B-52 bombardıman uçağı İran’ı uyarmak için harekete geçti

4 Aralık’ta İngiltere topraklarındaki ABD hava üssünde bulunan B-52 uçağı (DPA)

İran, ABD’nin, 2015 yılında imzalanan ve ABD Başkanı Donald Trump’ın 2018 yılında geri çekildiği nükleer anlaşmaya geri dönmeye ‘mecbur’ olduğunu söylerken göstergeler, Körfez bölgesinde iki taraf arasında askeri tırmanış yaşanabileceğini gösteriyor. 10 Aralık’ta ABD, İran hava sahası yakınlarına birkaç haftada ikinci defa iki dev bombardıman uçağı gönderdi. Bu eylem, İran ve vekillerinin ABD ve bölgedeki müttefiklerini hedef alan bir saldırı başlatmasına karşı bir uyarı mesajı şeklindeydi.
Merkez Kuvvetler Komutanlığı’na (CENTCOM) göre ABD, 10 Aralık’ta  İran’ı herhangi bir düşmanca eylemde bulunmaktan caydırma çabalarının bir parçası olarak Körfez bölgesine iki adet B-52H bombardıman uçağı gönderdi.
NBC News, bölge hakkında bilgi sahibi üst düzey bir ABD askeri yetkilisinden aktardığı haberinde, ABD yönetiminin ‘İran’ın eylem veya yanlış hesaplama olasılığının yüksek olduğunu’ tahmin ettiğini belirtti. Açıklama, İran’ın geçtiğimiz günlerde nükleer bilimci Muhsin Fahrizade’nin İsrail’in Mossad teşkilatına atfedilen bir saldırıyla Tahran yakınlarında suikasta uğramasına yanıt verme tehdidi sonrasında yapıldı.
ABD’li askeri yetkili, NBC News’e yaptığı açıklamada, iki uçağın ABD’nin Louisiana eyaletindeki Barksdale Hava Üssü’nden yaklaşık 36 saat süren bir görevle uçtuğunu ve uçakların, Avrupa, daha sonra Kızıldeniz, Arap Yarımadası ve Körfez hava sahasından geçtiğini belirtti.
Kanala göre üst düzey askeri yetkili, ABD güçlerinin bölgeden geri çekilmesi, Washington’daki geçiş süreci (Cumhuriyetçi Trump’tan Demokrat Joe Biden yönetimine geçiş) ve ABD’nin Kovid-19 salgınının yankılarıyla meşgul olması da dahil olmak üzere çeşitli faktörler nedeniyle İranlıların yanlış hesaplama riskinin, ‘artık normal seviyenin üzerinde olduğunu’ söyledi. Yetkili, İran Devrim Muhafızları’na bağlı Kudüs Gücü Komutanı General Kasım Süleymani’nin Irak’ta düzenlenen bir ABD saldırısında öldürülmesinin üzerinden de neredeyse 1 yıl geçtiğini hatırlattı. Yetkili, “İranlıların, ABD’ye nasıl davranacaklarına ilişkin bir yanlış hesaplama yapma olasılığının varlığını kabul ediyoruz” dedi.
Bombardıman uçaklarının görevinin, kısmen USS Nimitz uçak gemisinin Körfez yakınlarındaki bir bölgeden planlı çıkışı nedeniyle planlandığını söyleyen ABD’li yetkili, İran adına faaliyet gösteren grupların, Irak da dahil olmak üzere bölgedeki ABD güçlerine karşı harekete geçebileceği konusunda uyardı. Aynı şekilde İran ile bağlantılı grupların da İran’dan talimat veya izin olmaksızın bile harekete geçebileceği uyarısı yapıldı.
CENTCOM, ‘saldırıyı caydırmak, ABD’li ortaklara ve müttefiklere güven vermek’ amacıyla geçen Kasım ayında Ortadoğu’ya kısa bir süreliğine ‘B-52’ bombardıman uçakları konuşlandırdığını söyledi.
Öte yandan Şarku’l Avsat’ın İran resmi haber ajansı IRNA’dan aktardığı habere göre, 10 Aralık’ta Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif’in ‘ABD’nin nükleer anlaşmaya geri dönmek zorunda olduğu’ ifadelerini aktardı. Ajans ayrıca, ABD’nin bu anlaşmaya dahil olmak için de çaba sarf etmesi gerektiğini dile getirdi. IRNA’ya göre Zarif, Arman Medya’ya verdiği bir röportajda, “ABD’nin nükleer anlaşmaya geri dönmesine hazırız. Ancak aynı zamanda yükümlülüklerini yerine getirerek, anlaşmaya geri dönme niteliklerini de kazanmalıdır” dedi.
IRNA’ya göre Cevad Zarif, Washington’un, İran'a karşı ‘uluslararası bir uzlaşmaya varma’ girişimlerinde başarısız olduğunu belirtti. 2015 nükleer anlaşmasının, ‘Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) tarafından Tahran’a karşı yayınlanan ve yürürlüğe girmeyen 6 karar da dahil olmak üzere, İran’a yönelik güvenlik suçlamalarını geçersiz kıldığını’ ifade etti. İran Dışişleri Bakanı, “Nükleer Anlaşma, BMGK yetkisiyle 6 ülke tarafından imzalanan yasal bir anlaşmadır” dedi.
Joe Biden’ın ABD başkanı olarak seçilmesine de değinen Muhammed Cevad Zarif, “Ne yapacağını görmek için beklemeliyiz. Ancak Sayın Biden, nükleer anlaşmaya geri dönmesi gerektiğini biliyor” dedi. Zarif, “ABD, İran aleyhine uluslararası kararlar alma girişimlerinde başarılı olmadan, nükleer anlaşmadan geri çekildi ve bu anlaşmadaki üyeliğini kaybetti” değerlendirmesinde bulundu. Muhammed Cevad Zarif, “ABD’den talep edilen şey, nükleer anlaşmaya üye olmak için çabalamasıdır. Biden hükümeti, İran’ın füze sorunları da dahil olmak üzere, nükleer anlaşmaya geri dönme bağlamında bazı sorunların çözülemeyeceğinin farkındadır” açıklamasında bulundu.
Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ve Afgan mevkidaşı Eşref Gani, İran’ın doğusunda bulunan Horasan vilayetindeki Haf şehrini ve Afganistan’ın batısındaki Herat şehrini birbirine bağlayan demiryolunun uzaktan açılışını gerçekleştirdi. IRNA, Haf- Herat demir yolunun yaklaşık 140 km uzandığını söylerken, İran ve Afganistan’daki en büyük demiryolu projelerinden biri olduğunu belirtti. Ajans, bu projenin, Afganistan’ı İran üzerinden güney serbest suları, Kafkasya bölgesi, Türkiye, Irak ve Avrupa’ya bağladığını sözlerine ekledi.