Mısır ve Yunanistan, ABD’nin Doğu Akdeniz’e ‘daha kararlı’ müdahale etmesini bekliyor

Mısır Cumhurbaşkanı ve Yunanistan Başbakanı dün Atina’da bir araya geldi. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı ve Yunanistan Başbakanı dün Atina’da bir araya geldi. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT

Mısır ve Yunanistan, ABD’nin Doğu Akdeniz’e ‘daha kararlı’ müdahale etmesini bekliyor

Mısır Cumhurbaşkanı ve Yunanistan Başbakanı dün Atina’da bir araya geldi. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı ve Yunanistan Başbakanı dün Atina’da bir araya geldi. (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile yaptığı ikili görüşmede, ABD Başkanı seçilen Joe Biden döneminde ABD’nin Doğu Akdeniz’e daha fazla müdahale etmesini beklediğini kaydetti.
Sisi birkaç gün sürecek  Atina ziyaretine başladı. sürecek. Bu ziyaret, 21 Ekim’de Kıbrıs Rum Kesimi’nin başkenti Nicosia’nın ev sahipliğinde Yunanistan, Mısır ve Kıbrıs arasında düzenlenen üçlü zirvenin ardından geldi. Zirveye katılan tarafların liderleri Türkiye’nin Doğu Akdeniz bölgesindeki müdahalelerini engelleme taahhüdünde bulunmuştu.
Sisi, dün Miçotakis ile düzenlediği ortak basın toplantısında, “İki ülkenin Doğu Akdeniz bölgesindeki ortak çıkarları ve pozisyonları ışığında, Yunanistan ile çeşitli düzeylerde işbirliği mekanizmalarını en üst düzeye çıkarmak için çalışmanın önemli olduğunu” söyledi. Sisi, “Doğu Akdeniz Gaz Forumu, bu bağlamda bölge ülkeleri arasında enerji ve doğalgaz alanında işbirliği ve yatırım ufukları açacak en önemli araçlardan biridir” dedi.
Mısır ve Yunanistan Ağustos’ta deniz yetki alanları anlaşması imzalamıştı. İki ülke bu anlaşmadan bir ay sonra, 4 ülkeyi daha yanına alarak, bölgesel örgüt özelliği taşıyan ve merkezi Kahire’de bulunan Doğu Akdeniz Gaz Forumu’nu başlattılar.
Sisi dünkü açıklamasında, Yunanistan ile ilişkileri, son birkaç yıldır çeşitli bölgesel ve uluslararası meseleler üzerinde sürekli ve düzenli siyasi istişarelere ek olarak, gerek ikili çerçevede gerekse iki ülkeyi Kıbrıs ile bir araya getiren üçlü işbirliği mekanizması aracılığıyla eşi görülmemiş bir şekilde geliştirme konusundaki ortak kararlılığa vurgu yaptı.
Doğu Akdeniz’deki duruma değinen Sisi, “Provokasyonlar, uluslararası hukuk kurallarını ihlal eden tek taraflı uygulamalar, terörist ve radikal grupları destekleyen ideolojik politikaların ihlalinin arka planında son zamanlardaki tırmanış göz önüne alındığında; Bir yandan ulusal güvenlik gereksinimlerimizi koruyacak, diğer yandan mevcut doğal kaynakların kullanımına imkan verecek ve düşmanın pozisyonunu dayatmasını önleyecek şekilde, bölgesel istikrarı ve güvenliği tehdit edebilecek her şeyi engellemek için tüm dost ülkelerle birlikte aramızdaki dayanışmayı sürdürmeyi kabul ediyoruz” ifadesini kullandı.
Miçotakis, “Mısır, sadece Arap dünyası için ve hatta Afrika düzeyinde değil, aynı zamanda Avrupa'nın da büyük bir müttefikidir” diyerek, ülkesinin Mısır ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkileri derinleştirmek için destekleyici olmaya devam edeceğini belirtti.
Yunanistan Başbakanı Miçotakis, “Bölgemizde gerçekleşen enerji işbirliğinden çok bahsettik ... Mısır bu alanda önemli bir rol oynuyor. Her ülke bölgede kabul edilebilir ve bu ittifaka çok önemli bir şartla katkı sağlayabilir o da sorunlardan uzaklaşması ve uluslararası meşruiyete saygı duymasıdır. Elbette burada, liderlerinin iyi komşuluk ilişkilerine dönmesi ve saldırganlığı bırakması gereken Türkiye'ye işaret ediyorum” dedi.
Miçotakis, Yunanistan ve Mısır’ın bölgede işbirliği ve barış için bir örnek teşkil ettiğini belirterek, bu örnekliğin iki ülke arasındaki deniz sınırını (kısmen de olsa) belirleme amacıyla imzalanan son anlaşma ve iki tarafın bu anlaşmayı genişletmek için istişareleri sürdürme ve genişletme konusundaki ortak kararlılığıyla taçlandırıldığını söyledi.
Joe Biden’ın son ABD seçimlerini kazanmasının ardından ABD-Yunanistan ilişkilerinin her alanda daha da güçlenmesini ümit ettiğini belirten Miçotakis, başkan seçilen Biden’ın bu hassas bölgede barışın yayılmasına katkıda bulunacağını çünkü Biden’ın on yıllardır bu bölgeyi takip ettiğini kaydetti.
Miçotakis ayrıca ülkesinin bölgedeki tüm ortaklarıyla birlikte ABD’nin temel bir aktör ve NATO’daki bir lider olarak ana rolüne dönmesini memnuniyetle karşılayacağını ifade etti. Miçotakis, “Yunanistan ve Mısır, ABD’nin Doğu Akdeniz ve Ortadoğu’da yaşananlara katkıda bulunmasını olumlu bir şekilde karşılayacaklardır.
Yunanistan Cumhurbaşkanı Katerina Sakellaropulu, Mısırlı mevkidaşı Sisi ile görüşmesinde Türkiye’nin bölgede ve Doğu Akdeniz’deki tehlikeli tırmanışını ele adlığını dile getirdi.
Sisi, Mısır’ın Doğu Akdeniz’de veya Yunanistan’ın uluslararası normlara ve yasalara göre deniz sınırında yaşanan her türlü provokasyona karşı Atina’nın yanında olduğunu vurgulayarak, Mısır ve Yunanistan arasında imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasının iki ülke arasındaki iyimserliğin ve ilişkilerin gücünü yansıttığını söyledi.
Yunanistan Cumhurbaşkanı Sakellaropulu, Sisi ile dün yaptığı görüşmede, “Sizinle, Türkiye'nin bölgede tehlikeli tırmanışı ve devam eden ihlalleri hakkında konuşacağım” diyerek, Ağustos ayında Mısır ve Yunanistan arasında imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasının “sadece iki ülke arasındaki sınırların korunması için değil, genel olarak bölgenin korunması için oldukça önemli bir mesele olduğunu” belirtti.



Somali Cumhurbaşkanı Şeyh Mahmud- Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed görüşmesi: İç ve bölgesel gerilimi yatıştırma çabaları

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud'u kabul etti (SONNA)
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud'u kabul etti (SONNA)
TT

Somali Cumhurbaşkanı Şeyh Mahmud- Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed görüşmesi: İç ve bölgesel gerilimi yatıştırma çabaları

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud'u kabul etti (SONNA)
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud'u kabul etti (SONNA)

Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud ile Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, yeni görüşmeler kapsamında Addis Ababa'da bir araya gelerek ekonomik bağların güçlendirilmesi, barış ve güvenlik ile bölgesel istikrar konularını ele aldı.

Somali Haber Ajansı SONNA’nın aktardığına göre Somali Cumhurbaşkanı, pazar günü bir çalışma ziyareti kapsamında Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’ya gitti. Burada çeşitli Etiyopyalı yetkililer tarafından karşılandı. SONNA, Hasan Şeyh Mahmud’u önceki ziyaretlerde karşılayan Abiy Ahmed'in adını bu kez anmadı.

SONNA, ziyaretin Somali ile Etiyopya arasındaki diplomatik ilişkileri ve stratejik iş birliğini güvenlik, bölgesel istikrar ve iki ülke arasındaki ortak çıkarların güçlendirilmesi başlıkları odağında pekiştirmeyi hedeflediğini belirtti.

fevfr
Somali Cumhurbaşkanı Şeyh Mahmud ile Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed arasındaki görüşmelerden bir kare (SONNA)

Ziyaret, Somali'nin iç krizleri arasında gerçekleşiyor. Muhalif kanattaki Kurtuluş Konseyi, geçtiğimiz mayıs ayında anayasal görev süresinin dolmasının ardından Cumhurbaşkanı Şeyh Mahmud’un meşruiyetini tanımadığını ilan ederek doğrudan oylama yoluyla onlarca yılın ardından ilk kez yapılacak seçimlere ilişkin siyasi bir uzlaşıya varılana kadar 4 Haziran'dan itibaren her Perşembe Mogadişu'da haftalık protesto gösterisi düzenlenmesi çağrısında bulunmuştu. Muhalefet, Abiy Ahmed'le ilişkileri olan Gobaland ve Puntland eyaletlerinin desteğiyle bu seçim sürecine dair çekincelerini ortaya koydu.

Reuters'ın aktardığına göre Mogadişu bu ay siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle hükümet kuvvetleri ile muhalefete bağlı silahlı gruplar arasında ateş alışverişine de sahne oldu.

Afrika ve Somali konularında uzman siyasi analist Ali Mahmud Kelni, Somali Cumhurbaşkanı'nın Etiyopya ziyaretinin ‘iç siyasi zorlukların bölgesel ilişkileri yeniden düzenleme ihtiyacıyla kesiştiği son derece hassas bir döneme denk geldiğini’ değerlendirdi. Bu durumun özellikle federal hükümet ile muhalefet güçleri ve bazı bölgesel yönetimler arasındaki anlaşmazlıkların tırmanmasıyla daha da belirginleştiğini vurguluyor.

Güvenlik tehditlerinin sürmesi ve ayrılıkçı Somaliland bölgesi dosyasıyla bağlantılı gerginliğin artmasının yanı sıra Mogadişu, Addis Ababa ile dış cepheyi sakinleştirmeye özen gösteriyor görünüyor; özellikle Addis Ababa'nın 2024 yılı başında bu bölgeyle imzaladığı mutabakat muhtırasının ardından yaşanan gerginlik sonrasında bu tutum daha da öne çıkıyor. Bu sayede Mogadişu, siyasi anlaşmazlıklar, seçimler ve federal sistemin geleceği başta olmak üzere çok daha karmaşık iç krizlerinin yönetimine dikkatini daha fazla verebilecek.

Buna karşın Addis Ababa ile yakınlaşmanın başarısının iç açılım anlamına gelmediğini vurgulayan Kelni, Somali'deki siyasi krizin köklerinin güç paylaşımı, anayasal değişiklikler ve seçim mekanizmalarına ilişkin derin görüş ayrılıklarıyla bağlantılı olduğunu, bu meselelerin herhangi bir dış mutabakatla çözülemeyeceğini belirtti.

Ziyaretin iç siyasi tabloda doğrudan bir dönüşüm yaratma ihtimalini düşük bulan Kelni, ancak bunun Somali hükümetine muhalefet ve bölgesel yönetimlerle kapsamlı bir ulusal diyalog başlatmak için daha geniş bir manevra alanı sağlayabileceğini, böylece siyasi istikrarı pekiştirip kutuplaşmayı sınırlandırabileceğini söyledi.

Abiy Ahmed ile Hasan Şeyh Mahmud, Etiyopya'ya bir yıl süren gerginlik ve kopukluğun ardından geçtiğimiz yılın ocak ayında Addis Ababa'da bir araya gelmişti. Gerginlik, Etiyopya'ya Aden Körfezi'nde Berbera Limanı'nı kullanma imkânı ve bir deniz çıkışı tanıyan, karşılığında bölgenin bağımsız bir devlet olarak tanınmasını öngören Somaliland muhtırasından kaynaklanmıştı.

Bunu karşılıklı ziyaretler izledi. Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed geçtiğimiz yılın şubat ayında Mogadişu'yu ziyaret etti, ardından Somali Cumhurbaşkanı Şeyh Mahmud, ekim ve aralık aylarında, sonra da bu yılın ocak ayında Etiyopya'yı ziyaret etti.

Kelni’ye göre iki ülkenin liderleri arasındaki karşılıklı görüşmeler, gerginliğin azaltılmasına ve siyasi iletişim kanallarının yeniden açılmasına katkı sağlasa da anlaşmazlığın nedenlerini tam olarak ortadan kaldırmıyor.

Bununla birlikte bu kazanımların, başta Etiyopya'nın denize çıkış hedefleri ve Somaliland ile imzalanan mutabakat muhtırasının geleceği olmak üzere temel meseleler askıda kaldığı sürece sınırlı kalacağı görüşünde; özellikle bu muhtıranın fiilen dondurulmuş görünmesine karşın resmi olarak iptal edilmemiş olması bu sınırlılığı pekiştiriyor.


Moskova'ya doğru fırlatılan 46 İHA önlendi

15 Mayıs 2026'da Moskova'nın merkezindeki Kremlin yakınlarında, makineli tüfekle donatılmış bir kamyonetin yanındaki Rus güvenlik görevlisi, (Reuters)
15 Mayıs 2026'da Moskova'nın merkezindeki Kremlin yakınlarında, makineli tüfekle donatılmış bir kamyonetin yanındaki Rus güvenlik görevlisi, (Reuters)
TT

Moskova'ya doğru fırlatılan 46 İHA önlendi

15 Mayıs 2026'da Moskova'nın merkezindeki Kremlin yakınlarında, makineli tüfekle donatılmış bir kamyonetin yanındaki Rus güvenlik görevlisi, (Reuters)
15 Mayıs 2026'da Moskova'nın merkezindeki Kremlin yakınlarında, makineli tüfekle donatılmış bir kamyonetin yanındaki Rus güvenlik görevlisi, (Reuters)

Moskova Belediye Başkanı, bugün erken saatlerde başkent Moskova'ya doğru fırlatılan 46 insansız hava aracının (İHA) engellendiğini duyurdu. Şu ana kadar herhangi bir can kaybı veya maddi hasar bildirilmedi.

Telegram üzerinden peş peşe mesajlar paylaşan Sergey Sobyanin, hava savunma sistemlerinin şehre yönelen dokuz ayrı İHA dalgasını etkisiz hale getirdiğini belirtti. Sobyanin, İHA enkazlarının düştüğü bölgelere kurtarma ekiplerinin sevk edildiğini ifade etti, ancak detaylı bilgi vermedi.

Ukrayna, son aylarda Rusya topraklarına, zaman zaman sınırdan oldukça uzak bölgelere düzenlediği saldırıları yoğunlaştırdı. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre özellikle enerji kaynaklarını ve ulaşım altyapısını hedef alan bu saldırılar, Rusya'nın Şubat 2022'de başlattığı saldırılarını finanse etme kapasitesini zayıflatmayı amaçlıyor. Rusya ise Ukrayna'ya yönelik bombardımanlarını neredeyse günlük olarak sürdürüyor.


Azınlıklar, BM’de “kültürel silinmeyi” amaçlayan yeni bir Çin yasası konusunda uyardı

Tibet'in manevi lideri Dalai Lama (Reuters)
Tibet'in manevi lideri Dalai Lama (Reuters)
TT

Azınlıklar, BM’de “kültürel silinmeyi” amaçlayan yeni bir Çin yasası konusunda uyardı

Tibet'in manevi lideri Dalai Lama (Reuters)
Tibet'in manevi lideri Dalai Lama (Reuters)

Tibet halkını ve Uygur azınlığını temsil edenler, Birleşmiş Milletler’in (BM) geçtiğimiz hafta düzenlediği bir toplantıda, azınlıkları yok etmeyi amaçladığını söyledikleri yeni bir yasanın iptal edilmesi için Çin'e uluslararası baskı uygulanması çağrısında bulundu.

Yarın yürürlüğe girmesi beklenen ‘Etnik Birlik ve İlerlemenin Pekiştirilmesi Yasası’, etnik gruplar arasında ‘ortak’ bir ulusal kimlik oluşturmayı ve Çin toplumunda ‘uyumun pekiştirilmesini’ amaçlıyor.

İnsan hakları savunucuları ise yetkilileri, yasayı ‘ülke nüfusunu çoğunluğunu oluşturan Hanlar ile zorla bütünleşmeyi hedefleyen uzun süredir uygulanan politikaların sürdürülmesi için Pekin'e hukuki kılıf sağlamak amacıyla çıkarmakla’ suçluyor.

Yasa, ‘şiddet içeren terör faaliyetleri, etnik ayrılıkçı faaliyetler veya dini aşırılık faaliyetlerine’ katılımı suç sayıyor.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, bu ayın başlarında Cenevre'deki BM İnsan Hakları Konseyi'nde yaptığı konuşmada yasanın iptal edilmesi çağrısında bulunarak yasanın ‘dil, eğitim, dini ve kültürel uygulama, ifade ve toplanma özgürlüklerine yönelik kısıtlamaları derinleştirme’ riski taşıdığı uyarısında bulunmuştu.

Konseyin cuma günü düzenlediği yan etkinlikte Tibet halkını ve Uygur azınlığını temsil edenler, kültürel, dini ve dilsel kimliklerinin nasıl suç sayıldığına dair açıklamalarda bulundu.

Dalai Lama'nın ve Orta ile Doğu Avrupa'daki Tibet Merkezi İdaresi'nin temsilcisi Thinlay Chukki, etkinlikte yaptığı konuşmada bu yasa uyarınca Tibetlilerin ‘artık yasal olarak var olmalarına izin verilmediğini’ söyleyerek bunun bir halkın maruz kaldığı ‘kültürel soykırım’ olduğu uyarısında bulundu.

Fransız Haber Ajansı AFP’ye yaptığı açıklamada Chukki, yasanın ‘Tibetlileri kimlik, kültür ve dil olarak silmeye yönelik bir mevzuat’ niteliği taşıdığını belirtti.

Kimlik, kültür ve dil

Çin, sınırları içinde yüzlerce dil ve lehçe konuşan 55 etnik azınlığı resmi olarak tanıyor. Bununla birlikte hükümet politikaları, Tibet dahil azınlık nüfusunun yoğun olduğu bazı bölgelerde Mandarin Çincesinin eğitim dili olarak benimsenmesi konusunda girişimlerde bulundu.

Chukki, yasanın aslen Tibetli çocukların yatılı okullara zorla gönderilmesini öngören mevcut sistemi yasal bir kılıfa kavuşturduğuna işaret ederek bu çocukların ‘Mandarin dilini ve Han Çin kültürünü öğrenmeye zorlandığını’ belirtti.

Aktivistler, benzer bir yatılı okul sisteminin Müslüman çoğunluklu Uygur azınlığını hedef aldığı ve BM'nin insanlığa karşı suçlar işlenmiş olabileceği uyarısında bulunduğu Şincan bölgesinde de mevcut olduğunu söylüyorlar. Ancak Çin, bu iddiaları kesin biçimde reddediyor.

Dünya Uygur Kongresi Başkan Yardımcısı Zumretay Arkin, Pekin'in ‘kimliklerini zayıflatmaya ve nesiller arası bağları koparmaya’ çalıştığını söyledi. Arkin, yeni yasanın ‘Uygurların kimliğini, mirasını ve dinini tamamen ortadan kaldıracağı ve halkı Çin (Han) kimliğini benimsemeye zorlayacağı’ uyarısında bulundu.

Cuma günkü oturumda katılımcılar arasında bulunan Çinli bir temsilci yasayı savunarak ‘insan haklarını Çin'in itibarını sürekli zedelemek için siyasi bir araç olarak kullanan ülke ve kuruluşlara’ yüklendi.

Tibet ve Uygur temsilciler, diğer diplomatları ve BM'yi yasanın iptal edilmesi için Çin'e baskı uygulamaya çağırarak özellikle yurt dışındaki kişi ve kuruluşları yeni yasanın ihlalinden hukuki sorumlu tutabilecek bir maddeye dikkati çektiler.