Darfurlular BM Barış gücünün Sudan'dan gitmemesi için gösteriler düzenliyor

Darfur'daki Kalma Kampı’nda kalan yerinden edilmişlerin arşiv fotoğrafı (AFP)

Yüzlerce Sudanlı, Birleşmiş Milletler-Afrika Birliği Darfur Misyonu UNAMID’in, bu yılın sonunda ülkeyi terk etmemesini talep etmek için Batı Darfur'da yerinden edilmiş Sudanlıların kaldığı Kalma Kampı’nda gösteri düzenledi.
AFP’nin haberine göre, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Ekim ayında, UNAMID’in 2003’ten bu yana sıkıntılarla boğuşan bölgeden çıkarılmasına karar vermişti. Darfur'da o dönemdeki Devlet Başkanı Ömer el-Beşir rejimine karşı etnik azınlıklar tarafından ayaklanmanın başlatıldığı söz konusu tarihte isyancılar ise Kuzey Darfur eyaletindeki Golo şehri kontrolünü ele geçirmişti.
2007 yılı sonlarında, BM ve Afrika Birliği tarafından oluşturulan ortak bir barış gücü, 2004'te oluşturulan bir Afrika gücünün yerini almak üzere konuşlandırılmıştı.
Görgü tanıkları, yüzlerce kadın ve çocuğun Güney Darfur Eyaleti başkenti Nyala şehri yakınlarındaki Kalma Kampı’nda UNAMID karargahı önünde toplandığını bildirdi.
AFP’ye konuşan Harun Osman, “Yerinden edilenler, İngilizce ve Arapça ‘UNAMID’e çıkış yok’, ‘Kalma, uluslararası güçleri UNAMID’i korumaya çağırıyor’ yazılı pankartlar kaldırdı” ifadelerinde bulundu.
2016'dan bu yana hükümet ve isyancılar arasında herhangi bir çatışma yaşanmıyor; ancak aşiret milisler, zaman zaman çiftçilere ve yerinden edilmiş kişilere karşı saldırılar gerçekleştiriyor.
Gösteriye katılanlardan biri olan Yakub Muhammed ise, AFP'ye verdiği demeçte, “Barış tamamlanıncaya kadar yerlerinden edilmişlerin himaye edilmesi için UNAMID'in yerinde kalmasını istiyoruz” ifadelerine başvurdu.
Hükümet temsilcileri ve Darfur’daki isyancı hareketlerden dördü, 3 Ekim'de Juba'da Güney Sudan sponsorluğunda bir barış anlaşması imzalamıştı. Ancak Abdulvahid Muhammed Nur liderliğindeki Sudan Kurtuluş Hareketi (SLM/AM), bu anlaşma imzalamayı reddetti.
Anlaşma; arazi mülkiyeti, geçiş dönemi adaleti, tazminatlar, göçebe sektörün gelişimi, hayvancılık, servet ve iktidar paylaşımları, mülteci ve yerlerinden edilmiş kişilerin dönüşü gibi konularla ilgili sekiz farklı protokol içeriyor. Tüm Sudan halkı unsurlarını temsil eden bir ordu olma yönünde söz konusu hareketlerden savaşçıları hükümet ordusuna entegre etmeye yönelik bir güvenlik protokolü de yer alıyor.
Uluslararası Ceza Mahkemesi, en az 10 yıldır, Nisan 2019'da yönetimine karşı kitlesel protestoların ardından ordu tarafından görevden alınan Beşir'in Darfur'daki çatışmalar sırasında işlenen insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları ve soykırımdan sorumlu olduğu yönündeki suçlamalar nedeniyle hesap vermesini talep ediyor.