Hafter tarafı: 'Katar ve Türkiye barış sürecini ‘sabote etmeye’ çalışıyor'

LUO’nun askeri birlikleri, polis güçlerini desteklemek çin Bingazi çevresinde devriye atıyor (Askeri Bilgi Bürosu)
LUO’nun askeri birlikleri, polis güçlerini desteklemek çin Bingazi çevresinde devriye atıyor (Askeri Bilgi Bürosu)
TT

Hafter tarafı: 'Katar ve Türkiye barış sürecini ‘sabote etmeye’ çalışıyor'

LUO’nun askeri birlikleri, polis güçlerini desteklemek çin Bingazi çevresinde devriye atıyor (Askeri Bilgi Bürosu)
LUO’nun askeri birlikleri, polis güçlerini desteklemek çin Bingazi çevresinde devriye atıyor (Askeri Bilgi Bürosu)

General Halife Hafter komutasındaki Libya Ulusal Ordusu (LUO), Katar ve Türkiye’yi Birleşmiş Milletler’in (BM) ülkede yürüttüğü barış sürecini ‘sabote etmeye’ çalışmakla suçladı. Öte yandan Fayiz es-Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti, Doha ile yeni bir askeri anlaşama imzaladı.
UMH Savunma Bakanı Selahaddin en-Nemruş, Katar ve Libya’nın savunma ve içişleri bakanlarının Doha’da bir araya gelerek, Libya krizindeki son gelişmeler ve Doha'nın güvenlik ve istikrarın artırılmasındaki rolünü ele aldığını açıkladı. Nemruş, açıklamada ayrıntıya yer vermeden iki ülkenin savunma bakanlıkları arasında eğitim ve kabiliyet geliştirme konusunda bir işbirliği protokolü imzalandığını söyledi.
Ancak yerel basın kuruluşları ve LUO’ya yakın kaynaklar, anlaşmanın Katar’a özellikle de ülkenin batısındaki Mısrata kentinde UMH güçlerinin askeri karargahlarında askeri varlık ve lojistik tesisler sağlanmasını içerdiğini söyledi.
UMH Savunma Bakanlığı Ofisi tarafından yayınlanan fotoğrafta, Nemruş, Katar ziyareti sırasında UMH Özel Kuvvetler Komutanı Hamad Abdullah bin Futays el-Merri’nin yanında görünüyordu. Merri, 2011 yılında Libya’nın eski Devlet Başkanı Muammer Kaddafi rejimini devirmede önemli rol oynamıştı. Bakanlık tarafından yayınlanan fotoğraflarda,  Katar Müşterek Özel Kuvvetlerin karargahını gezdikten sonra Merri’ye bir hediye verdiği görüldü.
Öte yandan UMH tarafından gerçekleştirilen Öfke Volkanı Operasyonu odası, Cufra hava üssünün uydu görüntüsünü yayınladı.  Bu fotoğraflarda, Eylül ayında inşa edilmeye başlanan pistin yanındaki üssün içinde kazılar ve yeni noktaların inşası tespit edildi.

LUO’dan suçlama
Öte yandan dün sabah yaptığı kısa bir açıklamayla suikast söylentilerini reddeden LUO Motivasyon Dairesi Başkanı Tümgeneral Halid el-Mahcub, Katar ve Türkiye’yi Libya’daki askeri gidişatı engellemekle suladı.
Mahcub, geçtiğimiz Perşembe günü yaptığı açıklamada, “İhvan-ı Müslimin (Müslüman Kardeşler) örgütüne bağlı bazı oluşumlar Libya'da ateşkes anlaşmasını engellemeye çalışıyor. Sirte-Cufra hattında herhangi bir askeri harekat bulunmuyor” ifadelerini kullandı. Mahcub,  milislerin Katar ve Türkiye’den destek aldığını söyleyerek ordunun hala ateşkeste kararlı olduğunu vurguladı.
LUO’ya bağlı Libya Haber Ajansı’na açıklamalarda bulunan Mahcub, İhvan-ı Müslimin’i özellikle de Bingazi kentinin güvenlik açısından istikrarsız olduğu yanılsaması oluşturmak için söylentiler yaymak ve kafa karışıklığı yaratmak için sistematik bir karalama çalışması yürütmekle suçladı.
UMH heyeti, 5 + 5 ortak askeri komite ilk toplantısını Sirte'deki yeni karargahında tamamladıktan sonra LUO heyeti tarafından uğurlanarak Sidre Havalimanı’ndan başkent Trablus'taki Mitiga Havalimanı'na gitmek üzere ayrıldı. Bu yılın başından beri altıncısı düzenlenen toplantı yabancı ve paralı güçlerin Libya’dan çekilmesi için adımlar atılması konusunda bir anlaşmaya varılarak sonlandırıldı.
Komite dün akşam düzenlediği basın toplantısında, sahil yolunun açılması ve vatandaşların kolay hareket etmesini sağlamak için gerekli olan her şeyin alınmasıyla bunun ilk aşaması üzerinde anlaşmaya varıldığını açıkladı. Komite ayrıca bir an önce tekrar toplanma kararı aldı. Komite, ‘koşulların hassasiyeti’ nedeniyle gazetecilerin sorularını yanıtlamayı reddetti.
BM Misyonunun Güvenlik Kurumlarını Destekleme Dairesi Başkanı Salim Raad, iki tarafın ‘sahil yolunu vatandaşların geçişine izin verecek bir mesafeden boşaltmaya başlama’ konusunda anlaştıklarını açıkladıkları sonuç bildirisini okudu. Tüm paralı askerler ve yabancı savaşçıların sahil yolunu açarak hedeflenen bölgeden çıkarılıp Trablus ve Bingazi'de toplanmasının hedeflendiğini bildiren Raad, bir sonraki aşamada Libya topraklarından ayrılma faaliyetlerinin başlamasının planlandığını ifade etti.
Öte yandan LUO, dün akşam, Bingazi'de Ortak Güvenlik Komitesi tarafından başlatılan operasyonda tüm askeri birliklerinin İçişleri Bakanlığı'na destek için harekete geçeceğini duyurdu. Açıklamada bu hareketin, Bingazi kentinde güvenliği sağlamak, suçu ortadan kaldırmak, tüm fail ve haydutları tutuklamak amacıyla doğrudan Ordu Başkomutanı'nın yönlendirmesi altında gerçekleştirileceğine işaret edildi.



Suriye hükümeti ve Şii Hilali’nin yenilgilerinin sürdürülmesi

Suriye hükümeti ve Şii Hilali’nin yenilgilerinin sürdürülmesi
TT

Suriye hükümeti ve Şii Hilali’nin yenilgilerinin sürdürülmesi

Suriye hükümeti ve Şii Hilali’nin yenilgilerinin sürdürülmesi

İbrahim Hamidi

Suriye hükümetindeki yeni bakanlardan biri, bakanlığının kayıtlarını incelediğinde ‘İran dosyalarının’ büyüklüğü ve ciddiyeti karşısında şaşırdığını söyledi. Söz konusu bakanlıktaki bu durum, Suriye'deki diğer birçok bakanlıktaki ve kuruluştaki durumla aynı. Dosyalar, sözleşmeler, anlaşmalar, bilgiler, müdahaleler ve bazen Tahran'a ulaşan uzantılar... İran’ın ‘rejimin derinliklerine’ nüfuz etmiş olması, yeni hükümetin Beşşar Esed rejiminin mirasından kurtulmasını yavaşlatıp zorlaştırıyor.

Geçtiğimiz on yıllar boyunca Suriye-İran ilişkileri, 1979 yılındaki İran İslam Devrimi'nden sonra çeşitli aşamalardan geçti. Her kriz ve sınav karşısında dikey olarak derinleşirken, yatay olarak genişledi. Hafız Esed, 1980 yılında patlak veren İran-Irak savaşında Saddam Hüseyin’e karşı Ayetullah Humeyni'nin yanında yer aldı. Esed, İsrail'in 1982 yılında Lübnan'ı işgali sırasında, Hizbullah'ın kurulması için topraklarını İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) açtı.

Hafız Esed, 1990 Körfez Savaşı sırasında Bağdat'taki ‘Baasçı’ yoldaşının (Saddam) karşısında yer aldı ve bir yıl sonra Kuveyt'i kurtarmak için yapılan savaşa katıldı. Esed, 1990'lı yıllarda ABD’nin himayesi altında İsraillilerle müzakere ederken bile İran’ın yanında olmaya ve 1993 tarihli Oslo Anlaşmalarına karşı çıkan Filistinli gruplardaki müttefikleriyle koordinasyona devam etti.

Hafız Esed bir yandan (Sovyetler Birliği sonrası) Rusya, Çin ve Kuzey Kore ile askeri ve güvenlik iş birliğini, diğer yandan Arap ülkeleriyle siyasi ve ekonomik ilişkileri sürdürdü. İran ile ise askeri, güvenlik ve füze alanlarında gizli bilimsel iş birliği programlarına devam etti.

Oğlu Beşşar Esed'in 2000 yılında iktidara gelmesiyle Şam'ın Tahran'la ilişkisi ittifak ve dengeden İran’ın dini liderinin (rehber) görüşüyle özdeşleşmeye dönüştü. Suriye ordusunun 2005 yılında Lübnan Başbakanı Refik Hariri'nin öldürülmesinin ardından Lübnan'dan çıkması ve 2006 İsrail-Hizbullah savaşı ile Suriye rejimi ‘İran'ın koynunda’ uyuyup uyanır oldu.

Suriye'de İran destekli milisler, eğitim kampları, gizli koridorlar, geçişler, kaçakçılık ağları, yaptırımları delen şirketler, silah ve füze programları, tesisler ve anlaşmalar gibi çok daha fazlası var.

En büyük değişim son on yılda, 2011 yılında Suriye’deki devrimin patlak vermesi ve Beşşar Esed rejiminin İran’ın Dini Lideri Ali Hamaney’e ve Hizbullah'a boyun eğerek İran'ın Suriye'deki araçlarından biri haline gelmesiyle yaşandı. Kararlar Tahran'da ve güney banliyölerinde alınmaya ve İran'ın bölgedeki silahları tarafından uygulanmaya başladı. Suriye nüfuz savaşı için kullanılan bir arenaya ve Tahran'dan Irak'a, Lübnan'a, Filistin davasına ve Ortadoğu'nun geri kalanına silah, mühimmat ve ideoloji transferi için kullanılan bir koridora dönüştü. Suriye'de koalisyon şemsiyesi altında, İran destekli milisler, eğitim kampları, gizli koridorlar, geçişler, kaçakçılık ağları, yaptırımları delen şirketler, silah ve füze programları, askeri, ekonomik, sosyal ve dini tesisler, ekonomik anlaşmalar, sanayi bölgeleri, güvenlik koordinasyonu ve son on yılda rejimin kabiliyetleri azaldıkça ülkede gelişen siber programlar ve gizli hücrelerden oluşan bütün bir altyapı gibi çok daha fazlası var.

İran, Suriye’de her şeye sirayet etmiş durumda. Onun etkisinden ve nüfuzundan kurtulmak kolay olmayacak. Çok şey başarıldı ve geriye zor, karmaşık ve zaman alıcı bir süreç kaldı. Yeni hükümetin gizli görevlerinden biri de gizli programlardan kurtulmak.

İran, Suriye’de askeri, ekonomik, güvenlik ve sosyal örgütlenmeleriyle bir gölge devlet inşa etmeye çalıştı. Açılan her devlet dosyası, İran'ın Suriye'deki nüfuzunun boyutları ortaya koyuyor. Gayrimenkul alanında birçok mülk İranlı kurumlar adına kayıtlı. Güvenlik kurumlarında ve orduda çok sayıda koordinasyon komitesi var. Casusluk ve dinleme altyapısı da İran'a ait.

Beşşar Esed rejiminin 8 Aralık'ta çökmesi 'İran’ın Suriye’deki varlığının' açık olan kısmını sona erdirdi. İran destekli milisler ve İranlı danışmanlar geri çekildi. İnsansız hava araçları (İHA) ve uçaklar imha edildi. Ancak en tehlikeli olanı bunun görünmeyen kısmı. Bu kısım için silah ve uyuşturucu kaçakçılığı ağlarının çökertilmesi, Suriye'den Irak, Lübnan ve Ürdün sınırlarına uzanan gizli koridorların kapatılması, Suriye rejiminin yapısındaki hücrelerin ve programların lağvedilmesi gerekiyor.

İran, Suriye’de her şeye sirayet etmiş durumda. Onun etkisinden ve nüfuzundan kurtulmak kolay olmayacak. Çok şey başarıldı ve geriye zor, karmaşık ve zaman alıcı bir süreç kaldı. Devrik Esed rejimi sonrası kurulan yeni hükümetin gizli görevlerinden birinin de gizli programlardan kurtulmak olduğuna şüphe yok. Arap ve Avrupa ülkelerinin yeni Suriye hükümetinin kurulmasını memnuniyetle karşılamasının, İran’ın aldığı bölgesel darbenin tamamlanması ve ‘Şii Hilali’nin Suriye ve Ortadoğu'daki gerilemelerinin istikrarlı bir şekilde devam etmesi için destek vermeye hazır olmalarını gerektirdiği de tartışmasız bir gerçek.