Topal ördek ... Eski ve yeni yönetim arasındaki koordinasyon dönemi

Obama, 20 Ocak 2017'de Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak göreve başladıktan sonra Trump'ı tebrik ederken (Getty Images)
Obama, 20 Ocak 2017'de Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak göreve başladıktan sonra Trump'ı tebrik ederken (Getty Images)
TT

Topal ördek ... Eski ve yeni yönetim arasındaki koordinasyon dönemi

Obama, 20 Ocak 2017'de Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak göreve başladıktan sonra Trump'ı tebrik ederken (Getty Images)
Obama, 20 Ocak 2017'de Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak göreve başladıktan sonra Trump'ı tebrik ederken (Getty Images)

Başkanlık seçimini kim kazanırsa kazansın sonuç açıklandıktan hemen sonra Beyaz Saray'daki ofisine gidemeyip hemen göreve başlayamayacak, bunun için Yüksek Mahkeme'nin önünde yemin etmek için 20 Ocak'a kadar beklemesi gerekiyor. Bu, mevcut başkanın - kaybetmesi durumunda 20 Ocak'tan sonra yeni başkan göreve başlayana kadar görevde kalacağı anlamına geliyor. Bu döneme "topal ördek" deniyor ve sadece başkanlık ile sınırlı değil, aynı zamanda ABD Kongresi için de kullanılıyor.
Kongre üyeleri de aynı tarihte, yani Kasım ayının 3'ünde milletvekili seçimleri için yarışıyor, ancak yeni üyeler koltuklarına hemen oturamıyor, yemin etmek için 3 Ocak'a kadar beklemeleri gerekiyor. Senato'da yeni üyeler, Başkan sıfatıyla yeni ABD Başkan Yardımcısının önünde yemin ederken, Temsilciler Meclisinin tüm üyeleri de yeni Temsilciler Meclisi Başkanı önünde yemin eder.
"Topal ördek" terimi ilk kez İngiltere'de 18. yüzyılda, iflas etmiş işadamlarının hasta bir kuşa benzetilerek topal ördek tanımlamasıyla kullanıldı. 1830'da bu terim, çalışma sürelerinin bitimini bilen çalışanları ifade etmek için kullanılmaya başlandı. Dolayısıyla bu terim, başkanlık ve Kongre için Kasım (Kasım) ile Ocak (Ocak) arasındaki dönem için geçerli ve ABD Başkanı'nın ikinci (son) döneminde tekrar aday olamayacağı için de kullanılabilir.
Mevcut Başkanın seçimlerde kaybetmesi durumunda, topal ördek dönemi, kaybeden ve kazanan başkanların yönetimlerinde geçiş konseyleri arasında koordineye ayrılmıştır. Bu dönemde iktidarın devredilmesini kolaylaştırmak için iki ekip arasındaki yoğun toplantılara tanık olunur. ABD Başkanı Donald Trump'ın ekibi, 2016 seçimlerini kazandıklarında, eski Başkan Barack Obama'nın ekibiyle siyasi farklılıklar nedeniyle koordinasyon eksikliğinden şikayet etmişti.
Bazıları Trump’ın seçimi kaybetme senaryosunda onun üç aylık süreçte keskin bazı kararlar alabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Ancak topal ördek döneminde Başkanın kararı federal mahkemece mahkum olmuş kişileri affetmekle sınırlı bulunmaktadır. Örneğin, seçim kampanyası döneminde Başkan Trump’ın danışmanlığını yapan ve "Kongreye yalan söylemek" ile "adaleti engellemek" gibi suçlardan hapis cezasına çarptırılan Stone'a özel af uygulaması gibi.
Ancak Trump’ın şirketleri ve mali kaynakları hakkında New York eyaletinin soruşturma başlatmasıyla ilgili olarak bazılarının dediği gibi kendisini affetmesi mümkün olmayacak. Bu beklenti yanlıştır. Çünkü seçimi kaybetmesi halinde kanun Başkana bu yetkiyi vermemektedir.
ABD Başkanı yeni yasa tasarılarını onay için imzalayamayacak, çünkü Kongre de bahsedilen topal ördek dönemindedir ve bu dönemde herhangi bir yasa tasarısının geçme olasılığı çok nadirdir. Ancak koronavirüs ve iki taraf arasında mutabık kalınması halinde ekonomik toparlanma projesinin geçme olasılığı nedeniyle bu yıl istisna meydana gelebilir.
Geçmişte “topal ördek” dönemi Kasım ayından Mart ayına kadar sürmesi dikkat çekicidir. Ancak 1933'te, yirminci değişiklik olarak ABD Anayasası'nda bir değişiklik yapıldı ve ABD Başkanı'nın göreve başlama tarihi 4 Mart'tan 20 Ocak'a çekildi.  Yeni Kongre'nin göreve gelme tarihi de Mart yerine 3 Ocak olarak değiştirildi.



Trump, İran'a karşı sert senaryoların uygulanması için baskı yapıyor

ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
TT

Trump, İran'a karşı sert senaryoların uygulanması için baskı yapıyor

ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)

ABD Başkanı Donald Trump, Washington'ın tehdit ettiği sert senaryolar ve artan baskı çerçevesinde İran'a karşı sınırlı bir askeri saldırıyı değerlendirdiğini söyledi. Bu açıklama, USS Gerald R. Ford uçak gemisinin bölgedeki ABD saldırı gücüne katılmak üzere Akdeniz'e girmesiyle eş zamanlı olarak geldi.

Trump, İran'ı nükleer programı konusunda bir anlaşmaya varmaya zorlamak için sınırlı bir saldırı düzenlemeyi düşünüp düşünmediği sorusuna Beyaz Saray'da gazetecilere şu yanıtı verdi: "Sanırım bunu düşündüğümü söyleyebilirim."

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre ABD'li yetkililer, operasyonun haftalarca sürebileceğini ve güvenlik tesislerinin ve nükleer altyapının bombalanmasını içerebileceğini, yönetimin sınırlı veya artan saldırılar için senaryoları değerlendirdiğini söyledi. Yetkililer, askeri planlamanın ileri bir aşamada olduğunu ve seçeneklerin belirli kişileri hedef almayı ve hatta Trump'ın emriyle rejim değişikliğini bile içerdiğini belirtti.

Buna karşılık İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "askeri seçeneğin yalnızca meseleleri karmaşıklaştıracağını" ve "felaket sonuçlar doğuracağını" belirterek, Tahran'ın liderliğinin onayından sonra iki veya üç gün içinde "olası bir anlaşma taslağı" sunacağını duyurdu. Nükleer programın "askeri bir çözümü" olmadığını belirten Arakçi, Washington'ın "sıfır zenginleştirme" talep etmediğini vurguladı.


Amerika, Alaska yakınlarında 5 Rus uçağını önledi

 Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)
Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)
TT

Amerika, Alaska yakınlarında 5 Rus uçağını önledi

 Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)
Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)

ABD askeri uçakları, Alaska'nın batı kıyısı açıklarında uluslararası hava sahasında uçan beş Rus uçağını engellemek için havalandı, ancak askeri yetkililer dün Rus uçaklarının provokatif olarak değerlendirilmediğini söyledi.

Kuzey Amerika Hava Savunma Komutanlığı (NORAD), perşembe günü Bering Boğazı yakınlarında faaliyet gösteren iki Rus Tu-95 bombardıman uçağı, iki Su-35 savaş uçağı ve bir A-50 uçağını tespit edip izlediğini açıkladı.

Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre buna karşılık ABD kuvvetleri, Rus uçaklarını bölgeden ayrılana kadar engellemek, tanımlamak ve eşlik etmek için iki F-16 savaş uçağı, iki F-35 savaş uçağı, bir E-3 bombardıman uçağı ve dört KC-135 yakıt ikmal uçağını havalandırdı. Bu bilgi, komutanlığın yayınladığı ve AP’nin aktardığı açıklamada yer aldı.

Komutanlık açıklamasında ayrıca, “Rus askeri uçaklarının uluslararası hava sahasında kaldığı ve ABD veya Kanada'nın egemen hava sahasına girmediği” belirtildi. Bu tür faaliyetlerin “düzenli olarak gerçekleştiği ve tehdit olarak değerlendirilmediği” kaydedildi.


ABD'li milletvekilleri, Trump'ın İran'a karşı askeri yetkilerini kısıtlamayı tartışıyor

ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü İran'ın nükleer tesislerini vuran B-2 bombardıman uçaklarının maketinin önünde Oval Ofis'te konuşma yapıyor (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü İran'ın nükleer tesislerini vuran B-2 bombardıman uçaklarının maketinin önünde Oval Ofis'te konuşma yapıyor (AFP)
TT

ABD'li milletvekilleri, Trump'ın İran'a karşı askeri yetkilerini kısıtlamayı tartışıyor

ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü İran'ın nükleer tesislerini vuran B-2 bombardıman uçaklarının maketinin önünde Oval Ofis'te konuşma yapıyor (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü İran'ın nükleer tesislerini vuran B-2 bombardıman uçaklarının maketinin önünde Oval Ofis'te konuşma yapıyor (AFP)

ABD Kongresi, diplomatik çabaların başarısız olması durumunda Tahran'la tehlikeli bir çatışma olasılığına karşı hazırlık yapan ABD ordusunun da katılımıyla, Başkan Donald Trump'ın milletvekillerinin onayı olmadan İran'a saldırı başlatmasını engelleyecek bir karar tasarısı üzerinde önümüzdeki hafta oylama yapabilir.

Kongre üyeleri, Trump'ın Cumhuriyetçi partili bazı üyeleri ve Demokratlar da dahil olmak üzere, başkanın Kongre onayı olmadan yabancı ülkelere karşı askeri harekât düzenlemesini engelleyen kararlar geçirmeye defalarca çalıştılar, ancak başarılı olamadılar.

Şarku'l Avsat'ın edindiği bilgiye göre ABD Anayasası, ulusal güvenlikle ilgili sınırlı durumlar dışında, savaş ilan etme ve askerleri savaşa gönderme yetkisini başkana değil, Kongreye vermektedir.

ABD ordusu,Trump'ın bir saldırı emri vermesi durumunda haftalarca sürebilecek operasyonlara hazırlanıyor.

Trump'ı destekleyen Cumhuriyetçiler hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde az bir çoğunluğa sahip olsalar da Kongre'nin ulusal güvenlik konularında başkanın yetkisini kısıtlamaması gerektiğini savunarak bu kararlara karşı çıkıyorlar.

Geçtiğimiz ayın sonlarında, Virginia'dan Demokrat Senatör Tim Kaine ve Kentucky'den Cumhuriyetçi Senatör Rand Paul, Kongre tarafından açıkça savaş ilanıyla yetkilendirilmedikçe İran'a karşı düşmanca eylemleri yasaklayan bir karar tasarısını Senato'ya sundular.

Görsel kaldırıldı.Washington'daki Kongre binasında ABD bayrağı (Reuters)

ABD askeri unsurlarının İran'a doğru hareket ettiği bir dönemde Kaine dün yaptığı açıklamada, "Eğer bazı meslektaşlarım savaşı destekliyorsa, masalarının altına saklanmak yerine, cesurca oy verip seçmenlerine hesap vermeliler" ifadelerini kullandı.

Kaine'in bir yardımcısı, karar tasarısının Senato'da oylamaya sunulması için henüz bir zaman çizelgesi belirlenmediğini söyledi.

Temsilciler Meclisi'nde, Kentucky'den Cumhuriyetçi Temsilci Thomas Massie ve Kaliforniya'dan Demokrat Temsilci Ro Khanna, önümüzdeki hafta benzer bir karar tasarısı üzerinde oylama yapılması için girişimde bulunacaklarını açıkladılar.

Khanna, X platformunda yaptığı bir paylaşımda şunları yazdı: "Trump'ın yetkilileri, İran'a yönelik saldırı olasılığının yüzde 90 olduğunu söylüyor. Bunu Kongre onayı olmadan yapamaz."