Restore edilen Mısır Kraliyet Arabaları Müzesi’nin açılışı yapıldı

Dünya çapında türünün dördüncü örneği, Ortadoğu bölgesinde ise ilk örneği sayılıyor

Mısır’da Muhammed Ali ailesinin hüküm sürdüğü dönemden kalma kraliyet arabalarından biri (Mısır Eski Eserler Bakanlığı’nın resmi web sitesi)
Mısır’da Muhammed Ali ailesinin hüküm sürdüğü dönemden kalma kraliyet arabalarından biri (Mısır Eski Eserler Bakanlığı’nın resmi web sitesi)
TT

Restore edilen Mısır Kraliyet Arabaları Müzesi’nin açılışı yapıldı

Mısır’da Muhammed Ali ailesinin hüküm sürdüğü dönemden kalma kraliyet arabalarından biri (Mısır Eski Eserler Bakanlığı’nın resmi web sitesi)
Mısır’da Muhammed Ali ailesinin hüküm sürdüğü dönemden kalma kraliyet arabalarından biri (Mısır Eski Eserler Bakanlığı’nın resmi web sitesi)

Mai İbrahim
19. yüzyılda Hıdiv İsmail Paşa döneminde kurulan ve Mısır’da Mehmet Ali Paşa ailesinin hüküm sürdüğü dönemden kalma farklı şekilleri ve çalışma tarzları olan muhteşem bir dizi arabanın sergilendiği Kahire’nin Bulak bölgesindeki Kraliyet Arabaları Müzesi yenilenmiş haliyle ziyaretçilere açıldı.
Müzenin daha iyi bir hale getirilmesi için yapılan çalışmaların içerisinde binanın restorasyonu, yapı olarak desteklenmesi, cephelerin onarılması, mimari dokunuşların tamamlanması ve özel sergi salonlarının hazırlanması ile birlikte en modern bilimsel ekipmanlarla hazırlanmış bir restorasyon atölyesi bulunuyordu. Aynı zamanda müzenin içerisine dönemin kraliyet arabaları hakkında çekilen belgesellerin gösterimi için de bir görsel sergi salonu yapıldı.

Sergi Salonları
Şarku'l Avsat'n Independent Arabia'dan aktardığı habere göre, müzede altı adet sergi salonu bulunuyor. Bunlar; Kavalalılar Hanedanlığı’na armağan edilen araçların ve arabaların sergileneceği “Antikahane” Salonu, Kavalalılar Hanedanlığı’nın yaşadığı dönemden bahseden belgesellerin gösterimi için içerisinde bir sinema perdesi bulunan “Kabul” Salonu, salon, antika bir ofis, piyanola, gramofon ve bir dizi yağlı boya tablosu ve av sırasında çekilmiş bir fotoğraf koleksiyonu da dahil olmak üzere Hıdiv İsmail ve Kavalalılar Hanedanı’na ait bir dizi nadir koleksiyonunun sergilendiği “VIP” Salonu, en nadir araba türlerinin sergilendiği “Kutlamalar” Salonu, kraliyet törenlerinde bu ailenin üyeleri tarafından kullanılan bir grup arabanın sergilendiği “Kraliyet Etkinlikleri” Salonu ve günümüzde hala çalışan bir çeşmenin yanı sıra, kraliyet arabalarında çalışan görevlilerin giydiği özel kıyafetlerin ve atlar için kullanılan aksesuarların sergilendiği “Atlar” Salonu.

Özel ihtiyaçları olan ziyaretçiler
Müze, özel ihtiyaçları olan insanları gözetmeye oldukça dikkat ediyor. Zira, görme engelli kişiler için Braille alfabesi kullanılarak tüm eserlere açıklayıcı kartlar iliştirildi. Giriş kısma müzenin salonlarını gösteren bir harita konuldu. Tüm salonlarda işaret dili kullanılarak oluşturulan gösterge panolarının yanı sıra tekerlekli sandalyelerin hareket etmesini kolaylaştırmak amacıyla kolay bir şekilde iniş-çıkış yapılması için düz koridorlar ve rampalar oluşturuldu.

Mısır Eski Eserler Bakanlığı bünyesindeki Müzeler Bölümü Başkanı Mümin Osman konuya ilişkin yaptığı açıklamada “Mısır Kraliyet Arabaları Müzesi, müzeleri ilk sırada yer alan Rusya, İngiltere ve Avusturya müzelerinden sonra dünya çapında dördüncü sırada geliyor. Bu müzeler genel olarak köklü krallıkları olan, iyi bir miras bırakan ve müzelerde sergilenebilecek üst düzey lüks eşyaları olan ülkelerde bulunur. Mısır Kraliyet Arabaları Müzesi, Ortadoğu’da türünün tek örneği sayılıyor” ifadelerini kullandı.

Osman sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu yer Bulak bölgesindeki şu an bulunduğu yerde Hıdiv İsmail döneminde Kraliyet Ahırlar Evi adı altında kurulmuştu. Araçların inşasından, bakımlarına, bunun üzerinde çalışan şoför ve işçilere, arabaları çeken atların bakımına ve gerekirse tedavisine kadar her şey burada görülürdü. Her açıdan kraliyet araçlarıyla ilgili her şey burada yer alıyordu. Daha sonra adı Sultanlık Binekleri olarak değiştirildi ve Sultan Fuad kral unvanını alınca adı Kraliyet Ahırları Bölümü olarak değiştirildi.”

En seçkin kraliyet arabaları
Müze Mısır tarihinin bir kısmına ve birçok tarihi olaya tanıklık eden farklı dönemlere ait bir dizi kraliyet arabasını bir araya getiriyor. Müzenin içerisinde yer alan arabaların kimisi Kavalalılar döneminden, kimisi de Mısır’ın krallığa geçiş yaptığı dönemden kalma. Bazılarının çeşitli etkinlikler için düzenlenen kraliyet törenlerinin resmi fotoğraflarında ve kraliyet düğünleri için yapılan özel konvoylarda görülen arabalar olduğu göze çarpıyor.

Osman, müzede bulunan en önemli arabalar için “Günümüzde Mısır'ın kraliyet döneminden kalma yaklaşık 79 tane araba bulunuyor. Sergi salonlarındaki araçlar türlerine göre ayrıldı ve müzede her türden araç bulunuyor bunlar; parlamentoya ya da gezilere gitmek için kullanılan arabalar, büyük resmi törenlerde ve düğünlerde kullanılan arabalar ve çeşitli işler için kullanılan diğer arabalar” şeklinde açıklamalarda bulundu.
Osman “Müzede sadece kraliyet araçları bulunmuyor. Aynı zamanda daha önce sergilenen Kral Fuad ile Prenses Fevziye ve Prenses Faika’ya ait yağlı boya tablolarının yanı sıra atların resmedildiği yağlı boya tabloları da sergileniyor. Muhammed Ali Paşa’nın at üstündeyken resmedildiği oldukça nadir bir tablosu da ilk kez halka sergileniyor. Müzede içeriği her dönem değiştirilecek bir sergi salonu bulunuyor. Zira Mısır bu döneme kadar uzanan zengin bir mirasa sahip ve büyük sanatsal ve tarihi değeri olan bu mirası halka takdim etmek için çaba göstermeliyiz” dedi.

Alai Arabası
Müzenin en önemli ve nadir koleksiyonlarından biri de 1869 yılında Süveyş Kanalı’nın açılışı sırasında Fransa İmparatoriçesi Eugénie tarafından Hıdiv İsmail’e armağan edilen Alai adlı arabadır. Süslemeleri, işlemeleri ve altın parçaları ile öne çıkan oldukça kıymetli olan bu şaheser hakkında Müzeler Bölümü Başkanı “Müzedeki en güzel arabalardan biri olan bu araba, İmparatoriçe Eugénie tarafından Hidiv İsmail'e hediye edilmiştir ve sekiz at tarafından çekiliyordu. 1942 yılında Parlamentonun açılışı ve 1938 yılında Kral Faruk ile Kraliçe Feride'nin düğün konvoyu gibi bazı kraliyet etkinliklerinde restore edilerek tekrar kullanıldı. Nadir bir sanat eseri olan bu araba kraliyet döneminde Mısır tarihindeki birçok resmi olayın bir parçası olmuştur” ifadelerini kullandı.
 



İrlanda'daki 3 bin yıllık kasabanın gelişmişlik seviyesi arkeologları şoke etti

Creeveroe Suru'ndaki kazılar (Antiquity/2026)
Creeveroe Suru'ndaki kazılar (Antiquity/2026)
TT

İrlanda'daki 3 bin yıllık kasabanın gelişmişlik seviyesi arkeologları şoke etti

Creeveroe Suru'ndaki kazılar (Antiquity/2026)
Creeveroe Suru'ndaki kazılar (Antiquity/2026)

Yeni bir araştırmaya göre İrlanda'daki tarih öncesi bir yerleşim yeri, dünyanın ilk kasabalarından biri ve önemli bir üretim merkeziydi.

Kuzey İrlanda'nın Armagh kenti yakınlarındaki Haughey's Fort, MÖ 1200 civarından itibaren benzeri görülmemiş bir ölçekte zanaat üretimini ve ritüelleri destekleyen, özenle planlanmış bir yerleşim yeriydi. Erken Ortaçağ edebiyatıyla da bağlantıları olan bölge daha önce Ulster'in Demir Çağı başkenti diye bilinirken, son araştırma ise buranın Geç Bronz Çağı'nda da gelişmiş ve karmaşık bir merkez olduğunu ortaya koydu.

Araştırmada Haughey's Fort'ta 200'den fazla olası ahşap konut yapısına ait kanıtlar bulunması, yaklaşık 3 bin yıl önce bölgedeki tipik bir tepe kalesinden beklenenden çok daha yoğun ve yapılandırılmış bir yerleşim yerinin varlığına işaret ediyor.

Hakemli dergi Antiquity'de yayımlanan çalışmanın yazarlarından James O'Driscoll, "Araştırmamız, Bronz Çağı İrlandası'nda şimdiye kadar tam olarak fark edilmeyen bir boyut, örgütlenme ve bağlantı düzeyini ortaya koyuyor" diyor.

e3tg5r4
Bu, kazı alanına dair anlayışımızı temelden değiştiriyor ve İrlanda'daki toplulukların Bronz Çağı Avrupası'ndaki daha geniş gelişmelerle ne derece bağlantılı olduğunu vurguluyor.

Konut yapılarının çevresinde, bazıları çapı 30 metreye varan büyük dairesel binalar vardı. Glasgow Üniversitesi'nden arkeologlar, bunların muhtemelen kurumsal veya kamusal alanlar olduğunu ve bölgenin birbiriyle iyi bağlantı kurmuş "kentsel" bir merkez olduğu tezini desteklediğini belirtiyor.

Arkeolojik alandaki kazılarda, uzman seviyede bronz işçiliği, altın işçiliği, büyük ölçekli ziyafetler ve yüksek statüden eserlere dair kanıtlar ortaya çıkması, "kasabada" canlı bir ekonomik faaliyet ve sosyal örgütlenme olduğunu gösteriyor. Alanda bulunan ithal nesneler, İberya ve Orta Avrupa gibi uzak bölgelere uzanan uzun mesafeli bağlantılara işaret ediyor.

Haughey's Fort, insan eliyle inşa edilmiş bir havuzun da bulunduğu çok daha geniş bir kompleksin parçasıydı. Arkeologlar bu havuzda ritüel gömüler, silah kalıpları, hayvan kalıntıları ve insan kemiği parçaları keşfetti.

Araştırmacılar, ahşap çitlerle çevrili geniş bir caddenin kaleyi havuza bağladığını ve muhtemelen tören alaylarının geçişini kolaylaştırdığını söylüyor.

Kalenin muhtemelen 109 hektarlık bir dış sur alanı vardı. 155 futbol sahasına eşdeğer bir büyüklüğe denk gelen bu alan, İrlanda ve Britanya'da bilinen en büyük arkeolojik anıtlardan biri.

O'Driscoll, "Haughey's Fort'tan elde edilen kanıtlar; zanaat üretimi, ticaret ve toplumsal faaliyetlerin birbiriyle yakından bütünleştiği, büyük ve yoğun nüfuslu bir yerleşim yerine işaret ediyor" diyor.

Araştırmacılara göre bulgular, Haughey's Fort'un yaklaşık 3 bin yıl önce büyük ve örgütlü yerleşimlerin şekillenmeye başladığı "kentsel merkezlerin" en erken örneklerinden biri olduğunu gösteriyor. O'Driscoll şu ifadeleri kullanıyor: 

Bu, kazı alanına dair anlayışımızı temelden değiştiriyor ve İrlanda'daki toplulukların Bronz Çağı Avrupası'ndaki daha geniş gelişmelerle ne derece bağlantılı olduğunu vurguluyor.

Independent Türkçe


Zürafaların "toplama işlemi" yapma becerisi ortaya çıktı

Araştırmacılar, zürafaların karmaşık aritmetik becerileri destekleyebilecek bilişsel bir temele sahip olabileceğini düşünüyor (Temsili/Unsplash)
Araştırmacılar, zürafaların karmaşık aritmetik becerileri destekleyebilecek bilişsel bir temele sahip olabileceğini düşünüyor (Temsili/Unsplash)
TT

Zürafaların "toplama işlemi" yapma becerisi ortaya çıktı

Araştırmacılar, zürafaların karmaşık aritmetik becerileri destekleyebilecek bilişsel bir temele sahip olabileceğini düşünüyor (Temsili/Unsplash)
Araştırmacılar, zürafaların karmaşık aritmetik becerileri destekleyebilecek bilişsel bir temele sahip olabileceğini düşünüyor (Temsili/Unsplash)

Bilim insanları, zürafaların miktarları toplama işlemine benzer biçimde zihinsel olarak birleştirebildiğini keşfetti.

Matematik becerileri sözkonusu olduğunda insanların dışında akla genellikle bazı primat türleri ve papağan gibi kuşlar geliyor.

Ancak Barselona Üniversitesi'nden bir ekip, zürafaların da birtakım gizli yetenekleri olabileceğini ortaya çıkardı.

Zürafaların yanı sıra atları, develeri ve geyikleri kapsayan toynaklılar grubunun farklı miktarları birbirinden ayırt edebildiği daha önce gözlemlenmişti.

Yeni araştırmayı yürüten ekipse, zürafaların toplama ve çıkarma becerilerini ölçmeye çalıştı.

Bulguları hakemli dergi Scientific Reports'ta yayımlanan çalışmada Barselona Hayvanat Bahçesi'ndeki 4 zürafa herhangi bir eğitim almadan çeşitli testlere tabi tutuldu.

İlk olarak her bir hayvanın önüne farklı miktarlarda havuç içeren iki sarı kutu yerleştirildi ve birkaç saniye sonra kapakları kapatıldı. 

Daha sonra sarı kutulara eklenecek havuçları içeren yeşil bir kutu hayvanlara gösterildi. Zürafalar havuçlar eklendikten sonra kutuların son durumunu görmedi.

İkinci testte ise zürafaların çıkarma becerilerini incelemek için yeşil kutuya, sarı olandan çıkarılan havuçlar kondu. Son olarak araştırmacılar, hayvanların yiyeceğin bir kaptan diğerine taşınmasını zihinsel olarak takip edip edemediğini inceledi.

Yeni çalışmaya göre toplamda bin kadar deney yapıldıktan sonra zürafalar ilk testte hangi kutuda daha fazla yiyecek olduğunu yüzde 68 oranında doğru tercih etti. 

Araştırmacılar bu başarının şansla açıklanamayacağını ve zürafaların zihinsel bir işlem yaparak bu sonuca vardığını söylüyor.

Çalışmaya liderlik eden Iker Loidi bulguları şöyle değerlendiriyor:

Eğer ekleme yapıldıktan sonra zürafalar kutuyu görseydi, zihinsel işlemler gerçekleştirdiklerini söyleyemezdik çünkü seçimlerini yalnızca değişimden sonra elde edilen algısal bilgilere dayandırabilirlerdi.

Öte yandan zürafalar ikinci ve üçüncü testte aynı başarıyı gösteremedi. Bilim insanları çıkarma işleminin genellikle toplamadan daha zor olduğuna değiniyor. 

Loidi, "Çıkarma işlemi, beynin kontrollü işleme üzerine uzmanlaşmış karmaşık beyin bölgelerini harekete geçirirken, toplama işleminde bu gerçekleşmez" diyor.

Yeni çalışma, diğer hayvanların zihinsel becerilerine ışık tutmanın yanı sıra insanların sayısal düşünme becerilerinin evrimsel kökenini anlama çalışmalarına da katkı sunuyor.

Yine de bilim insanları bu çalışmada elde edilen bulguların, zürafaların insanlar gibi matematik becerileri olduğuna dair kanıt sunmaktan ziyade, miktar takibi yaptığına işaret ettiğini söylüyor.

Ayrıca çalışmanın sadece 4 zürafayla yapılması da önemli bir sınırlılık. Bulguların doğrulanması için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç var.

Independent Türkçe, Phys.org, Study Finds, Scientific Reports


The Wire'a benzetilen yeni suç dizisi 7 haftadır listeleri kasıp kavuruyor

60 yaşındaki Oscar adayı Steve Coogan, Legends'da Britanya'nın en büyük uyuşturucu çetelerinden birini çökertmekle görevlendirilen ve tehlikeli bir gizli görevin içerisine çekilen devlet memuru Don Clarke rolünde (Netflix)
60 yaşındaki Oscar adayı Steve Coogan, Legends'da Britanya'nın en büyük uyuşturucu çetelerinden birini çökertmekle görevlendirilen ve tehlikeli bir gizli görevin içerisine çekilen devlet memuru Don Clarke rolünde (Netflix)
TT

The Wire'a benzetilen yeni suç dizisi 7 haftadır listeleri kasıp kavuruyor

60 yaşındaki Oscar adayı Steve Coogan, Legends'da Britanya'nın en büyük uyuşturucu çetelerinden birini çökertmekle görevlendirilen ve tehlikeli bir gizli görevin içerisine çekilen devlet memuru Don Clarke rolünde (Netflix)
60 yaşındaki Oscar adayı Steve Coogan, Legends'da Britanya'nın en büyük uyuşturucu çetelerinden birini çökertmekle görevlendirilen ve tehlikeli bir gizli görevin içerisine çekilen devlet memuru Don Clarke rolünde (Netflix)

Netflix'in yeni suç draması Legends, kısa sürede izleyicilerin dikkatini çekmeyi başardı. İzleyiciler tarafından "tek oturuşta bitirilecek bir dizi" diye nitelenen Legends, Neil Forsyth tarafından yaratıldı. 

7 Mayıs'ta platforma yüklenen mini dizi, yayımlandığı günden bu yana tam 7 haftadır platformun en çok izlenen yapımlar listesindeki yerini koruyor.

1990'ların başında geçen dizi, yeraltı dünyasına sızmayı başaran bir grup Britanyalı gümrük müfettişinin gerçek hikayesini ekrana taşıyor. 

Senaryo, 1980'lerde gerçekleştirilen gerçek gümrük operasyonlarından ilham alıyor. 

Dönemin zorlu koşullarını yansıtan dizi, son derece kısıtlı bütçelere ve yetersiz kaynaklara rağmen tonlarca uyuşturucuyu ele geçirmeyi başaran bir ekibin yaşadıklarına odaklanıyor.

Dizinin büyük başarısının arkasında, şüphesiz Steve Coogan, Tom Burke, Hayley Squires ve Aml Ameen gibi isimlerden oluşan oyuncu kadrosu yer alıyor. 

6 bölümden oluşan yapım, hem izleyicilerden hem de eleştirmenlerden tam not aldı. Legends, Rotten Tomatoes'da izleyicilerden yüzde 82, eleştirmenlerden ise yüzde 97 beğeni oranı yakaladı.

İzleyicileri en çok öne çıkan unsur, dizinin sunduğu güçlü "gerçekçilik" duygusu oldu. Dizi, zorlu koşullarla mücadele eden sıradan, işçi sınıfı karakterleri merkezine alıyor. 

Sosyal medyada diziye övgüler yağdıran izleyiciler, Legends'ı şimdiden tüm zamanların en iyi suç dizileri arasında gösteriyor. Rotten Tomatoes'daki bir kullanıcı, "Bu diziyi kesinlikle tavsiye ediyorum. Tom Burke olağanüstü bir aktör, birçok yazarın kelimelerle anlatamadığını o tek bir bakışıyla hissettiriyor. Kaçırmayın, pişman olmayacaksınız" ifadelerini kullandı.

Diziyi suç klasiği The Wire'a benzeten bir başka izleyici ise şu yorumu yapıyor: 

Harika bir senaryo, muhteşem oyunculuklar ve kusursuz bir kurgu. Bir suç draması için The Wire (ki bence kusursuzdur) kalitesine bu kadar yaklaşabilen başka bir Britanya yapımı olmamıştı. Tom Burke başta olmak üzere tüm kadro döktürmüş. 1990'ların müzik kullanımı da seyirciyi o döneme götürmekte çok başarılı.

Legends'ın ayakları yere basan bu yapısı, bazı izleyiciler tarafından popüler Netflix dizisi La Casa de Papel'le kıyaslandı. Bir izleyici, "Kurgusal dizilere ve büyük prodüksiyonlara sığınan diğer yapımların aksine, Legends baştan sona inandırıcı, gerçekçi ve samimi" diyerek dizinin başarısını özetledi.

Eleştirmenlerden 5 yıldız

Diziye hayran kalan sadece izleyiciler değildi, profesyonel televizyon eleştirmenleri de övgü dolu yazılar kaleme aldı. 

Financial Times yazarı Rebecca Nicholson, 5 yıldız verdiği incelemesinde diziyi "Zarif, soğukkanlı ve olağanüstü bir televizyon işi" diye tanımlarken, hikayenin temposunu hiç kaybetmediğini ekledi. 

Collider'dan Jessica Toomer ise değerlendirmesinde, "Netflix'in bu yıl yayımladığı en sürükleyici ve ekrana kilitleyen suç draması bu olabilir" ifadelerini kullandı.

Independent Türkçe, Express, Metro, Financial Times, Collider