Rami Mahluf, Esed’e teslim bayrağı çekti: ‘Sabredeceğim’

Rami Mahluf
Rami Mahluf
TT

Rami Mahluf, Esed’e teslim bayrağı çekti: ‘Sabredeceğim’

Rami Mahluf
Rami Mahluf

Suriye’de Şam rejimi Beşşar Esed’in kuzeni Suriyeli iş insanı Rami Mahluf, açık bir şekilde teslim olduğunu duyurdu. Mahluf, Facebook hesabından dün yaptığı paylaşımda, “Hayatına devam etmek isteyen kişi, kaderinin hükmüne karşı sabırlı olmalıdır. Birkaç kelime hayatımızın akışını özetler” diyerek, paylaşımını sabırla ilgili bir şiirin dizelerine yer vererek sürdürdü, “Sabır, benim sabrım karşısında çaresiz kalana kadar sabredeceğim, Rahman durumuma bakana kadar sabredeceğim, sabır, sabırdan daha acı bir şeye sabrettiğimi anlayana kadar sabredeceğim”.
Mahluf, en son 10 Kasım’da yaptığı Facebook paylaşımında, Suriye Telekom Şirketi Syriatel genel kurulunun, yeni yönetim kurulunun seçilmesi ve şirket hissedarlarına hak ettikleri kardan ödeme yapılması için şirket yönetimine vekaleten bir toplantı düzenlemesini talep etmişti. Bu çağrı, Mahluf’un daha önce Syriatel’in hissedarlarına haklarının verilmesi ve Eylül ayında sahil bölgesinde meydana gelen yangından zarar görenlere hibe ettiği 7 milyar Suriye lirasının ödenmesi talebiyle Yüksek Yargı Konseyi Başkanı’na yaptığı başvurunun yanıtlanması için gereken yasal sürenin bitmesinin ardından geldi. Mahluf, söz konusu meblağın, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı himayesindeki ihtiyaç sahibi 40 bin aileye dağıtılması talebinde bulunmuştu.
Mahluf, bağış yaptığı ailelerin yardımlardan ‘mahrum kalmaması’ için başvuruda bulunduğu ilgili kurumların bu talebi kabul edip etmediği hakkında herhangi açıklama yapılmadı. Bir aydan uzun bir süredir Facebook’taki hesabından paylaşım yapmayan Mahluf, dün yaptığı paylaşımda elinden sabırdan başka bir şey gelmediğini ifade etti. Mahluf’un dünkü ‘sabır’ paylaşımı, kuzeni Beşşar Esed’e tehdit ve cezalandırmakla uyarma arasında gidip gelen paylaşımlarının ardından geldi. Mahluf bir paylaşımında, rejim içerisinde ‘zalimlikle’ suçladığı kişilerin ayaklarının altındaki yerin sallanacağını ve ‘ilahi bir cezayla’ cezalandırılacaklarını ifade etmişti.
Rejimin en zenin iş adamı Mahluf, dünkü paylaşımında “kaderin hükmüne” teslim olduğunu belirterek, mallarına el konulması, en büyük şirketine Yargı Konseyi Başkanı’nın atanması, seyahat yasağı ve hükümet kurumlarının ihalelere girmesinin yasaklanması gibi hakkında çıkan karar ve tedbirlere teslim olduğunu kaydetti.
Mahluf ve kuzeni Beşşar Esed arasındaki ihtilaflar, geçen yılın sonlarında, Mahluf’un ayaklarının altından ekonomi halısını çekmeye başlayan Esed’in eşi Esma Esed’in müdahale ettiği yönündeki haberlerin ardından ve Şam hükümetinin Mahluf’tan devlet hazinesine büyük miktarlarda ödeme yapmasını istemesinin ardından patlak verdi. Akabinde Mahluf hakkında vergi kaçakçılığı, kamu ihalelerinde usulsüzlük yapma, zimmete para geçirme suçlamalarıyla davalar açıldı. Dava açanlardan biri de Mahluf’un eski ortaklarından bir iş insanıydı ve hükümet tarafından Mahluf’a karşı kullanıldı. Hükümet, Syriatel’i ele geçirdikten sonra, Haziran ayında aldığı bir kararla Yüksek Yargı Konseyi Başkanı’nı Mahluf’un en büyük şirketi Şam el-Kabda’nın başına atadı. Bununla birlikte Mahluf, yanında çalışan üst düzey isimleri tutuklayan hükümetin taleplerini kabul etmeyi reddetti ve Nisan ayından bu yana Facebook hesabından yaptığı paylaşımlarda hükümetin attığı adımları reddeden ifadeler kullanıyor.



Gazze ateşkesi: ‘Karşılık bulmayan teklifler’ ve müzakerelerde giderek kötüleşen çıkmaz

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yıkılmış bir binanın yanına inşa edilmiş baraka (AFP)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yıkılmış bir binanın yanına inşa edilmiş baraka (AFP)
TT

Gazze ateşkesi: ‘Karşılık bulmayan teklifler’ ve müzakerelerde giderek kötüleşen çıkmaz

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yıkılmış bir binanın yanına inşa edilmiş baraka (AFP)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yıkılmış bir binanın yanına inşa edilmiş baraka (AFP)

Hamas'ın İsrail'in önerisini reddedip Mısır ve Katar'ın başka bir önerisinde ısrar etmesinin ardından Gazze Şeridi'nde ateşkesi yeniden başlatmaya yönelik teklifler, İsrail'in Gazze Şeridi'nin bazı bölgelerindeki kontrolünü genişleten operasyonlarının ortasında durgunluğunu koruyor. Diğer yandan Mısır, Arap ve Avrupa ülkeleri ateşkese giden yolu bulmak için görüşmeler yürütüyor.

Şarku’l Avsat'a konuşan uzmanlara göre bu gerilim, müzakerelerdeki mevcut çıkmazı daha da kötüleştirecek. “Savaşın iki tarafının (Hamas ve İsrail) reddettiği mart ayı başındaki ateşkesin çöküşünden bu yana devam eden Mısır-Katar, İsrail ve ABD önerilerini birleştiren tek bir vizyon yok” diyen uzmanlar, İsrail operasyonlarının genişlemesi ve ABD'nin gerçek bir baskısı olmaması halinde, bu durumun 20 Nisan'daki Paskalya sonrasına kadar devam etmesini bekliyor.

Reuters'e göre İsrail güçleri, kontrol etmeyi amaçladıkları bir ‘güvenlik bölgesi’ ilan ettikleri Refah kentinde enkazın ortasında ilerlerken, yüz binlerce Gazzeli dün savaşın başlamasından bu yana en büyük kitlesel göçlerden birini yaşadı. Bu gelişme, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ordunun ‘Gazze Şeridi'ni bölümlere ayırdığını ve Hamas'a esirleri geri vermesi için baskıyı giderek arttırdığını’ doğrulamasından saatler sonra gerçekleşti. Netanyahu, ordunun güneydeki Han Yunus ve Refah vilayetleri arasındaki ‘Morag eksenini kontrol ettiğini’ vurguladı.

Refah'ı ele geçirmeye yönelik saldırı, İsrail'in ocak ayında yürürlüğe giren ateşkesi sona erdirerek 18 Mart'ta yeniden başlattığı savaşta, sonraki aşamalara ilişkin müzakerelerin ‘çıkmaza’ girmesinin ardından yaşanan büyük bir gerilimi temsil ediyor.

AFP'ye konuşan iki Hamas yetkilisi, gerilimin Hamas'ın İsrail tarafından arabuluculara sunulan bir teklifi reddetmesinden saatler sonra yaşandığını söyledi. Yetkililer, Hamas'tan bir yetkilinin çarşamba günü Reuters'a yaptığı açıklamada da doğruladığı üzere, hareketin ‘İsrail'in arabulucular aracılığıyla sunduğu son öneriyi ele almamaya karar verdiğini, çünkü işgalin Mısır-Katar önerisini bozmayı amaçladığını ve herhangi bir anlaşmayı bozmak istediğini’ bildirdiler.

rg
Yerlerinden edilen Filistinliler Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki evlerine dönüyor. (AP)

İsrail 29 Mart'ta, arabulucular Mısır ve Katar'ın önerisine karşılık, ABD ile tam bir koordinasyon içinde, Gazze Şeridi'nde halen hayatta olduğuna inanılan 24 esirin yarısının ve öldüğüne inanılan 35 esirin yaklaşık yarısının 40 ila 50 gün sürecek bir ateşkes sırasında geri dönmesini içeren bir öneriyi arabuluculara ilettiğini açıkladı.

Kahire daha önce İsrail'in Gazze Şeridi'ne insani yardım girişine izin vermesi ve çatışmaların bir hafta süreyle durdurulması karşılığında, Hamas'ın, aralarında bir ABD vatandaşının da bulunduğu beş esiri serbest bırakmasını önermişti. Şarku’l Avsat’ın AP'den aktardığına göre buna karşılık İsrail de yüzlerce Filistinli mahkûmu serbest bırakacaktı. Bir Hamas yetkilisi o dönemde Hamas'ın ‘olumlu yanıt verdiğini’ söyledi.

Kahire'nin önerisi, Trump'ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un 13 Mart'ta ateşkesin 20 Nisan'a kadar uzatılmasını ve 10 esirin serbest bırakılmasını içeren bir öneri sunmasından iki haftadan kısa bir süre sonra geldi. Hamas ise sadece ABD vatandaşlığına sahip İsrailli esir Aidan Alexander'ın serbest bırakılmasını kabul etti.

İsrail ve Filistin konularında uzman Mısırlı akademisyen Prof. Dr. Tarık Fehmi'ye göre Gazze krizi, ‘biri Mısır-Katar, ikincisi İsrail ve üçüncüsü de ABD önerileri olmak üzere bir çatışma sahnesi teşkil ediyor. Bunlar arasında müzakere edilen tek bir yaklaşım ya da vizyon yok. Bu durum, İsrail'in kara harekâtını hızlandırdığı, yeni bir eksen oluşturduğu, kendi şartlarını ve kazanımlarını iyileştirmeyi amaçlayan sıfır toplamlı seçeneklere doğru meseleleri zorladığı bir döneme denk geliyor.’

Fehmi, müzakerelerdeki mevcut çıkmazın İsrail tarafından, en azından Hamursuz (Pesah) Bayramı'ndan önce kırılmasını beklemiyor. Fehmi'ye göre söz konusu gerilim sürerken İsrail'in mahkûmları serbest bırakmaya niyeti yok. Hamas'ın da Mısır-Katar önerisini kabul ettikten sonra, yeni gelişmeler olmadığı sürece kabul edeceği bir şey yok.

dfrgty6u7
İsrail'in Gazze Şeridi'nin orta kesiminde yerlerinden edilmiş insanların barındığı bir sığınağa düzenlediği hava saldırısında yaralanan kişiyi taşıyan Filistinli siviller (Reuters)

Filistin'in eski Mısır Büyükelçisi Berakat el-Ferra, İsrail'in gerilimi artırmak, yeni saldırılar düzenlemek ve Gazze Şeridi'ndeki diğer bölgeleri kontrol etmekle ilgilenmesi, Hamas'ın ise kabiliyetlerinin azalması ve şu anda İsrail'i caydıracak hiçbir şeyi olmaması nedeniyle müzakerelerdeki çıkmazın daha fazla zaman alacağına inanıyor.

Öte yandan Gazze'deki ateşkes sürecine ivme kazandırmak amacıyla Mısır'ın arabuluculuk çabaları devam ediyor. Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati dün, Avusturyalı mevkidaşı Beata Meinl-Reisinger ile yaptığı telefon görüşmesinde, ‘krizi sona erdirmenin yollarını ve Mısır'ın ateşkes anlaşmasına geri dönme çabalarının yanı sıra İsrail'in devam eden tırmanışı ışığında çatışmaya sürdürülebilir çözümler bulma çabalarını’ gözden geçirdi. Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre Abdulati, ‘derhal ateşkes sağlanması ve Gazze Şeridi'ne insani yardımların hızla ulaştırılması için İsrail hükümetine baskı yapılması gerektiğini’ vurguladı.

Çarşamba günü Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen es-Safadi ile bir telefon görüşmesi yapan Abdulati, ‘kötüleşen insani durum çerçevesinde, Gazze Şeridi'ndeki ateşkesi sakinleştirmek ve istikrara kavuşturmak için Mısır-Katar çabalarını’ ele aldı.

ABD Başkanı Donald Trump ve Mısırlı mevkidaşı Abdulfettah Sisi de salı günü telefonda ‘Gazze Şeridi'ndeki olası çözümleri’ görüştü.

Fehmi, ‘Mısır'ın bu krizi sona erdirmek, mevcut gerilimi kontrol altına almak ve ciddi ateşkes sağlayacak bir yaklaşıma ulaşmak için çabalarının durmadan devam edeceğine’ inanıyor.

El-Ferra ise ‘Trump yönetiminin Netanyahu üzerinde gerçek ve ciddi bir baskısı olmadan ateşkesin yeniden başlaması konusunda yakın çözümlere ulaşılamayacağına’ inanıyor. El-Ferra ayrıca, ‘Mısır'ın savaşın başından beri gösterdiği çabaların takdire şayan olduğunu ve sürekli çaba sarf ettiğini’ belirtti.