Lincoln, 1838'de 2021 yılında neler olacağını tahmin etmişti

ABD Kongre baskını (AP)
ABD Kongre baskını (AP)
TT

Lincoln, 1838'de 2021 yılında neler olacağını tahmin etmişti

ABD Kongre baskını (AP)
ABD Kongre baskını (AP)

Fadia Seyyid
Ocak 1838'de, Illinois eyaleti yasama meclisi üyesi olan ve 28 yaşındaki Abraham Lincoln, siyasi hayatının belki de en öngörülü konuşmasını yaptı.
Nitekim bu ifadeleri kullanan yazar Bret Stephens, New York Times’daki yazısında bu konuşmanın zamanının 2021’de yeniden geldiğini söylüyor.
Lincoln’ün siyasi kurumların ölümsüzleştirilmesi konuşmasının neden şimdi önem arz ettiğini sorgulayan Stephens, cevabın açıkça köleliğin varlığı ve yayılması olacağını, Lincoln’ün cevabının ise mobokratik (Güruhun iktidarı) ruh’un yükselişi ve yardakçılık eden lider türleri olduğunu söylüyor.
Söz konusu konuşmasında o sırada Illinois’ta meydana gelen şiddet ve düzensizlikten bahseden Lincoln, köleliği de ele alıyor. 1835’te Vicksburg’taki bir mahalleye baskın düzenleyen bir ayak takımının beş kumarbazı gasp edip astığından bahsediyor. Aynı zamanda bir sonraki yıl St. Louis’te bir polis memurunu öldürdüğü, diğerini ise yaraladığından şüphelenilen özgür siyahi Francis McIntosh’un bir polis grubu tarafından tutuklanmasının ardından zincirlendiğine, sonra da yavaş yavaş yakılarak öldürüldüğüne değiniyor.
Vicksburg çetesinin yaptıklarının kamusal erdeme, St. Louis çetesininkinin ise intikam isteğine dayandığını söyleyen Lincoln, ahlaki arınma yönündeki yüce ruhlu arzu ile fesat ruhlu kan arzusunun madalyonun iki yüzü, etkilerinin ise bir olduğunu dile getiriyor.
Nitekim 6 Ocak’ta Kongre Binası’nda meydana gelen olayları ele alırken Lincoln’ün söz konusu konuşmasından yola çıkan Stephens, görev dönemi sona eren ABD Başkanı Donald Trump’ın diğer her şeyi ateşe vermeye çalıştığı sırada kendi başkanlık dönemini de ateşe vermeyi başardığını ifade ediyor. Oklarını Cumhuriyetçi Senatörler Josh Hawley ve Ted Cruz'a doğrultan Stephens, onların zekadan yoksun olduklarını da vurguluyor.
Aynı zamanda söz konusu üçlünün Lincoln’ün en çok korktuğuna, Sezar veya Napolyon’a benzediğini söyleyen Stephens, zafer susuzluklarını gidermek için savunmaya geçmek yerine cumhuriyetçi kurumları yıkacaklarını söylüyor.
Trump, Hawley ve Cruz'un hangi canavarları uyandırmaya çalıştığını sorgulayan Stephens, Başkan’ın Twitter ve Facebook'ta dijital bir kalabalık toplayarak kendi kendini seçtiğini, Washington’a insan toplayarak 3 Kasım 2020 seçimleri sonuçlarını baltalamaya çalıştığını öne sürüyor.
Çözümün ise ayık bir zihnin elinden çıkan sütunlara dayalı siyasi dinden geçtiğini söyleyen Stephens, araştırmacıların Lincoln’ün akla olan tutkulu inancı ile aklın ötesindeki tutkularla sürdürülmesi gereken politik inanç arasında bir gerilim olduğunu belirtiyor.
Çözümü olmayan bu gerilimin geleneğe ve hükümet sembollerine saygı çerçevesinde kısmen makul bir tartışma alanı olduğunun anlaşılmasıyla sürdürülebileceğini de ekliyor.
Nitekim 6 Ocak'taki görüntülerin bu derece anlamsız olması nedenlerinden birinin Trump döneminde gelenek ve saygı duygularının nasıl kolayca yırtıldığını göstermeleri olduğunu ifade ediyor.
Son olarak ise, Joe Biden’ın bugün başkanlığı devraldığında salgını sona erdirmek ve ekonomiyi kurtarmaktan daha büyük bir görevle karşı karşıya kalacağını, nitekim Trump’ın ABD siyasetine temel katkısı olan mobokratik ruhu kovmak zorunda kalacağını kaydediyor.

*Bu makale Şarku’l Avsat tarafından Independent Arabia’dan çevrilmiştir.



İran, saldırıya uğrarsa ABD üslerini bombalayacağı uyarısında bulundu

Tahran'da hükümet karşıtı protestolar (AP)
Tahran'da hükümet karşıtı protestolar (AP)
TT

İran, saldırıya uğrarsa ABD üslerini bombalayacağı uyarısında bulundu

Tahran'da hükümet karşıtı protestolar (AP)
Tahran'da hükümet karşıtı protestolar (AP)

İranlı üst düzey bir yetkili bugün yaptığı açıklamada, İran'da hükümet karşıtı protestoların yaşandığı bir dönemde Başkan Donald Trump'ın müdahale tehditlerinin ardından, Tahran'ın ABD tarafından saldırıya uğraması halinde, bölgedeki ABD askeri üslerini bombalayacağı konusunda ilgili ülkelere uyarıda bulunduğunu söyledi.

Ayrıca, Şarku'l Avsat'ın edindiği bilgiye göre üst düzey bir yetkili, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD Özel Temsilcisi Steve Whitkoff arasındaki doğrudan iletişimin, Başkan Donald Trump'ın İran'daki protestolar sırasında müdahale etme tehdidinin ardından askıya alındığını bildirdi.

Yetkili, ABD'nin tehditlerinin diplomatik çabaları baltaladığını ve on yıllardır süren nükleer anlaşmazlığa diplomatik bir çözüm bulmak için iki yetkili arasında yapılması planlanan olası toplantıların iptal edildiğini ifade etti.


SpaceX, Starlink uydu internet hizmetini İran'da ücretsiz olarak sunmaya başladı

8 Ocak 2026 Perşembe günü Tahran'da düzenlenen protestolardan (AP)
8 Ocak 2026 Perşembe günü Tahran'da düzenlenen protestolardan (AP)
TT

SpaceX, Starlink uydu internet hizmetini İran'da ücretsiz olarak sunmaya başladı

8 Ocak 2026 Perşembe günü Tahran'da düzenlenen protestolardan (AP)
8 Ocak 2026 Perşembe günü Tahran'da düzenlenen protestolardan (AP)

Elon Musk’a ait SpaceX şirketi, İran’da son günlerde devam eden kanlı protestolar ve internet kesintileri sürerken, uydu internet hizmeti Starlink’i ülkede ücretsiz olarak sunmaya başladığını duyurdu.

İranlıların internete erişimini sağlamak için çalışan ABD merkezli Holistic Resilience adlı kuruluşun İcra Direktörü Ahmed Ahmediyan’a göre SpaceX, İran’daki Starlink abonelik ücretlerini kaldırdı. Bu sayede ülkede alıcı cihaza sahip olan kişiler, hizmetten ücretsiz yararlanabiliyor. Starlink’in operasyonları hakkında bilgi sahibi bir kaynak da, bilgilerin resmî olarak açıklanmamış olması nedeniyle isminin gizli tutulmasını isteyerek, ücretsiz hizmetin verildiğini doğruladı.

Starlink’in İran’da ve çatışmaların yaşandığı diğer bölgelerde devreye girmesi, hızla büyüyen bu internet hizmetinin dünyanın en zengin insanı ile ABD hükümetinin elinde bir ‘yumuşak güç’ aracına dönüştüğünü gözler önüne seriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İranlılara protestolarını sürdürme çağrısında bulunmuş, daha önce de ülkede resmî olarak yasak olmasına rağmen bazı İranlıların kullandığı Starlink’i iletişimin yeniden sağlanmasına yardımcı olmaya davet etmişti.

Musk, daha önce de Starlink’i ücretsiz sunarak jeopolitik krizlere müdahil olmuştu. Starlink uyduları, Rusya’nın işgalinin ardından Ukraynalı siviller ve Ukrayna ordusu için internet bağlantısı sağlamıştı. Ocak ayında ise Starlink, ABD güçlerinin Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu gözaltına almasının ardından, Venezuela vatandaşlarına 3 Şubat’a kadar ücretsiz geniş bant internet hizmeti vereceğini açıklamıştı.

frgt
Elon Musk, Barselona'da Starlink hakkında konuşurken (Reuters)

Geçtiğimiz hafta İran genelinde yaşanan karışıklıklar keskin biçimde tırmandı. Yüz binlerce kişi, Dini Lider Ali Hamaney’in devrilmesi talebiyle sokaklara çıktı. Aktivist gruplar, iki haftayı aşkın süredir devam eden şiddetli olaylarda binlerce kişinin hayatını kaybetmiş olabileceği uyarısında bulundu.

Starlink alıcı cihazlarının İran’da yasak olmasına rağmen Ahmediyan, çok sayıda cihazın ülke sınırlarından kaçak yollarla sokulduğunu söyledi. Ahmediyan, telefonla yaptığı açıklamada, İran içinde bulunan cihaz sayısının 50 bini aştığını tahmin ettiklerini ifade etti.

İnsan haklarını savunmaya yönelik Miaan Grubu’nun (Miaan Group) dijital haklar direktörü Emir Reşidi ise İran ordusunun Starlink hizmetini karartmaya çalıştığını ve kullanıcılarını takip ettiğini belirtti. İran Radyo ve Televizyon Kurumu (IRIB), yetkililerin dün ‘casusluk ve sabotajda kullanılan büyük bir elektronik ekipman sevkiyatına’ el koyduğunu duyurdu. Şarku’l Avsat’ın IRIB’den aktardığı görüntülerde, Starlink’e ait olduğu düşünülen cihazlar da yer aldı.

İnternet bağlantılarını izleyen NetBlocks adlı kuruluşa göre, İran’da ülke genelindeki internet kesintisi beş gündür sürüyor. Bu durum, milyonlarca kişinin çevrim içi hizmetlere erişimini kesti.


Fransa'da II. Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez ölümler doğumları aştı

5 Ocak 2026'da Paris'te etkili olan şiddetli soğuk hava dalgası ve kar yağışı sırasında, Eyfel Kulesi yakınlarındaki karla kaplı Trocadero Meydanı'nda insanlar yürüyor (Reuters)
5 Ocak 2026'da Paris'te etkili olan şiddetli soğuk hava dalgası ve kar yağışı sırasında, Eyfel Kulesi yakınlarındaki karla kaplı Trocadero Meydanı'nda insanlar yürüyor (Reuters)
TT

Fransa'da II. Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez ölümler doğumları aştı

5 Ocak 2026'da Paris'te etkili olan şiddetli soğuk hava dalgası ve kar yağışı sırasında, Eyfel Kulesi yakınlarındaki karla kaplı Trocadero Meydanı'nda insanlar yürüyor (Reuters)
5 Ocak 2026'da Paris'te etkili olan şiddetli soğuk hava dalgası ve kar yağışı sırasında, Eyfel Kulesi yakınlarındaki karla kaplı Trocadero Meydanı'nda insanlar yürüyor (Reuters)

Dün açıklanan resmi rakamlara göre, Fransa 2025 yılında İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden bu yana ilk kez doğumlardan daha fazla ölüm kaydetti. Bu gelişme, Fransa'nın diğer Avrupa Birliği ülkeleriyle karşılaştırıldığında uzun süredir sahip olduğu demografik avantajı zayıflatıyor.

Ulusal İstatistik ve Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü, geçen yıl 651 bin ölüm olduğunu bildirirken, doğum sayısı 645 bine düştü. Fransa'da doğum sayısı, Covid-19 pandemisinden bu yana keskin bir düşüş gösterdi.

Fransa geleneksel olarak Avrupa'nın çoğu ülkesinden daha güçlü bir demografik profile sahiptir, ancak yaşlı nüfusun yüksek oranı ve düşük doğum oranları, kıtadaki kamu maliyesini zorlayan demografik krizden etkilenmediğini göstermektedir.

Reuters'e göre enstitü, doğum oranının geçen yıl kadın başına 1,56 çocuğa düştüğünü, bunun İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en düşük seviye olduğunu ve emeklilik fonu tahminlerinde varsayılan 1,8'in çok altında olduğunu belirtti.

Avrupa Birliği karşılaştırmalarının mevcut olduğu en son yıl olan 2023'te Fransa, 1,81'lik doğurganlık oranıyla Bulgaristan'ın ardından 1,65'lik doğurganlık oranıyla ikinci sırada yer aldı.

Ulusal Denetim Ofisi geçen ay,, demografik değişimin vergi tabanının erimesiyle birlikte kamu harcamalarını son yılların en yüksek seviyesine çıkaracağı konusunda uyarıda bulundu.

Cercle de Recherche de l'Emploi (İstihdam Araştırmaları Merkezi) ekonomisti Philippe Crevel, “1960'larda doğan büyük neslin emekliye ayrılmasıyla, işgücü piyasasındaki gerilimler ve işgücü sorunları önümüzdeki yıllarda hızla artacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

Ölümlerin doğumları sayıca aşmasına rağmen, enstitünün 176 bin olarak tahmin ettiği net göç nedeniyle Fransa'nın nüfusu geçen yıl hafif bir artışla 69,1 milyona ulaştı.