Biontech, 2021’de 2 milyar doz aşı üretecek

Amerikan Pfizer ile Alman Biontech tarafından geliştirilen aşı (AFP) 
Amerikan Pfizer ile Alman Biontech tarafından geliştirilen aşı (AFP) 
TT

Biontech, 2021’de 2 milyar doz aşı üretecek

Amerikan Pfizer ile Alman Biontech tarafından geliştirilen aşı (AFP) 
Amerikan Pfizer ile Alman Biontech tarafından geliştirilen aşı (AFP) 

Alman Biontech firması daha önce 1,3 milyar olarak belirlenen aşı üretimini 2021 yılı sonuna kadar 2 milyar doza çıkarabileceğini duyurdu. Aşı üretimine ortak olan Amerikan Pfizer şirketinin internet sitesinde yayınlanan bir rapora göre söz konusu artış tahmini, beş şişe yerine altı doz üretilmesine imkan sunan "yeni bir sistemin” benimsenmesinin ardından yapıldı.
Biontech, Almanya'nın Marburg kentinde yeni bir Avrupa üretim tesisinin şubat ayı içinde açılması da dahil mevcut tesislerini genişletmek için çalışmalar yürütüyor. Şirket, "etkili anahtar faktör" olarak tanımladığı yeni tesisin mevcut üretim kapasitesine 750 milyon doza kadar katkısında bulunacağını belirtti. Mevcut doz miktarı, küresel aşılama stratejisindeki temel zorluklardan biri olarak kabul ediliyor. Almanya'daki ikinci tesis olacak Marburg'un dozların Avrupa Birliği için üretildiği Belçika’nın Puurs bölgesindeki fabrikanın kapasitesini artıracağı belirtiliyor. Yılın ilk yarısında 250 milyon doz daha üretmesi bekleniyor. Alman-Amerikan şirketleri bu konuda ayrıca ABD’de bulunan üç üretim tesisine de güveniyor.
Biontech şirketinin açıklaması, Avrupa Komisyonu'nun geçen çarşamba günü şirket ortaklığında 200 milyon ek aşı dozu için ön siparişi de kapsayan ve 100 milyon yeni doz sipariş etme olasılığı bulunan yeni bir anlaşmayı duyurmasının ardından geldi. Avrupa İlaç Ajansı (EMA) cuma günü yaptığı açıklamada, yeni bir tür şırınga ile Pfizer-Biontech aşısı içeren şişelerden beş doz yerine altı doz aşı çekilmesini sağladı. Bu da başlangıçta talep edilen aşıların kullanılma oranının artması anlamına geliyor. Aşı kampanyaları, sürecin başta oldukça ağır ilerlediği Fransa olmak üzere birçok Avrupa ülkesinde ve doktorların yeterli doz olmaması nedeniyle sağlık personeline öncelik verilmediğinden şikayet ettiği Almanya'da çeşitli eleştirilere maruz kalıyor.
Bunun yanı sıra, Kovid-19 salgının teletıp hizmetlerinin kullanımında büyük bir artışa yol açmasının ardından söz konusu sistem, Las Vegas Elektronik Fuarı’nda bu yıl dijital sağlık yeniliklerinin ön sıralarında yer aldı. Pazartesi günü sanal olarak lanse edilen fuarda, medikal kliniklerde ve hastanelerde hastaların bekleme salonlarının sık sık kalabalık olmasını engelleyen çeşitli yeni tıbbi cihazlar ve yeniliklerin yanı sıra internet veya telefon aracılığıyla tıbbi konsültasyonları kolaylaştırmak için üretilen bir dizi araç sunuluyor. Frost and Sullivan Şirketi’nden araştırmacılara göre ABD’de teletıp hizmetlerine olan talebin yüzde 64 artması bekleniyor. Bu da bireyler için pratik ve etkili iletişim platformlarına ve tıbbi cihazlara olan ihtiyacın arttığına işaret ediyor.
Önümüzdeki aylarda piyasaya sürülecek olan ve hastanın kan basıncını ve sıcaklığını ölçerek sonuçları direkt bilgisayara aktarmasına olanak tanıyan MedWand cihazını üreten Genel Hekim Samir Kamar “Diğer hastalarla bekleme odalarında vakit geçirmenin sorun yaratabileceğini ve insanların başka tedavi yntemleri aradığını öğrendik” dedi. Las Vegas Fuarı’nda konuşma yapacak olan Dr. Kamar, pandeminin bazı hastaların internete erişim eksikliği de dahil olmak üzere teknolojide boşluklar olduğunu gösterdiğini belirtti. Dr. Kamar AFP’ye yaptığı açıklamada, "En büyük sorunlardan biri hastaları uzaktan muayene etmedeki zorluktur" dedi.
Birçok şirket, kalp veya kulaklık, tansiyon aletleri ve kandaki oksijen seviyeleri de dahil olmak üzere evde kullanılabilecek araçlar geliştirerek bu alanda yoğun bir çabaya girdi. Ancak Dr. Kamar'a göre bu araçlar, düzenleyici kurumlardan onay almak için yüksek doğruluk oranına sahip olduğunu kanıtlamak zorunda değil. Las Vegas Elektronik Fuarı’nda sergilenen diğer cihazlar ise yalnız yaşayan yaşlıların sağlık durumunu veya hastalığın ilk belirtilerini izleyebilen bileklikler gibi taşınabilir cihazları izlemeye yönelik araçları içeriyor.
Bunun yanı sıra, iş dünyasına yönelik sağlık yenilikleri arasında akıllı termometreler, hava temizleyicileri ve sterilizasyon robotları da yer alıyor. Radio Free Mobile blogunun Direktörü ve Teknoloji Analisti Richard Windsor, "Kişisel hava temizleyicileri gibi cihazlar, geçen yıl göz ardı edilmesine rağmen bu yıl çok dikkat çekecek" dedi. Dijital sağlık platformu Humetrix'in CEO’su Bettina Experton, teletıpın bir başka önemli bileşenine dikkat çekerek sağlık verilerinin takibi ve Kovid-19 veya diğer hastalıklarla ilgili risklerin anlaşılmasını iyileştirmek için analiz araçlarının kullanılması gerektiğini belirtti.
Experton açıklamasında “Daha fazla hasta teletıp hizmetlerine yönelirse, doktor daha önce görmediği bir hastayı tedavi etmek zorunda kalabilir. O halde tıbbi dosyasına erişim sağlamak gerekiyor" dedi. Experton’un Şirketi, hasta verilerinin bir düğmeye dokunarak paylaşılmasına izin veren çeşitli mobil uygulamalar geliştirdi. Bireyler ve sigorta şirketleri için mevcut olan platform, örneğin koronavirüs ile enfekte olanlar da dahil olmak üzere hastalara yönelik riskleri değerlendirmeye yardımcı olmak için yapay zeka kullanıyor. Tokyo merkezli Axion Research şirketi Las Vegas fuarında, hastaların sağlık durumunun bir "haritasını" oluşturan bir yapay zeka sistemi sayesinde Alzheimer veya kanser gibi bazı hastaların erken belirtilerinin izlenmesini sağlayan bir sistemi sergiledi.
Accenture Şirketi’nden Robin Murdock'a göre, yeni trendler arasında, esas olarak tıp alanında fiziksel uygunluğa odaklanmayı amaçlayan araçları kullanma eğilimi var. Murdock, “Doktorların kullanabileceği ve artık kandaki nabız ve oksijen seviyesini ve diğer durumları ölçen ve size büyük miktarda veri sağlayan akıllı saatlerimiz ve diğer cihazlarımız var" dedi.
 



Gökbilimciler "ters yüz" gezegen sistemi karşısında şaşkına döndü

Güneş'ten daha soğuk ve daha az parlak olan LHS 1903'ün çevresindeki gezegenler, yıldızlarına çok daha yakın (Avrupa Uzay Ajansı)
Güneş'ten daha soğuk ve daha az parlak olan LHS 1903'ün çevresindeki gezegenler, yıldızlarına çok daha yakın (Avrupa Uzay Ajansı)
TT

Gökbilimciler "ters yüz" gezegen sistemi karşısında şaşkına döndü

Güneş'ten daha soğuk ve daha az parlak olan LHS 1903'ün çevresindeki gezegenler, yıldızlarına çok daha yakın (Avrupa Uzay Ajansı)
Güneş'ten daha soğuk ve daha az parlak olan LHS 1903'ün çevresindeki gezegenler, yıldızlarına çok daha yakın (Avrupa Uzay Ajansı)

Gökbilimciler, en dış çeperinde karasal gezegen bulunan gezegen sistemi karşısında şaşkına döndü. Gökcisminin alışılmadık bir süreç sonucu ortaya çıktığını düşünüyorlar.

Güneş Sistemi'nin iç kısmında karasal (Merkür-Mars), dış kısmındaysa gaz gezegenler (Jüpiter-Neptün) yer alıyor.

Bilim insanları bugüne kadar gözlemledikleri diğer gezegen sistemlerinde de bu sırayla karşılaştı.

Mevcut modellere göre Güneş'e yakın gezegenlerin karasal olmasının nedeni, radyasyonun gaz atmosferleri ortadan kaldırıp geriye yoğun, katı çekirdekler bırakması. Yıldızdan uzaktaki gaz devleriyse gazın birikebildiği ve gezegenlerin bu gazı tutabildiği daha soğuk bölgelerde oluşuyor.

Ancak bilim insanları Dünya'dan yaklaşık 117 ışık yılı uzaktaki kırmızı cüce bir yıldızın çevresinde bu örüntüye aykırı bir sistemle karşılaştı.

Araştırmacılar Avrupa Uzay Ajansı'nın ötegezegen uydusu CHEOPS'u kullanarak LHS 1903 adlı yıldıza en yakın gezegenin karasal ve sonraki ikisinin de gaz dünyası olduğunu tespit etti.

Ancak bu üçlüden sonra bir karasal gezegen daha vardı.

Bulguları hakemli dergi Science'ta yayımlanan çalışmanın başyazarı Dr. Thomas Wilson "Bu tuhaf düzensizlik, onu ters yüz edilmiş eşsiz sistem haline getiriyor" diyerek ekliyor: 

Karasal gezegenler genellikle ana yıldızlarından çok uzakta, gaz halindeki dünyaların ötesinde oluşmaz.

Bilim insanları gaz ve karasal gezegenlerin yer değiştirmesi veya dıştaki ilginç gezegenin zaman içinde gazını kaybetmesi ihtimallerinin muhtemel görünmediğini söylüyor.

Daha ziyade gezegenlerin farklı zamanlarda oluştuğuna dair kanıt bulduklarını ifade ediyorlar.

Bu nedenle yıldıza en yakın olandan başlayarak sırayla meydana gelen bu gezegenlerin bambaşka ortamlarda oluştuğu düşünülüyor. İlk üç gezegenin sistemdeki gazı kullanması nedeniyle sonuncu cisim bu halini almış gibi görünüyor. 

Warwick Üniversitesi'nden Dr. Wilson "Bu en dış gezegen oluştuğunda sistem, gezegen oluşumunda hayati önem taşıyan gazdan muhtemelen yoksun kalmıştı" diye açıklıyor:

Yine de burada, beklentilere meydan okuyan küçük, karasal bir dünya var. Gazdan yoksun bir ortamda oluşan bir gezegene dair ilk kanıtı bulduk gibi görünüyor.

Araştırmacılar bu cismin bir istisna mı, yoksa gezegen sistemleriyle ilgili yeni bir örüntünün ilk işareti mi olduğunu henüz bilmiyor. 

Bu 4. gezegen, yaşanabilirlik potansiyeli nedeniyle de ilgi çekiyor. Kütlesi Dünya'nınkinin 5,8 katı ve yaklaşık 60 derece sıcaklığa sahip.

Dr. Wilson "60 derece sıcaklık, Dünya'da kaydedilen en yüksek sıcaklık olan 57 dereceye çok yakın ve bu nedenle gezegenin yaşanabilir olması kesinlikle mümkün" ifadelerini kullanıyor:

James Webb Uzay Teleskobu'nun yapacağı gözlemler, gezegenin koşullarını ortaya çıkararak yaşama ne kadar elverişli olduğunu anlamamıza katkı sağlayabilir.

Independent Türkçe, Phys.org, Reuters, Science


Erkeklerin çoğunu cepheye gönderen Rus köyü: “Kahramanlık unvanı istiyoruz”

Ateşkes görüşmelerine rağmen Ukrayna'nın güneyindeki cephe hattında çatışmalar sürüyor (Reuters)
Ateşkes görüşmelerine rağmen Ukrayna'nın güneyindeki cephe hattında çatışmalar sürüyor (Reuters)
TT

Erkeklerin çoğunu cepheye gönderen Rus köyü: “Kahramanlık unvanı istiyoruz”

Ateşkes görüşmelerine rağmen Ukrayna'nın güneyindeki cephe hattında çatışmalar sürüyor (Reuters)
Ateşkes görüşmelerine rağmen Ukrayna'nın güneyindeki cephe hattında çatışmalar sürüyor (Reuters)

Rusya'nın, ABD'ye ait Alaska eyaleti yakınlarındaki Sedanka köyü, Moskova yönetiminden "askeri kahramanlık" unvanı bekliyor.

Rusya'nın Uzak Doğu'sundaki Kamçatka Yarımadası'nda yer alan Sedanka, Ukrayna savaşına katkıları nedeniyle Kremlin yönetiminden "Askeri Kahramanlık Köyü" unvanı almak istiyor.

Kamçatka Krayı Valisi Vladimir Solodov, geçen yaz köye düzenlediği ziyarette Sedanka'ya prestijli "Askeri Kahramanlık Köyü" unvanını vermeyi planladığını açıklamıştı.

Bu unvan, II. Dünya Savaşı'nda önemli muharebelere sahne olan Sovyet şehirlerine veriliyordu. Madalya, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından iptal edilmişti ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 20 yıl önce unvanı yeniden devreye sokmuştu.  

Solodov, Ukrayna savaşında çok sayıda asker göndermesi nedeniyle Sedanka'nın bu onuru hak ettiğini söylemişti.

Ancak New York Times'ın aktardığına göre Kremlin, köye henüz bu unvanı vermedi. Unvan kapsamında geleceği söylenen asker ailelerine kapsamlı destek de sağlanmadı. Köy sakinlerine göre yalnızca bir defaya mahsus yakacak odun gönderildi.

Kamçatka Krayı'nda cepheye gönderilen askerlere 33 bin dolara yakın ödeme yapılıyor. Daha sonra ödemeler aylık 5 bin 200 dolar civarında devam ediyor.

Yaklaşık 250 kişinin yaşadığı köydeki 67 erkekten 39'u, 7 bin kilometre batıdaki Ukrayna cephesine gitti.

Rusya Kuzey Yerli Halkları Derneği Başkanı Svetlana Zaharova'ya göre bu erkeklerden 19'u ya hayatını kaybetti ya da kayıp ve öldüğü varsayılıyor.

Sedanka'daki evlerin çoğu Sovyet döneminden kalma. Haberde, evlerin büyük bölümünde su olmadığı, çatıların aktığı ve tıkalı kanalizasyon sistemi nedeniyle toprak yollarda pis su birikintileri oluştuğu yazılıyor. Köyün etrafında çöp yığınlarının biriktiği de ifade ediliyor.

Savaşta eşini kaybeden 34 yaşındaki Zaharova, cepheden dönen askerlerdeki değişimin dikkat çekici olduğunu söylüyor:

Tükenmiş halde dönüyorlar, hayatta olmaktan mutlu değiller. İçe kapalı, değişmiş oluyorlar.

Köy sakinlerinden 43 yaşındaki balıkçı Dmitri Tulik de gönüllü olarak savaşa katılmak istediğini ancak cepheden dönen kardeşinin kendisini bu karardan vazgeçirdiğini belirtiyor:

Hem fiziksel hem de psikolojik olarak kardeşimin yarısı cephede kaldı. Çok kötü yaralanmıştı.

Moskova yönetimi savaştaki kayıplara dair resmi açıklama yapmıyor. Ancak Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) geçen ayki raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade edilmiş, Ukrayna içinse bu rakamın 600 bin civarında olduğu bildirilmişti. Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılmıştı.

Independent Türkçe, New York Times, Guardian


Toksik aşk hikayesi final yapıyor: Ani duyuru izleyicileri şoka soktu

Tell Me Lies, Lucy ve Stephen arasındaki çalkantılı ama sarhoş edici ilişkiyi 8 yıl boyunca izliyor (Hulu / Disney+)
Tell Me Lies, Lucy ve Stephen arasındaki çalkantılı ama sarhoş edici ilişkiyi 8 yıl boyunca izliyor (Hulu / Disney+)
TT

Toksik aşk hikayesi final yapıyor: Ani duyuru izleyicileri şoka soktu

Tell Me Lies, Lucy ve Stephen arasındaki çalkantılı ama sarhoş edici ilişkiyi 8 yıl boyunca izliyor (Hulu / Disney+)
Tell Me Lies, Lucy ve Stephen arasındaki çalkantılı ama sarhoş edici ilişkiyi 8 yıl boyunca izliyor (Hulu / Disney+)

Ekranın "en toksik" aşk hikayelerinden biri olarak anılan hikaye sona eriyor. 

Tell Me Lies, yaratıcısı ve dizi sorumlusu Meaghan Oppenheimer'ın dünkü açıklamasına göre üçüncü sezonla final yapıyor. Final bölümünün ABD'de bugün, Türkiye'de ise yarın izleyiciyle buluşması bekleniyor. Tell Me Lies, Türkiye'de Disney+ üzerinden izlenebiliyor.

"Bu en başından beri aklımızda olan final"

"Üç harika sezonun ardından bu geceki bölüm Tell Me Lies'ın finali olacak" diyerek söze başlayan Oppenheimer, Instagram üzerinden yaptığı paylaşımda şunları yazdı:

Bu, senaryo ekibimle en başından beri aklımızda olan finaldi ve bununla inanılmaz gurur duyuyoruz. Bu sezona gösterdiğiniz olağanüstü ilgi, hikayeyi organik biçimde sürdürmenin başka bir yolu olup olmadığını araştırmamıza ilham verdi ancak sonunda, anlatının doğal sonuna ulaştığını hissettik.

Oppenheimer açıklamasını şöyle sürdürdü:

Asıl hedefim her zaman dizinin kalitesini korumak ve size verebileceğim en iyi izleme deneyimini sunmaktı. Bu yüzden, böylesine mutlu bir deneyim olan bir şeye veda etmek buruk olsa da niyeti belli bir finalle tamamlanmış bir hikaye anlatabildiğimiz için çok minnettarım. Bu, çok az dizinin sahip olduğu bir ayrıcalık. Dizimizi sevdiğiniz için teşekkür ederiz. Yakında size yeni hikayeler getirmek için heyecanlıyız.

Carola Lovering'in aynı adlı 2018 tarihli romanından uyarlanan dizi, Eylül 2022'de başlamıştı. 

Tell Me Lies; iki üniversite öğrencisi arasındaki yıkıcı ilişkiyi ve "fazlasıyla çalkantılı" arkadaş grubunda yaşananları anlatıyor. 

Oyuncu kadrosunda Grace Van Patten, Jackson White, Catherine Missal, Spencer House, Sonia Mena ve Branden Cook gibi genç yıldızlar yer alıyor.

Dizi iki farklı zaman diliminde ilerliyor: Biri 2008-2010'da, üniversite dönemini mercek altına alıyor; diğeri ise 2015'te, üniversite sonrasına ve Bree'yle (Missal) Evan'ın (Cook) düğününe odaklanıyor.

Yeni aşk üçgeni büyük ilgi çekti

Üçüncü sezon ise Bree'yle Evan'ın en yakın arkadaşı Wrigley (House) arasında filizlenen yeni ilişkiyi de anlatıya ekliyor ve bu hikaye kısa sürede izleyicinin ilgisini çekti. Oppenheimer, yakın zamanda Variety'ye verdiği söyleşide bu ilişkiyi şöyle açıklamıştı:

Arkadaş gruplarında hep aynı ortamlarda olup hiç baş başa kalmayan insanlar vardır. Bir grupta bulunursunuz ve bir bakarsınız, 'Ben bu kişiyle hiç özel bir konuşma yapmamışım' dersiniz. Yani birbirlerinden haberdarlardır ama kişisel düzeyde birbirlerini tanımazlar. Üçüncü sezona gelindiğinde ise birçok açıdan hayatlarındaki en ağır travmalarla yüzleşmiş kişilere dönüşüyorlar. Dibe vurmuş insanların birbirlerine tutunup iyileşmesini, birbirlerinde beklenmedik bir güvenli alan bulmasını anlatan hikayeleri severim. Bu yüzden bana kendiliğinden gelişen bir hikaye gibi geldi.

Oppenheimer ayrıca, üçüncü sezon "final sezonu" diye pazarlanmamış olsa da bunun "yıllar önce hayal ettiği ve anlattığı final" olduğunu söyledi.

Hayranlar final duyurusuyla neye uğradığını şaşırdı

Son bölümün yayımlanmasına kısa süre önce duyurulan bu haber, dizinin uzun süredir hayranı olan izleyicileri ani karar karşısında şaşkına çevirdi.

Bir izleyici "Tell Me Lies'ın finaline hiç hazır değilim" diyerek ekledi: 

Herkes 'Kemerlerinizi bağlayın', 'Beklenmedik olaylara hazır olun', 'Daha da kötüleşecek! diyor... NASIL DAHA KÖTÜLEŞEBİLİR Kİ?

Başka bir hayran ise "Tüm bu karmaşa bir bölümde nasıl sonuçlandırılacak ki?" diye isyan etti.

Yapımcı kadrosunda American Horror Story yıldızı Emma Roberts'ın da yer aldığı dizide, yazar Lovering de "danışman yapımcı" olarak projede yer alıyor.

Independent Türkçe, Variety, Deadline, Geo.TV