Putin ile Esed’den mülteci konferansına destek amacıyla ‘sanal zirve’

Kremlin, konferansın başarı şansına dair oluşan şüphelere rağmen destekleyici bir tutum sergiledi.

Putin dün Esed ile görüntülü bir görüşme gerçekleştirdi. (AFP)

Kremlin dün, Suriye’de mülteci konulu bir konferans düzenlenmesine yönelik planın karşılaştığı zorluklara ve Rusya’nın diplomatik çevrelerinde konferansın başarı şansına dair ortaya çıkan şüphelere rağmen 11-12 Kasım tarihlerinde Şam'da Suriyeli mülteciler için konferans düzenlenmesini destekleyen bir tutum sergiledi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Suriyeli mevkidaşı Beşşar Esed ile telekonferans aracılığıyla görüşme gerçekleştirirken ülkesinin konferansa ‘aktif olarak katılacağını’ bildirdi. Putin, söz konusu konferansın Suriye’deki ‘savaş sonrası’ dönem için yapılan düzenlemelerin başlangıcı olduğu görüşünde.
Putin ve Esed’in gerçekleştirdikleri görüntülü görüşmenin basına açık olan 10 dakikalık kısmında Rusya lideri, ‘ortaya konan çabalar sonucunda Suriye’deki uluslararası terör yuvasının neredeyse yok edildiğini’ belirtti. Suriyeli mültecilerin ve ülke içinde yerinden edilenlerin toplu olarak geri dönüşlerini kolaylaştırma çerçevesinde Suriye'nin birliğini ve egemenliğini sağlamaya ve Suriye'de siyasi çözüm sürecini ilerletmeye yönelik atılacak önemli adımların önünü açtı.
Rusya'nın Türkiye ve İran'la birlikte Astana Süreci çerçevesinde yürüttüğü çözüme dönük çalışmaların ‘etkili olduğunu’ belirten Putin, söz konusu çabalar sonucunda uluslararası terör yuvasının neredeyse yok edildiğini vurguladı. Rusya’nın Suriye'de uzun vadeli çözüme katkı sunulması, ülkenin egemenliğini, bağımsızlığını, birliğini ve toprak bütünlüğünü yeniden sağlanması için aktif çaba göstermeye devam edeceğini söyledi. Suriye'deki şiddetin belirgin bir şekilde azalması ve hayatın yavaş yavaş barışçıl bir rotaya girmesinin, ‘mültecilerin topluca dönüşü için uygun koşulları yaratmanın’ temelini oluşturduğunu belirten Putin, mültecilerin geri dönüş sürecinin ‘doğal bir şekilde ve zorlama olmadan’ ilerlemesinin önemine dikkat çekti. ‘Her bir Suriyelinin anavatanındaki son duruma ilişkin güvenilir bilgiler aldıktan sonra kendi kararını vermesi’ gerektiğini vurguladı. Putin ayrıca bu kararın ‘Esed ve Suriye yönetimi tarafından barışçıl bir yaşam kurmak için atılan adımlara’ bağlı olduğuna dikkat çekti.
Suriye dışında halen 6,5 milyondan fazla mültecinin olduğunu belirten Putin, söz konusu mültecilerin büyük çoğunluğunun çalışabileceğini ve anavatanlarını yeniden inşa etme sürecine katılabileceklerini,  katılmalarının da gerektiğini’ söyledi. Mültecilerin geri dönmelerinin ‘Suriye'nin ve omuzlarına büyük yük bindiren komşularının çıkarları ile uyumlu’ olduğunu ifade eden Putin’in mülteci gençlerin çoğunun ‘aşırılık yanlısı propagandanın etkisi altına girebileceği ve bunun da ev sahibi ülkeler için tehdit oluşturabileceği’ konusundaki uyarısı dikkat çekti.
Rusya’nın Şam’da Suriyeli mültecilerle ilgili bir konferans düzenlenmesini desteklediğini kaydeden Putin sözlerini şöyle sürdürdü:
“Rus heyeti, 35 kurumdan temsilcilerin katılımıyla konferansa katılan en büyük heyetlerden biri olacak. Şam'da bulundukları süre boyunca konuyla ilişkili kurumlarla görüşmeler yapacaklar.”
Diğer yandan Putin’in konuşması sırasında Batılı ve bölgesel tarafları ve ülkeleri içeren ‘Küçük Grup’ tarafından konferansın düzenlenmesine yapılan itirazları görmezden geldiği ise dikkatlerden kaçmadı. Ayrıca Birleşmiş Milletler’in (BM) herhangi bir şekilde konferansa destek vermemesini de görmezden geldi. Putin, yalnızca Uluslararası Kızıl Haç temsilcilerinin konferans çalışmalarına katılacağını belirtti.
Mültecilerin geri dönüşlerinin önündeki en büyük engelin Batılı ülkelerin Suriye’ye uyguladığı abluka olduğuna dikkat çeken Putin, mültecilerin çoğunun, geri dönüş prosedürlerinin yerine getirilmesinin ardından Suriye'ye dönmek istediğini vurguladı.
Rusya’nın Şam Büyükelçisi Aleksandr Yefimov da yaptığı açıklamada Moskova’da Suriye’ye maddi destek için yeni tedbirler geliştirme çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.
Aynı zamanda Rusya’nın Suriye ile ilişkilerin geliştirilmesi için özel temsilci görevini de yürüten Yefimov, Moskova’nın mevcut tutumlarıyla aynı fikirde olan yeterli sayıda tarafın yanı sıra konferans hazırlıklarının duyurulduğu andan itibaren çalışmaları baltalamaya veya mümkün olan her şekilde itibarını sarsmaya çalışanların da olduğuna dikkat çekti.
Rusya-Suriye Ortak Komitesi’nin ticari, ekonomik, bilimsel ve teknik iş birliği amacıyla Şam’daki yeni toplantısı için kapsamlı ve doğru bir şekilde yapılan hazırlıkların da sürdüğünü belirten Büyükelçi Yefimov “Moskova'da Suriye'ye maddi destek için çeşitli yeni tedbirler geliştirme çalışmaları da devam ediyor” dedi. Yefimov ayrıca ‘bu konudaki nihai kararın yakında alınmasını umduğunu’ dile getirdi.
Rusya’da bazı çevrelerin söz konusu konferans için uygun koşulların şu an mevcut olmadığına inandıklarına dikkat çekiliyor. Konferansın başarı şansı konusundaki karamsarlığa ve yapılan uyarılara rağmen Kremlin’in konferansı destekleyen tutumu dikkat çekti.