Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanı Serrac yeniden Roma’da

Fayiz es-Serrac (DPA)

Libya'daki siyasi ve askeri sahne birbirini takip eden ilginç gelişmelere tanık oldu. Öyle ki Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Başkanı Fayiz es-Serrac, 7 Ocak’ta üst düzey güvenlik ve askeri yetkililerin de yer aldığı bir heyetle Türkiye ve İtalya’ya açıklanmamış sürpriz bir ziyarette bulundu. Ayrıca UMH yandaşı güçler, Halife Hafter liderliğindeki Libya Ulusal Ordusu’nun (LUO) Cenevre’de ateşkes için sağlanan askeri uzlaşıyı uygulamaya koymasına dair şüphelerini yineledi. Yandaş güçler, paralı askerler geri çekilmedikçe, ülkenin doğu ve batısı arasındaki bağlantı yolu olan, sahil yolunun açılmasına izin vermeyeceklerini belirtti.
Serrac’ın bir ay içerisinde İtalya’ya yönelik ikinci ziyaretine ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, İtalyan haber ajansı NOVA, iki gün sürmesi planlanan ziyaretin “resmi bir nitelik taşıması gerektiğini” belirtti.
UMH’ye yakın kaynaklar, Libya ve İtalya yerel medya organları tarafından yayınlanan haberleri doğruladı. Haberlere göre Serrac, üst düzet bir heyetin Türkiye’ye yönelmesinden önce, genişletilmiş bir güvenlik toplantısı düzenlemek için Roma’ya iki günlük ziyarete başladı. Heyetin ‘Savunma Bakanı Salah en-Nimruş, İçişleri Bakanı Fethi Başağa, Devlet Yüksek Konseyi Halid el-Mişri, istihbarat servisi başkanı İmad el-Trablisi, 16 silahlı milis lideri ve bazı güvenlik ve askeri yetkilileri’ içerdiği belirtildi.
Kaynaklar, toplantının, Sirte ve Cufra ekseninde LUO ile temas hatlarındaki mevziilerinden geri çekilmeden önce UMH’deki kamplarda askıda kalmış anlaşmazlıkları sonlandırma hedefi taşıdığını belirtmesine rağmen, resmi olmayan kaynaklar ise bunun, benzeri görülmemiş bir görüşme olduğunu ve yaklaşan askeri harekatın yolunu açabileceğini açıkladı.
Libya’daki yerel kaynaklar, Türkiye’nin, bu acil toplantıya üst düzey askeri ve güvenlik görevlilerinin yanı sıra UMH’ye bağlı silahlı milislerin liderlerini ‘davet ettiğini’ duyurdu. Toplantı, yabancı güçler ve paralı askerlerin geri çekilmesi için geçen Ekim ayında Birleşmiş Milletler (BM) sponsorluğunda LUO ile imzalanmış Cenevre Anlaşması’nda belirlen sürenin sona ermesinden üç haftadan daha kısa bir süre önce gerçekleştirildi.
UMH Cancavid ve Wagner milislerinden şikayetçi
Daha fazla ayrıntı vermeyi reddeden haber kaynaklarına göre, LUO ve UMH temsilcilerinin yer aldığı 5+5 Ortak Askeri Komite’nin, gelecek hafta Sirte şehrinde kararlı bir toplantı düzenlemesi bekleniyor. Bunun yanı sıra UMH’ye bağlı Sirte ve Cufta’nın Güvenliğini Sağlama ve Koruma Operasyon Birimi Komutanı İbrahim Beytülmal, temas hatları yakınlarındaki Wagner ve Cancavid çetelerinin yoğun varlığı ile temsil edilen yoğun hareketlilik dolayısıyla ‘ciddi memnuniyetsizliğini’ açıkladı.
Beytülmal, geçen çarşamba günü yaptığı yazılı açıklamada, “Bu tarafın, yukarıda zikredilen anlaşma yükümlülüklerine uyma konusundaki iyi niyetine olan güvenimiz zayıftır. Bu konuda belki de en belirgin nedeni paralı askerleri geri çekmemesidir. Anlaşmanın uygulanmasını engelleyen şey de budur” dedi. Yetkili, “İsviçre’nin başkenti Cenevre’deki 5+5 komitesinin görevleri kapsamında imzalanan anlaşmaya ve ortaya çıkan mekanizmalara saygı duyuyoruz. Bu sayede batı ve doğu arasındaki bağlantı yolunu açmaya hazır olduğumuzu bildiriyoruz” açıklamasında bulundu.
Öte yandan LUO Başkomutanı Halife Hafter’in Sözcüsü Ahmed el-Mismari, “ülkeyi bölünmeye götüren büyük komplo” olarak tanımladığı durumu önlemek için tüm olağanüstü sorunların çözümünü hızlandırma umudunu dile getirdi. Mismari, yangın ve temas hatlarında herhangi bir düşmanca faaliyetin varlığını yalanlarken, Libya’nın güvenliği ve bağımsızlığı için bir arada olma çağrısı yaptı.
Mismari, 7 Ocak’ta düzenlediği basın toplantısında, Sirte ekseninde işlerin oldukça sakin olduğunu belirterek, LUO güçlerinin “Türkiye’nin desteklediği paralı askerlere” yanıt verildiğini vurguladı. 
Diğer taraftan Libya’daki BM misyonu, ateşkes anlaşmasında uzlaşı sağlanmış güven artırıcı önlemler çerçevesinde, eş-Şuveyrif şehrinde Ortak Askeri Komite himayesinde, 35 tutukluya dair UMH ve LUO arasındaki takası memnuniyetle karşıladığını duyurdu.
Misyon, geçen çarşamba günü yaptığı açıklamada, iki taraf arasındaki bu ikinci resmi tutuklu değişiminin, Ortak Askeri Komite’nin ateşkes anlaşmasının tam olarak uygulanmasına yönelik kararlı taahhüdünün bir sonucu olduğunu söyledi. BM misyonu, tarafları da sahil yolunun yeniden açılması için sürmekte olan müzakerelerin tamamlanmasını hızlandırmaya çağırdı.
Aynı şekilde Tarık ez-Zuheymi, UMH’ye bağlı Planlama Bakanı görevinden istifa ettiğini açıklarken, Halife el-Bakkuş da Sağlık Bakanı pozisyonunun kabul ettiği için özürlerini dile getirdi. Böylece boş bakanlık pozisyonlarının sayısı ‘sağlık, eğitim, planlama ve ekonomi’ olmak üzere dörde yükseldi. Koronavirüs salgınıyla mücadelede bilimsel danışma komitesine başkanlık eden Bakkuş, özel durumları nedeniyle görevinden istifa ettiği duyurdu.