oluşan yazar ekibi, The Lancet Global Health dergisinde kaleme aldıkları makalede, “Mevcut bulgular birlikte değerlendirildiğinde, 5 Ocak 2025’e kadar Gazze Şeridi nüfusunun yüzde 3 ila 4’ünün şiddet sonucu hayatını kaybettiğine işaret etmektedir. Ayrıca çatışmanın dolaylı etkileri nedeniyle çok sayıda şiddet dışı ölüm de kaydedilmiştir” ifadelerine yer verdi.

Gazze Şeridi’ndeki can kaybı sayısı tartışma konusu olmaya devam ederken, üst düzey bir İsrailli güvenlik yetkilisi geçen ay İsrailli gazetecilere yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’ndeki sağlık makamlarının topladığı verilerin büyük ölçüde doğru olduğunu söylemişti. Bu açıklama, aylardır süren resmi şüphelerin ardından dikkat çekici bir tutum değişikliği olarak değerlendirildi.

Söz konusu yetkili, Ekim 2023’ten bu yana İsrail saldırıları sonucu yaklaşık 70 bin Filistinlinin hayatını kaybettiğini, bu sayıya kayıpların dahil olmadığını aktardı.

Gazze Şeridi’ndeki sağlık makamları ise İsrail saldırıları nedeniyle doğrudan hayatını kaybedenlerin sayısının 71 bini aştığını, Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkesten bu yana 570’ten fazla kişinin yaşamını yitirdiğini bildirdi.

gbrhy
Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta İsrail'in düzenlediği saldırılarda hayatını kaybeden yakınlarının cenaze namazını kılan Filistinliler (EPA)

Geçtiğimiz yıl The Lancet’te yayımlanan bir başka araştırmada, savaşın ilk dokuz ayında Gazze Şeridi’ndeki can kaybı sayısının, Filistin Sağlık Bakanlığı verilerinde açıklanandan yaklaşık yüzde 40 daha düşük tahmin edildiği bildirilmişti.

Yeni çalışma da resmi vefat sayısının gerçek rakamın oldukça altında kaldığına işaret etti. Araştırma, Gazze Şeridi genelini temsil edecek şekilde özenle seçilen 2 bin aileyle yapılan bir ankete dayanıyor. Katılımcılardan, aile fertleri arasındaki ölümlere ilişkin ayrıntılı bilgi vermeleri istendi. Saha çalışması, Filistin’de ve bölgenin diğer kısımlarında yürüttükleri çalışmalarla tanınan deneyimli Filistinli kamuoyu araştırmacıları tarafından gerçekleştirildi.

Londra’daki Royal Holloway, University of London bünyesinde görev yapan ve çatışmalardaki can kayıplarının hesaplanması üzerine 20 yılı aşkın süredir çalışan ekonomist Michael Spagat, hakemli olarak yayımlanan araştırmanın yazarlarından biri olarak, yeni bulguların Ekim 2023 ile Ocak 2025 arasında Gazze Şeridi’nde 8 bin 200 ölümün yetersiz beslenme ya da tedavi edilemeyen hastalıklar gibi dolaylı etkilerden kaynaklandığını gösterdiğini belirtti.

Çalışma, İsrail saldırılarının en yoğun ve en ölümcül dönemini kapsarken, Gazze Şeridi’ndeki insani krizin en ağır safhasını içermiyor. Birleşmiş Milletler (BM) destekli uzmanlar, geçen yıl ağustos ayında Gazze Şeridi’nde kıtlık ilan etmişti.

Araştırmacılar, nihai ve kesin bir can kaybı sayısına ulaşmanın uzun zaman ve önemli kaynaklar gerektireceğini vurgulayarak, kendi bulguları da dahil olmak üzere mevcut tüm tahminlerin geniş hata payları içerdiğine dikkat çekti.