WHO: Zengin ülkelerin aşı yarışı yoksul ülkeleri mağdur edecek

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), zengin ülkelerin Kovid-19'a karşı aşı üreten büyük ilaç firmalarıyla anlaşma yapma yarışına ilişkin bir kez daha uyarıda bulundu. WHO açıklamasında, bu durumun birçok ülkeyi vatandaşlarını aşılama fırsatından mahrum bırakacağını ve bu nedenle önümüzdeki dönemde epidemiyolojik durumu daha da kötüleştireceğini vurguladı.
WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus açıklamasında "İstisnai bir ülke yok. Diğer ülkelerin salgına karşı aşılara erişiminin reddedildiği bir zamanda devletler, tüm vatandaşlarını aşılamak için çizilen planın ötesine geçmekten kaçınmalıdır" dedi.
Ghebreyesus, üretici ülkelere ve şirketlere, aşıların geliştirilmesi ve adil bir şekilde dağıtılması için WHO ile ortaklaşa geliştirilen uluslararası COVAX Aşı Programı dışında ikili sözleşmelerin yapılmasını durdurmaları çağrısında bulundu.
WHO Genel Direktörü’nün açıklamaları, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in 300 milyon ek Pfizer aşısı satın alınacağını duyurmasının ardından geldi. Ayrıca çoğu Avrupa Birliği ülkesinde aşılama kampanyalarının yavaş ilerlediğine yönelik eleştiriler de sürüyor.
WHO uzmanları, birçok ülkenin ihtiyaçlarının çok üzerinde aşı satın alarak verdikleri sözlere uymadığını, COVAX programında planlandığı gibi bu yıl sonuna kadar tüm ülkelere dağıtım için mali kaynaklar yeterli olsa dahi iki milyar dozu sağlamanın imkansız hale geldiğini belirttiler.
WHO yetkilileri de resmi olmayan açıklamalarında, AB Komisyonu'nun, yeni vakaların sayısı artmaya devam ederken aşılama kampanyalarında geri kalan bazı üye devletlerin uyguladığı baskıya maruz kaldığını vurguladılar. Özellikle ikinci dalgada salgın kontrolden çıktıktan ve yeni vaka ve ölümlerde rekorlar kırdıktan sonra çok zor bir aşamayla karşı karşıya kalan Almanya'nın uyguladığı baskıya dikkat çektiler.
WHO, elindeki en son verilerin Avrupa'da kısmen kapanma ve tatil döneminde uygulanan önleyici tedbirlerin salgının yayılmasını durduramadığı veya kontrol altına alamadığı konusunda uyarıda bulundu. Avrupa Komisyonu yetkilileri de kritik bir dönem yaşandığını kabul etti. Yetkililer bu durumun gelecek baharın sonuna kadar devam edeceğini ve salgını önlemek veya hafifletmek için gerekli önlemler alınmazsa ikinciden daha şiddetli üçüncü bir dalganın yaklaşıyor olabileceğini vurguladılar.
Çoğu Avrupa ülkesindeki son veriler, vaka ve hastanede tedavi gerektiren hasta sayısında bir artış olduğunu gösteriyor. İtalya’daki sağlık yetkilileri cumartesi günü, tatil döneminin arifesinde hükümetin uyguladığı katı önlemlere rağmen kuzeydeki Veneto bölgesindeki vaka oranının önceki tüm rekorları kırdığını bildirdi.
İngiltere İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu (MHRA), Amerikan ilaç şirketi Moderna tarafından Kovid-19’a karşı üretilen üçüncü bir aşının daha kullanımına izin verdi. Bu karar, Londra Belediye Başkanı'nın başlattığı acil durum çağrısında hastanelerin yeni vakaların sayısı azalmazsa iki hafta içinde kapasitelerinin zirvesine ulaşacakları çağrısının ardından geldi. Ayrıca İngiltere hükümeti önümüzdeki ayın ortasına kadar 13 milyon vatandaşı aşılamayı amaçlayan aşılama planı için belirlediği takvimi uygularken de zorluklarla karşı karşıya kaldı. 
WHO, en savunmasız gruplara odaklanan ilk aşamada aşılama kampanyalarında engellerle karşılaşan ülkelerin, bundan kaynaklanabilecek görece risklere rağmen ilk doz aşı alan kişi sayısını artırmak için birinci ve ikinci dozların arasındaki sürenin uzatılmasını önermişti. WHO uzmanları, aşıyı son zamanlarda ortaya çıkan mutasyona uğramış viral suşlara uyum sağlamak için değiştirmeye çalışacaklarını belirten firmaların yaptığı açıklamalarla ilgili görüşlerini açıklamadı. Son bilimsel veriler ve karşılaştırma çalışmalarını beklemek istediklerini kaydetti.