Cezayirli muhalif Nekkaz keyfi hapis cezasını kınadı

Raşid Nekkaz’ın Fransa’da başörtülü kadınlara verilen para cezalarını karşıladığı biliniyor

Raşid Nekkaz
Raşid Nekkaz
TT

Cezayirli muhalif Nekkaz keyfi hapis cezasını kınadı

Raşid Nekkaz
Raşid Nekkaz

Bir senedir hapiste bulunan Cezayirli meşhur muhalif Raşid Nekkaz, gözaltı süresinin yenilenmesinin yasal olarak belirlenen mühleti aşıldığı için hakkındaki ‘haksız hapis cezası’na son verilmesini talep etti. Kendi deyimiyle “kanun gereği serbest bırakılması gerekirken” hapis süresini uzatan yargıcın yaptığı ‘ciddi hatayı’ protesto etti.
Cezayir cumhurbaşkanlığı seçimleri eski adayı Nekkaz’ın avukatları, Adalet Bakanı Belkasım Zagmati’ye sosyal medya üzerinden Nekkaz adına mesaj göndererek tutukluluğunun Ceza Muhakemesi Kanunu mucibince dört gün olması gerekirken 5 Nisan'da yargı kararı ile yenilenmesi dolayısıyla keyfi hapis cezasını kınadı.
Bu tarihte, Nekkaz’ın soruşturma durumundaki hapis cezası, yasaların izin verdiği azami süre olan dört aya (dört kez yenilendi) çıktı. Nitekim bu süre bir saat aşıldığı taktirde mahkumun yasalar mucibince otomatik olarak serbest kalması gerekiyor.
Nekkaz, söz konusu mektubunda, “Bakan Zagmati’den bir af veya haksız menfaat talep etmiyorum. Bu sadece, bilhassa Cezayir Ceza Muhakemesi Kanunu 128. maddesinin uygulanması yönünde bir taleptir. Zirâ bu madde, geriye dönük gözaltı süresinin 24 saat süreyle uzatılmasını olası tüm koşullarda yasaklar” ifadelerine başvurdu.
Değişim arzusundaki binlerce gencin desteğini alan Nekkaz’ın savunma ekibi üyesi Abdullah Habul, İddianame Dairesi’ne Nekkaz’ın serbest bırakılması yönünde bu ayın başında talepte bulunduğunu, ancak talebi gözden geçiren hakimin, hapis cezası süresinin yasal süreyi aşmasıyla hukuka aykırı suç işlediğini ifade etti. Cezaevi Düzenlemesi Kanunu’nun hapis cezasının saat olarak hesaplanmasını öngördüğünü söyleyen Habul, Nekkaz'ın hapis cezasının izin verilen süreyi aştığını, Adalet Bakanı’nın bu zulme bir son vermesi gerektiğini belirtti.
12 Aralık 2019’da yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerini organize etmede düşmanca faaliyetler göstermesi nedeniyle Cezayir güvenliği tarafından 4 Aralık 2019'da tutuklanan 58 yaşındaki Nekkaz, “silah taşımaya teşvik etmek” ve “vatandaşların seçim hakkını ayrıntılı bir planla engellemekle” suçlanmıştı.
Nekkaz, soruşturmalar sırasında yaptığı açıklamada rejim ve politikaları karşıtı siyasi faaliyete girme sürecinde olduğunu söylemişti. Avukatı Zubeyde Asul ise, yargısız gözaltı süresinden duyduğu hoşnutsuzluğu dile getirmişti.
Fransa’da doğan, Cezayir başkentinin 200 km batısındaki Şelf bölgesinden gelen Nekkaz, 2007’de Fransa'da cumhurbaşkanlığı seçimlerine koşmuş, ancak adaylık koşullarını (500 kişi tarafından desteklenmesi gerekirken yalnızca 13 destek alabilmişti) sağlayamamıştı.
2014 Cezayir cumhurbaşkanlığı seçimlerine de başvuran Nekkaz, 62 bin imza aldığını, ancak Anayasa Konseyi’ne adaylık dosyasını sunmaya gittiği sırada tüm bu imzaların çalındığını öne sürmüştü.
Aynı zamanda cumhurbaşkanı adayının yalnızca Cezayir vatandaşlığına sahip olması gibi Cezayir seçim yasası koşullarını sağlamak için Fransız vatandaşlığından vazgeçmek zorunda kalmıştı.
Halka açık alanlarda peçe takan kadınlara uygulanan para cezalarını ödemekle meşhur Nekkaz, Fransa’daki sağcı kesimin öfkesini çekmişti.
Yargısız gözaltı süresi bir yılı geçenler arasında Abdulaziz Buteflika’nın devrildiği 2019 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde adaylığını koyan emekli General Ali Gediri de yer alıyor.
Gediri, ulusal ekonomiye zarar verebilecek verileri yabancı ülke ajanlarına vermek, asayiş sağlandığı sırada ordunun moralini bozacak bir projeye milli savunmaya zarar verme kastıyla katkıda bulunmakla suçlanıyor.
Kendisini savunan ünlü avukat Halid Burayu ise Gediri hakkındaki suçlamaları reddediyor. Burayu, hapis emrini geçen yılın sonunda hayatını kaybeden Cezayir Genelkurmay Başkanı Ahmed Kayid Salih’in verdiğini, zirâ ondan “siyasete karışmayı bırakmasını” talep ettiğini söylüyor.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.