Libya'daki ateşkes anlaşmasına Fas’tan destek

Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ve Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita (Şarku’l Avsat)
Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ve Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita (Şarku’l Avsat)
TT

Libya'daki ateşkes anlaşmasına Fas’tan destek

Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ve Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita (Şarku’l Avsat)
Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ve Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita (Şarku’l Avsat)

Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita, ülkesinin, Libyalı taraflar arasında cuma günü Cenevre'de imzalanan ateşkes anlaşmasını desteklediğini açıkladı. Burita, ateşkes anlaşmasını ‘çok olumlu bir gelişme’ olarak niteledi. Öte yandan Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi (TM) Başkanı Akile Salih, Rabat'ın Libya diyalogu çerçevesinde siyasi çözümü desteklemek için gösterdiği ‘büyük çabalara’ övgüde bulundu.
Burita, Cumartesi akşamı Salih ile yaptığı görüşmenin ardından düzenlediği ortak basın toplantısında, Libyalı tarafları, ateşkes anlaşmasını imzaladıkları için tebrik ederken Birleşmiş Milletleri (BM) de ‘bu yeni kazançtan’ ​​ötürü kutladı. Burita, herkesi, siyasi bir çözüme doğru ilerleme kaydedilecek bir atmosfer yaratacak olan ateşkes anlaşmasının yükümlülüklerine saygı göstermeye çağırdı.
Sahada olup bitenler ile mevcut siyasi görüşmelerde kaydedilen ilerleme arasında bir bağlantı olduğunu söyleyen Burita, “Gerek siyasi diyalog düzeyinde gerek Suheyrat Anlaşması'nın 15. Maddesi’nin uygulanması veya ateşkes çerçevesinde olsun, her düzeyde olumlu bir dinamik var ki bu çok cesaret verici” ifadelerini kullandı.
Burita, Rabat'ın güneyindeki Bouznika kentinde yapılan Libya diyalogunun ‘felsefesi, yaklaşımı ve biçimi ile Libyalılar arasında herhangi bir dış müdahale olmaksızın gerçekleşmesi’ nedeniyle nitel bir gelişme olduğunu ve Libyalı taraflar arasındaki görüşmelerin ‘gündemine, kurallarına, çıktılarına ve usullerine hükmettiğini’ söyledi.
Burita, Fas Kralı 6. Muhammed’in Libya diyalogunun sonuçlarının, Libyalıların sorunlarını kendi başlarına çözebileceklerini, tüm engellerin üstesinden geleceklerini gösterdiğini ve Libya krizini çözmelerine yardımcı olan milli bir ruha ve sorumluluğa sahip olduklarını ortaya koyduğuna inandığını belirtti.
Fas’ın Libya'da yıllardır yaşanan krizin çözümü için ülkede bir tür pozitif dinamizm yaratan TM Başkanı Salih’in tutumlarını ve girişimlerini takdir ettiğini dile getiren Burita, Libya Devlet Yüksek Konseyi ile TM arasında Bouznika'da yapılan ilk toplantından itibaren olumlu alındığını belirtti.
Öte yandan TM Başkanı Salih, Suheyrat Anlaşması’nın imzalanmasından bu yana Fas’ın, Libyalılara krizin çözümüne ulaşmaları için elinden gelen tüm fırsatları sunmaya çalıştığını söyledi. Bouznika şehrinin geçtiğimiz günlerde ev sahipliği yaptığı Libya diyalogunun, Suheyrat Anlaşması’nın 15. Maddesi’nde yer alan üst düzey kurumların oluşturulması konusunda fikir birliğine varılması ve tüm tarafların memnun olduğu bir sonuca varılması ile sonuçlandığını söyledi.
 Libyalıların, Fas'ın desteğiyle başka toplantılar yapması ve siyasi bir çözüme ulaşmalarını istediklerini dile getiren Burita, Libya’nın doğusu ile batısı arasında kara ve hava güzergahlarının açılmasıyla ve Libya para biriminin son dönemde yaşanan olumlu gelişmeler sonucu toparlanmaya başlamasıyla Libyalıların siyasi diyalogun sonuçlarından memnun kaldığına dikkati çekti.
Bu arada Burita, Salih ile görüşmesi öncesinde, geçtiğimiz perşembe günü, Trablus merkezli Libya Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Halid el-Mişri ile bir araya gelmişti. Burita-Mişri görümesinde, Bouznika yapılan Libya diyalogunun sonuçları ele alındı.



Washington, Bağdat'ı "Tahran tarafından kontrol edilen" bir hükümete karşı uyardı

ABD Dışişleri Bakanı ve Irak Başbakanı (Irak Başbakanlığı Basın Ofisi)
ABD Dışişleri Bakanı ve Irak Başbakanı (Irak Başbakanlığı Basın Ofisi)
TT

Washington, Bağdat'ı "Tahran tarafından kontrol edilen" bir hükümete karşı uyardı

ABD Dışişleri Bakanı ve Irak Başbakanı (Irak Başbakanlığı Basın Ofisi)
ABD Dışişleri Bakanı ve Irak Başbakanı (Irak Başbakanlığı Basın Ofisi)

ABD, Irak'taki İran etkisini sınırlama çabalarını yoğunlaştırırken, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın dün yayınladığı açıklamaya göre, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Irak Başbakanı Muhammed Şita el-Sudani ile telefon görüşmesi yaparak "Irak'ın yeni bir hükümet kurma konusundaki görüşmelerini" ele aldı.

Görüşme sırasında Rubio, “İran kontrolündeki bir hükümet, Irak'ın kendi çıkarlarını önceliklendiremez, onu bölgesel çatışmalardan uzak tutamaz veya Amerika Birleşik Devletleri ile Irak arasında karşılıklı yarar sağlayan bir ortaklığı geliştiremez” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, “Koordinasyon Çerçevesi” güçlerinin Nuri el-Maliki'yi yeni hükümette Başbakanlık pozisyonuna aday göstermesinden iki gün sonra geldi.


Eş-Şara yarın Moskova'da Putin ile görüşecek

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Kremlin'de Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi (Arşiv- DPA)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Kremlin'de Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi (Arşiv- DPA)
TT

Eş-Şara yarın Moskova'da Putin ile görüşecek

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Kremlin'de Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi (Arşiv- DPA)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Kremlin'de Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi (Arşiv- DPA)

Syria Today TV dün, Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara'nın yarın Moskova'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşeceğini bildirdi.


İsim tartışmasının gölgesinde bir kentin tarihi: Ayn el-Arab mı Kobani mi?

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)
TT

İsim tartışmasının gölgesinde bir kentin tarihi: Ayn el-Arab mı Kobani mi?

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)

Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) ağırlıklı olarak Kürt nüfusun yaşadığı Haseke’nin kuzeyine, ardından Halep’in kuzeydoğusunda Türkiye sınırına yakın konumdaki Ayn el-Arab (Kobani) bölgesine doğru çekilmesiyle birlikte gözler bu bölgeye çevrildi. Kürt güçlerinin diğer bölgelerinden fiilen izole kalan Ayn el-Arab çevresinde, Suriye ordusunun kentin eteklerine kadar ilerlemesi ve ateşkesin ihlal edildiğine dair karşılıklı suçlamalar gündemde. SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi’nin “Kürt bölgeleri kırmızı çizgidir” açıklaması da bu gerilimi daha görünür kıldı.

Kaynaklara göre Ayn el-Arab (Kobani), görece yeni bir yerleşim olup kuruluşu 20. yüzyılın başlarında Osmanlı topraklarında Alman bir şirket tarafından yürütülen Bağdat Demiryolu Projesi ile bağlantılıdır. Proje, Berlin’i Bağdat’a bağlamayı amaçlayan ve İstanbul’dan başlayarak Anadolu, Kuzey Suriye ve Irak üzerinden uzanan bir demiryolu hattını öngörüyordu.

İngiliz arkeolog Leonard Woolley, 20. yüzyılın başlarında bugünkü Ayn el-Arab ve çevresini ziyaret etmiş; bölgeyi, yarı göçebe yarı yerleşik yaşam süren Kürt aşiretlerinin yaşadığı, vadiler arasında dağılmış küçük köylerin bulunduğu bir alan olarak tanımlamıştı. Woolley ayrıca, Fırat Nehri’ne doğru batı kesimlerde bazı Arap aşiretlerinin de yaşadığını aktarmıştı.

Ayn el-Arab (Kobani), Kürtler açısından özel bir öneme sahip. Kent, PKK’nın önemli merkezlerinden biri olarak da görülüyor. PKK’nin kurucusu Abdullah Öcalan’ın 1979’da kenti ziyareti, özellikle 1925’te siyasi nedenlerle Türkiye’den göç etmiş Kürtlerin oluşturduğu aşiret yapısında ciddi toplumsal dönüşümlere yol açtı.

zscdfgrt
SDG destekçilerine ait; SDG bayrağı ile Türkiye’de tutuklu bulunan PKK lideri Abdullah Öcalan’ın fotoğrafının yer aldığı bir duvar resminin önünden geçen bir adam (AFP)

Kent, Suriye’de 2011’de başlayan protestoların ardından, 19 Temmuz 2012’de Esad yönetiminin çekildiği ilk bölgelerden biri oldu. Daha sonra PKK’nin Suriye kolu olan Demokratik Birlik Partisi (PYD) kontrolü ele geçirdi. 2014 başında, DEAŞ’ın  kente bağlı onlarca köyü ele geçirmesi ve binlerce Kürdün Türkiye’ye göç etmek zorunda kalmasına yol açan saldırıların ardından, bölge “özerk yönetim” ilan edildi. Bu süreçte Kürt Halk Savunma Birlikleri (YPG), DEAŞ’e  karşı direnişiyle öne çıktı.

Ayn el-Arab’ın kuruluşu, Osmanlı döneminde 1912 yılında Bağdat Demiryolu’nun inşasıyla doğrudan ilişkilidir. Demiryolu hattı üzerindeki bir istasyon etrafında gelişen kent, Kürt çoğunluğun yanı sıra Arap, Ermeni ve Türkmen azınlıklara da ev sahipliği yaptı.

Suriye-Türkiye sınırlarının çizilmesiyle bölge ikiye ayrıldı. Suriye tarafındaki kesime, Osmanlı dönemindeki adından esinle “Arap Pınarı” (Ayn el-Arab) adı verildi. Türkiye tarafındaki yerleşim ise idari binaların bulunması nedeniyle “Mürşitpınar” olarak adlandırıldı. Suriye tarafındaki Arap Pınarı, 1915 olayları sırasında Ermeniler için de bir sığınak oldu.

Kentin eski adı olan “Ayn el-Arab”, Osmanlıca “Arab Pınar” ifadesinden geliyor ve bölgeden geçen Arap bedevi çobanların hayvanlarını suladığı su kaynağına atıfta bulunuyor.

“Kobani” adı ise Alman şirketinin adı olan Company/Kompanie kelimesinin yerel telaffuzundan türedi; demiryolu istasyonu ve şirketin geçici merkezinin bulunduğu alan bu adla anılmaya başlandı.

Kent adı, Kürt nüfus ile Suriye devleti arasında uzun yıllar boyunca tartışma konusu oldu. Baas yönetiminin onlarca yıl süren Kürt karşıtı politikaları; Kürt kimliğinin, dilinin ve kültürel unsurlarının yasaklanması ve yüz binlerce Kürdün vatandaşlıktan çıkarılması bu gerilimi daha da derinleştirdi.

fvghyj
SDG mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)

Ayn el-Arab (Kobani), uzun yıllar boyunca ihmal ve hizmet yoksunluğuyla karşı karşıya kaldı. Buna rağmen bölgede Kürt haklarını savunan siyasi partiler ve hareketler ortaya çıktı. SDG’nin  verilerine göre yaklaşık 440 köyü kapsayan Ayn el-Arab bölgesinde 300 bini aşkın kişi yaşıyor; nüfusun büyük çoğunluğunu Sünni Kürtler oluşturuyor. Bölge, Haseke ve Kamışlı ile birlikte Suriye’nin başlıca Kürt yerleşim alanlarından biri olmayı sürdürüyor.