Afganistan’da barış görüşmeleri artan şiddet eylemleri ortasında devam ediyor

Başkent Kabil’de geçen ayın sonunda düzenlenen intihar saldırısının ardından güvenlik uyarısı yapıldı. (AFP)

Son zamanlarda üst düzey isimlerin hedef alındığı bir suikast dalgasına tanık olunan Afganistan’da şiddet artmaya devam ederken Katar’da Taliban hareketi ve Afgan hükümeti arasındaki görüşmeler yarın yeniden başlıyor. 12 Eylül’de Doha’daki lüks bir otelde başlayan Afganistan barış görüşmeleri 5 Ocak’a ertelenmişti.
İki taraf arasında aylarca süren görüşmelerde şu ana kadar çok az bir sonuç elde edilmesine rağmen iki taraf, geçen yıl en azından bir sonraki turda hangi başlıkların ele alınacağına ilişkin bir uzlaşıya vardı. Afganistan hükümeti müzakerecileri, Taliban’ın 11 Eylül saldırıları sonrasında ABD önderliğindeki işgal nedeniyle 2001 yılında iktidardan uzaklaştırıldığından bu yana kalıcı bir ateşkes ve iktidar rejiminin korunması için baskı uygulayacak. Hükümet müzakerecilerinden Gulam Faruk Mecruh, AFP’ye şu açıklamalarda bulundu:
 “Görüşmeler, oldukça karmaşık olacak ve zaman alacak. Ama bir an önce sonuç almayı umuyoruz. Çünkü insanlar bu kanlı savaştan bıktı.”
Taliban’dan konuya ilişkin henüz bir açıklama gelmedi. Aralık ayının başlarında her iki taraftan müzakereciler, dini tartışmalar ve yorumların temel çerçevesine ilişkin anlaşmazlıklar nedeniyle tıkanan ve genellikle aylarca süren toplantıların ardından ara verme kararı aldılar. Görüşmeler, şubat ayında Taliban ve Washington arasında imzalanan ve tüm yabancı güçlerin gelecek mayıs ayına kadar şiddetten etkilenen ülkeyi terk edeceği tarihi bir geri çekilme anlaşmasının ardından yapıldı. Afgan hükümeti ile yürütülen barış müzakerelerine rağmen son haftalarda Taliban, hükümet güçlerine karşı neredeyse her gün saldırılar düzenlerken Afganistan da şiddetin artmasına tanık olmaya başladı. Aynı şekilde geçen aylarda gazetecileri, politikacıları, din adamlarını ve insan hakları savunucularını hedef alan saldırılar da hız kazandı. Kasım ayından bu yana Kabil Vali Yardımcısı ve beş muhabir, düzenlenen bir dizi saldırıda öldürüldü.
Yetkililer, söz konusu saldırılardan Taliban’ı sorumlu tuttu. Ancak bazılarının sorumluluğunu DEAŞ üstlendi. Ulusal Güvenlik Konseyi Sözcüsü Cavid Faysal, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Bu suikastlarla Taliban, halkı bölmeye ve hükümet güvenlik birimlerine karşı bir öfke atmosferi oluşturmaya çalışıyor. Ancak bu cinayetler insanları birleştiriyor” dedi.
Kabil merkezli bağımsız bir düşünce kuruluşu Araştırma ve Değerlendirme Birimi’nin Müdür Yardımcısı Nishank Motwani, Taliban’ın siyasi suikastların sorumluluğunu üstlenmeyeceğini belirtti. Motwani hareketin liderlerinin ‘aynı kaldığını ve değişmediğini’ kanıtlamak istediğine dikkat çekti. Afganistan İstihbarat Şefi Ahmed Ziya Serrac, bu hafta milletvekillerine hitaben yaptığı konuşmada “Taliban, 2020 yılında 18 binden fazla saldırı gerçekleştirdi” dedi. Birleşmiş Milletler Afganistan Yardım Misyonu’na (UNAMA) göre yılın ilk dokuz ayında 2 bin 177 sivil öldürüldü, 3 bin 822’si de yaralandı. Müzakerelerin yeniden başlamasına rağmen ülkede çok az kişi durumun düzeleceği inancı taşıyor.
Başkent Kabil’de ikamet eden Cemşid Muhammed, “Kabil’de güvenlik yok. Sevdiklerimizi daha ne kadar toprağın altına gömeceğiz?” diye sordu.
Afganistan İstihbarat Birimi tarafından yapılan bir açıklamada, Afganistan’ın doğusundaki Host vilayetinde bir gazeteciye suikast girişiminde bulunulması nedeniyle Hakkani örgütünün aranan iki üyesinin gözaltına alındığı duyuruldu. Vilayetin başkentindeki yerel bir kanalda bir gazeteciyi hedef alan iki saldırganın, Hakkani örgütü ile yakın bağları olduğuna inanılıyor. Bazı uzmanlar, örgütü Taliban’ın askeri kolu olarak görüyorlar. Yetkililer de geçen cumartesi günü Afganistan’ın batısındaki Gor vilayetinde bir gazetecinin silahlı kişiler tarafından öldürüldüğü bilgisini paylaşmıştı.
Bölge Vali Yardımcısı Habibullah Radmaniş, DPA’ya yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Bismillah Adil, Firuzgah’ta vuruldu. Kasım ayının başından bu yana bir dizi silahlı saldırı ve bombardıman, TOLOnews kanalının eski spikeri Yama Siawash’ın, Radio Azadi’de dahil gazeteci İlyad Day’ın, Enikass TV’de spiker Malala Maiwand’ın, Ariana News’te sunucu Fardin Amini ve Associated Press’in yerel muhabiri Rahmetullah Nikzad’ın ve çok sayıda sivil toplum aktivistinin hayatına mal oldu.”
Bir yetkili tarafından 3 Ocak’ta yapılan açıklamalara göre Afganistan’ın kuzeydoğusundaki Kapisa bölgesindeki dini meclis başkanı, arabasına yerleştirilen manyetik bir bombanın patlamasından sağ kurtulmayı başardı.
Ancak bölgenin yönetim merkezi Sayyad kentinde meydana gelen olay, 5 kişinin ölümüne ve 9 kişinin yaralanmasına yol açtı. Mevlevi Mirwaid Kerimi bomba patladığında Kabil’den dönüyordu.