Lincoln, 1838'de 2021 yılında neler olacağını tahmin etmişti

ABD Kongre baskını (AP)
ABD Kongre baskını (AP)
TT

Lincoln, 1838'de 2021 yılında neler olacağını tahmin etmişti

ABD Kongre baskını (AP)
ABD Kongre baskını (AP)

Fadia Seyyid
Ocak 1838'de, Illinois eyaleti yasama meclisi üyesi olan ve 28 yaşındaki Abraham Lincoln, siyasi hayatının belki de en öngörülü konuşmasını yaptı.
Nitekim bu ifadeleri kullanan yazar Bret Stephens, New York Times’daki yazısında bu konuşmanın zamanının 2021’de yeniden geldiğini söylüyor.
Lincoln’ün siyasi kurumların ölümsüzleştirilmesi konuşmasının neden şimdi önem arz ettiğini sorgulayan Stephens, cevabın açıkça köleliğin varlığı ve yayılması olacağını, Lincoln’ün cevabının ise mobokratik (Güruhun iktidarı) ruh’un yükselişi ve yardakçılık eden lider türleri olduğunu söylüyor.
Söz konusu konuşmasında o sırada Illinois’ta meydana gelen şiddet ve düzensizlikten bahseden Lincoln, köleliği de ele alıyor. 1835’te Vicksburg’taki bir mahalleye baskın düzenleyen bir ayak takımının beş kumarbazı gasp edip astığından bahsediyor. Aynı zamanda bir sonraki yıl St. Louis’te bir polis memurunu öldürdüğü, diğerini ise yaraladığından şüphelenilen özgür siyahi Francis McIntosh’un bir polis grubu tarafından tutuklanmasının ardından zincirlendiğine, sonra da yavaş yavaş yakılarak öldürüldüğüne değiniyor.
Vicksburg çetesinin yaptıklarının kamusal erdeme, St. Louis çetesininkinin ise intikam isteğine dayandığını söyleyen Lincoln, ahlaki arınma yönündeki yüce ruhlu arzu ile fesat ruhlu kan arzusunun madalyonun iki yüzü, etkilerinin ise bir olduğunu dile getiriyor.
Nitekim 6 Ocak’ta Kongre Binası’nda meydana gelen olayları ele alırken Lincoln’ün söz konusu konuşmasından yola çıkan Stephens, görev dönemi sona eren ABD Başkanı Donald Trump’ın diğer her şeyi ateşe vermeye çalıştığı sırada kendi başkanlık dönemini de ateşe vermeyi başardığını ifade ediyor. Oklarını Cumhuriyetçi Senatörler Josh Hawley ve Ted Cruz'a doğrultan Stephens, onların zekadan yoksun olduklarını da vurguluyor.
Aynı zamanda söz konusu üçlünün Lincoln’ün en çok korktuğuna, Sezar veya Napolyon’a benzediğini söyleyen Stephens, zafer susuzluklarını gidermek için savunmaya geçmek yerine cumhuriyetçi kurumları yıkacaklarını söylüyor.
Trump, Hawley ve Cruz'un hangi canavarları uyandırmaya çalıştığını sorgulayan Stephens, Başkan’ın Twitter ve Facebook'ta dijital bir kalabalık toplayarak kendi kendini seçtiğini, Washington’a insan toplayarak 3 Kasım 2020 seçimleri sonuçlarını baltalamaya çalıştığını öne sürüyor.
Çözümün ise ayık bir zihnin elinden çıkan sütunlara dayalı siyasi dinden geçtiğini söyleyen Stephens, araştırmacıların Lincoln’ün akla olan tutkulu inancı ile aklın ötesindeki tutkularla sürdürülmesi gereken politik inanç arasında bir gerilim olduğunu belirtiyor.
Çözümü olmayan bu gerilimin geleneğe ve hükümet sembollerine saygı çerçevesinde kısmen makul bir tartışma alanı olduğunun anlaşılmasıyla sürdürülebileceğini de ekliyor.
Nitekim 6 Ocak'taki görüntülerin bu derece anlamsız olması nedenlerinden birinin Trump döneminde gelenek ve saygı duygularının nasıl kolayca yırtıldığını göstermeleri olduğunu ifade ediyor.
Son olarak ise, Joe Biden’ın bugün başkanlığı devraldığında salgını sona erdirmek ve ekonomiyi kurtarmaktan daha büyük bir görevle karşı karşıya kalacağını, nitekim Trump’ın ABD siyasetine temel katkısı olan mobokratik ruhu kovmak zorunda kalacağını kaydediyor.

*Bu makale Şarku’l Avsat tarafından Independent Arabia’dan çevrilmiştir.



İran'daki protestolarda 3 binden fazla kişi öldü... ve internet hizmetinde kısmi bir iyileşme yaşandı

Tahran'da düzenlenen protestolar sırasında yanmış bir otobüs (Reuters)
Tahran'da düzenlenen protestolar sırasında yanmış bir otobüs (Reuters)
TT

İran'daki protestolarda 3 binden fazla kişi öldü... ve internet hizmetinde kısmi bir iyileşme yaşandı

Tahran'da düzenlenen protestolar sırasında yanmış bir otobüs (Reuters)
Tahran'da düzenlenen protestolar sırasında yanmış bir otobüs (Reuters)

İnsan hakları örgütü HRANA bugün yaptığı açıklamada, İran'ı saran protestolarda 3 binden fazla kişinin öldüğünü, sekiz günlük internet kesintisinin ardından ise ülkede internet kullanımında "kısmi iyileşme" kaydedildiğini duyurdu.

Birçok bölge sakini, başkent Tahran'ın son dört gündür nispeten sakin olduğunu söyledi. Güvenlikleri için kimliklerinin açıklanmasını istemeyen bölge sakinleri, şehrin üzerinde insansız hava araçlarının (İHA) uçtuğunu gördüklerini bildirdi. Ancak Reuters perşembe veya cuma günleri büyük çaplı protestoların belirtisi olmadığını bildirdi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre birkaç bölge sakini, başkent Tahran'ın son dört gündür nispeten sakin olduğunu belirtti. Güvenlikleri için isimlerinin açıklanmasını istemeyen sakinler, şehir üzerinde insansız hava araçlarının (İHA) uçtuğunu ancak perşembe veya cuma günleri büyük çaplı protestoların hiçbir belirtisinin olmadığını söyledi.

Hazar Denizi kıyısındaki kuzey şehirlerinden birinde yaşayan bir kişi, oradaki sokakların da sakin göründüğünü belirtti.

28 Aralık'ta ekonomik zorluklar nedeniyle başlayan protestolar, o zamandan beri İran'da dinî yönetime son verilmesini talep eden yaygın gösterilere dönüştü ve geçen haftanın sonlarında yaygın şiddet olaylarıyla doruğa ulaştı.

İnternet izleme grubu NetBlocks, X platformunda yaptığı bir paylaşımda, "200 saatlik kesintinin ardından İran'da internet bağlantısında bu sabah çok hafif bir artış gözlemlendi" dedi. İnternet bağlantısının normal seviyelerin yaklaşık yüzde 2'si civarında olduğunu belirtti.

Yurtdışında yaşayan bazı İranlılar, sosyal medyada bugün erken saatlerde İran'da yaşayan kullanıcılara mesaj göndermeyi başardıklarını söylediler.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın protestocuları idam etmesi halinde "çok sert önlemler" alınacağı tehdidinde bulunmuş, ardından Tahran liderlerinin toplu idam fikrinden vazgeçtiğini açıklamıştı.

Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Trump, "Dün yapılması planlanan tüm idamların (800'den fazla) İran yönetimi tarafından iptal edilmesini büyük saygıyla karşılıyorum. Teşekkür ederim!" ifadelerini kullandı.

İran bu infazları gerçekleştirme planlarını açıklamamış, iptal ettiğini de söylememişti.

İran'dan dönen Hintli öğrenciler, ülkede kaldıkları süre boyunca büyük ölçüde oldukları yerlerde mahsur kaldıklarını ve aileleriyle iletişim kuramadıklarını söylediler.

 Uluslararası Havalimanı'na geldi (Reuters)Hindistan vatandaşları, Tahran'dan kalkan ticari bir uçakla Indira Gandhi Uluslararası Havalimanı'na geldi (Reuters)

Tahran'daki bir üniversitede üçüncü sınıf tıp öğrencisi, "Sadece şiddet içeren protestolarla ilgili hikayeler duyduk. Bir adam elinde yanan sopayla arabamızın önüne atladı ve bağırarak yerel dilde bir şeyler söyledi, gözlerinde açıkça öfkeyle tepki vardı" dedi.

Hindistan Dışişleri Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, ticari uçuşların devam ettiğini ve Yeni Delhi'nin Hint vatandaşlarının güvenliğini ve rahatlığını sağlamak için adımlar atacağını bildirdi.


Rusya, İran-İsrail gerilimini azaltmaya yönelik bir adım attı

İranlılar, Tahran'da bir sokakta Farsça "Bu bir protesto değildir" yazan tabelanın önünden geçiyor (EPA)
İranlılar, Tahran'da bir sokakta Farsça "Bu bir protesto değildir" yazan tabelanın önünden geçiyor (EPA)
TT

Rusya, İran-İsrail gerilimini azaltmaya yönelik bir adım attı

İranlılar, Tahran'da bir sokakta Farsça "Bu bir protesto değildir" yazan tabelanın önünden geçiyor (EPA)
İranlılar, Tahran'da bir sokakta Farsça "Bu bir protesto değildir" yazan tabelanın önünden geçiyor (EPA)

Moskova, İran-İsrail gerilimini azaltmak için diplomatik çabalarını yoğunlaştırırken, bir yandan da İranlı yetkililerin yeni protestoları önlemek için sıkı güvenlik önlemleri aldığı bir dönemde, ABD'nin olası gerilim artırma endişelerini gidermeye çalışıyor.

Kremlin dün yaptığı açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu telefonla ayrı ayrı arayarak arabuluculuk rolünü sürdürme ve durumun doğrudan bir çatışmaya dönüşmesini önlemek için siyasi ve diplomatik çabaları yoğunlaştırma teklifinde bulunduğunu duyurdu.

Bu gelişme, İsrail'in Mossad istihbarat teşkilatının direktörü David Barnea'nın ABD başkanlık özel temsilcisi Steve Wittkoff ile görüşmek üzere Washington'a gelmesinin sonrasında yaşandı.

Trump dün, İran hükümetine protestoculara yönelik çarşamba günü planlanan 800 infazın tamamını iptal ettiği için teşekkür etti.

Beyaz Saray, Tahran'a yönelik uyarıların geçerliliğini koruduğunu, ABD ordusunun ise olası gelişmelere karşı bölgedeki hazırlığını güçlendirmeye devam ettiğini belirtti. Şarku’l Avsat’ın Axios'tan aktardığına göre İsrailli yetkililer, açıklanan ertelemeye rağmen, ABD'nin birkaç gün içinde İran'a karşı askeri bir harekat düzenlemesini bekliyor.

Bu durum, Başkan Trump'ın protestoların bastırılmasıyla bağlantılı ölümlerin azaldığını belirten açıklamalarının ardından ABD'nin saldırı düzenleyeceği yönündeki endişelerin azalmasıyla eş zamanlı olarak geliyor; Beyaz Saray ise "tüm seçenekler masada" diyerek, gerilimi azaltma ve baskıyı sürdürme arasında değişen çeşitli olasılıklara açık bir ortam yarattı.


Trump: Venezüela petrolü şu anda Amerika Birleşik Devletleri'ne sevk ediliyor

Venezuela petrolü artık Amerika Birleşik Devletleri'ne sevk ediliyor (AP)
Venezuela petrolü artık Amerika Birleşik Devletleri'ne sevk ediliyor (AP)
TT

Trump: Venezüela petrolü şu anda Amerika Birleşik Devletleri'ne sevk ediliyor

Venezuela petrolü artık Amerika Birleşik Devletleri'ne sevk ediliyor (AP)
Venezuela petrolü artık Amerika Birleşik Devletleri'ne sevk ediliyor (AP)

ABD Başkanı Donald Trump, “Venezuela'nın petrolünün şu anda ABD'ye taşındığını” vurgulayarak, “Venezuela'nın petrolünü elde etmek için kimseye danışmaya gerek duymadığını” belirtti.

Venezuela'nın 303 milyar varil ile dünyanın en büyük petrol rezervine sahip olduğu biliniyor. Ancak, on yıllardır süren kötü yönetim ve yetersiz yatırımlar nedeniyle üretim günlük 900 bin varilin altına düştü.