ABD Hazine Bakanlığı, bundan 13 yıl önce Federal Soruşturma Bürosu (FBI) ajanı Robert Levinson’u kaçırmak ve rejimin Levinson’un kaçırılmasına karıştığını inkâr etmek için dezenformasyon kampanyası başlatmakla suçladığı İran İstihbarat Bakanlığı’ndan iki üst düzey yetkiliyi dün sabah yaptırım listesine aldığını duyurdu. Hazine Bakanlığı Levinson’u kaçırma, gözaltına alma ve İran hapishanelerindeki muhtemel ölümünde rol oynadıkları suçlamasıyla İran İçişleri Bakanlığı subaylarından Muhammed Basiri ve Ahmed Hazai’yi yaptırım listesine ekledi.
Yaptırım kararı, ABD’de görev süresinin bitmesine sayılı günler kalan Başbakan Donald Trump’ın yönetimi tarafından alındı. Bu da Trump yönetiminin gitmeden önce İran rejimi üzerindeki baskıyı yoğunlaştırmaya ve ABD’nin seçilmiş Başkanı Joe Biden’ın nükleer anlaşmaya dönmek istemesi durumunda İran ile olası müzakerelerin kapsamını daraltmaya çalıştığını gösteriyor. Nitekim Trump, ülkesini nükleer anlaşmadan çekmişti. Halen 3 ABD vatandaşı İran’da alıkonuluyor. ABD’li üst düzey bir yetkili gazetecilere yaptığı açıklamada, “Herkes, Biden yönetiminin önümüzdeki yıl İran rejimi ile müzakerelere gitmesini bekliyor. Ancak bu müzakereler İran hapishanelerinde haksızca tutulan tüm Amerikalıları kapsamalıdır” ifadelerini kullandı.
Yaptırım uygulanan iki görevli
İran İçişleri Bakanlığı’na bağlı İran İçinde ve Dışında Casuslukla Mücadele Birimi’nde görev yapan yüksek rütbeli subaylardan Muhammed Basiri, İran ulusal güvenlik davalarıyla ilgili hassas soruşturmalara katıldı. ABD Hazine Bakanlığı, Basiri’nin ABD çıkarlarına zarar vermek için başka ülkelerin istihbarat servisleriyle doğrudan çalıştığını belirtti. İçişleri Bakanlığı’nda aynı şekilde üst düzey yetkililer arasında yer alan Ahmed Hazai, başka ülkelerle istihbarat ve güvenlik işbirliğinde koordinasyon kurmakla görevli heyetlere başkanlık yaptı. Bu iki isim, İçişleri Bakanlığı’na bağlı subay unvanıyla Levinson’u kaçırarak, alıkoydu.
FBI ajanı Levinson, 9 Mart 2007’de Kiş Adası’nda Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) adına bir görevde bulunduğu sırada kaçırıldı. Levinson’un İran hükümeti tarafından alıkonulduğu düşünülüyor. Ancak İran hükümeti bunu reddediyor. Aynı şekilde Levinson’un istihbarat adına çalıştığını kabul etmeyen ABD hükümeti, 1998’de emekli olduğunu ve kaçakçılıkla ilgili bir dava üzerinde çalışmak üzere özel soruşturmacı sıfatıyla İran’a gittiğini belirtiyor. Ancak AP, Aralık 2013’te yayınladığı bir haberle Levinson’un istihbarat için çalıştığını kanıtlamıştı.
Levinson’un ailesi Mart 2020’de İran’da kaçırıldığı sırada öldürüldüğünü düşündüklerini açıkladı. ABD’li yetkililer, İran istihbaratının sorgulamak ve Washington ile müzakerelerde koz olarak kullanmak için Levinson’u tutukladığını ifade ediyorlar. Ailesi 2011’de kendilerine ulaşan bazı fotoğraflar ve videoyu yayımlamıştı. Görüntülerde turuncu renk bir elbise giyen Levinson’un elindeki pankartta İngilizce ile “Bana yardım edin” ibaresi yazılıydı.
ABD Hazine Bakanı Steven Mnuchin, "Levinson'ın İran'da kaçırılması, İran rejiminin haksız eylemlerde bulunma istekliliğinin çirkin bir örneğidir. ABD Levinson’un tutuklanmasında ve ölümünde rol üstlenen bu kişilerin peşinden gitmeye devam edecek” dedi.
İran hükümeti daha önce Levinson’un nerede olduğunu bildiğini inkâr etmiş ve onu arayarak ABD’ye iade sözü vermişti. Ancak bunu yapmadı. FBI Direktörü Chris Wray İranlı istihbarat subaylarının, İranlı üst düzey yetkililerin de onayıyla, Levinson’u kaçırma ve gözaltına alma sürecine karıştıklarını belirtti.
