عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
YAŞAM Sağlık

Koronavirüsü 1 dakikada öldüren burun spreyi geliştirildi

(İHA)
(İHA)
    Bursa/İHA
TT
TT

Koronavirüsü 1 dakikada öldüren burun spreyi geliştirildi

(İHA)
(İHA)

Tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs, birçok mikrobiyoloğu harekete geçirdi. Sağlık çalışanları laboratuvar ortamında birçok test, aşı ve ilaç tedavisi için yoğun mesai harcarken, Bursa Uludağ Üniversitesi'nde korona virüsü 1 dakikada öldüren burun spreyi geliştirildi. Geliştirilen solüsyonların antimikrobiyal ve antivirütik etkileri ise Uludağ Üniversitesi ve Çukurova Üniversitesinden akademisyenlerin iş birliğiyle gösterildi.
Uludağ Üniversitesi Mikrobiyoloji laboratuvarlarında çalışmalar yapan Doç. Dr. Şehime Gülsün Temel, Opr. Dr. Ahmet Ümit Sabancı ve Uludağ Üniversitesi Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cüneyt Özakın virüsü tamamen öldüren solüsyon geliştirdi.
Geliştirilen solüsyonların antimikrobiyal ve antivirütik etkileri ise BUÜ ve Çukurova Üniversitesinden akademisyenlerin iş birliğiyle gösterildi. Çalışmada, solüsyonların bakteri ile virüslerin üremesi ve çoğalmasını durdurduğu tespit edildi.

"Virüsü 1 dakikada öldürdüğünü gözlemledik"
Çalışmalarını koronavirüs salgını öncesi koruma amacı güderek yaptığını belirten Opr. Dr. Ahmet Ümit Sabancı, “Solüsyonun anti bakteriyel etkinliği olduğunu Cüneyt hocamla birlikte gösterdik ve bu solüsyonu pandeminin başlamasıyla beraber diğer etkileriyle bir yola sokabilirmiyiz diye düşündük, Kovid-19 üzerine çalışmaya karar verdik. Yaptığımız çalışmalar sonucunda virüsün 1 dakika içerisinde öldürüldüğü görüldü. Bunun üzerine yeni bir ağız ve burun spreyi, koruyucu cihaz geliştirmeyi düşündük. Daha sonra bunları biyo uyumluluk testlerine gönderdik. Yaptığımız çalışmalarda ağız ve burun dokusu üzerinde hem virüsü öldürdüğü, hem de iyileştirdiği tespit edildi. Virüsün bulaşma noktaları ağız ve burun olduğu biliniyor. Kısa sürede virüsün ölmesi demek, hücrenin içine girişini engellemek. Bunu kullandığımızda virüsün sayısını azaltır. Bulaşımı da engellerse bizim için iyi bir koruyucu olur" dedi.

"Hücrelere zarar vermediği için güvenle kullanılır"
Uzun uğraşlar sonucu geliştirilen solüsyonla ilgili bilgi veren Doç. Dr. Şehime Gülsün Temel, “Geliştirilen ürünün sarsCov2 virüsü üzerinde etkili olacağını düşündüm ve direkt Ümit beyi aradım ve serüvenimiz başladı. Çalışmamızda Adana Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Agantem Genetik Araştırma Merkezi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Atıl Bişkin ile birlikte koronavirüs bakterisini 1 dakika içinde öldürdüğünü gösterdik. Bunu gösterirken de en önemlisi insanın kendi hücrelerine, mukozada bulunan epitel hücrelerine zarar vermediğini gösterdik. Hatta bu hücreleri iyileştirici bir etkisi olduğunu da gösterdik. Dolayısıyla bunun insan hücrelerine zarar vermediği için güvenle kullanılabileceği anlamına geliyor” dedi.

"SARS-COV2’ye karşı öldürücü etkisi olduğunu gördük"
Uzun yıllar sanayi için antimikrobiyel etkinlik testleri yapan Uludağ Üniversitesi Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cüneyt Özakın ise, “İki yıl kadar önce Ümit bey bir solüsyonla geldi. Bunun antimikrobiyal etkinliğinin test edilmesi için. Bu solüsyon doku iyileşmesi, enflamasyonun önlenmesi gibi bazı etkileriyle kullanılabilen bir üründü kendisi tarafından. Uluslar arası standartlara dayanan test metotlarıyla gösterdik. Bu süreçten sonra ürünün üzerinde yeni gelişmeler kaydedildi. Yeni teknolojik uygulamalarla ürün farklı özellikler kazanmaya başladı. Etkileri daha uzun süreli ve kalıcı olmaya başladı. Geliştirilen ürünün temel maddesi yıllardır bildiğimiz bir maddeydi. Ancak insan sağlığı açısından kullanımında sıkıntılar vardı. Kalıcı bir etkisi yoktu, hızlı bir şekilde yapısı bozuluyordu, etkinliği ortadan kalkıyordu. Bu nano-teknolojik uygulamalarla beraber hem uygulama boyutlarındaki değişiklik, hem bağlandığı özel moleküller aracılığıyla etkisinin uzun sürmesi hem de biyo uyum dediğimiz insan doku ve hücreleriyle etkileşmeden, zarar vermeden etki gösteriyor olması bunun insan sağlığında kullanılabilir hale gelmesini açısından bize imkan verdi. Bu süreçte testlerimiz devam ederken antiviral etkinliğini test etme ihtiyacı duyduk ama genel virüslere karşı etkinliğini test etmek için bağlantı kurarken korona virüs dünyada etkili olmaya başladı. Odak konumuz SARS-COV2 virüsü oldu. Bizde korona virüsle ilgili olarak etkisinin olduğunu göstermek için Şehime hocamın ve Çukurova Üniversitesindeki Atıl hocamın yardımıyla testler yaptık. Bakterilere, mantarlara ve özellikle SARS-COV2’ye karşı öldürücü etkisinin olduğunu ortaya koyduk” dedi.

Daha fazlasını oku

 
 
YAŞAM Sağlık

Uzmanlara göre son kahve hangi saatte içilmeli?

Tipik bir fincan kahve yaklaşık 100 miligram kafein içeriyor. Yetişkinler için günde 4 fincan genellikle güvenli kabul ediliyor (AFP)
Tipik bir fincan kahve yaklaşık 100 miligram kafein içeriyor. Yetişkinler için günde 4 fincan genellikle güvenli kabul ediliyor (AFP)
TT
TT

Uzmanlara göre son kahve hangi saatte içilmeli?

Tipik bir fincan kahve yaklaşık 100 miligram kafein içeriyor. Yetişkinler için günde 4 fincan genellikle güvenli kabul ediliyor (AFP)
Tipik bir fincan kahve yaklaşık 100 miligram kafein içeriyor. Yetişkinler için günde 4 fincan genellikle güvenli kabul ediliyor (AFP)

Julia Musto Bilim ve İklim Muhabiri 

Herkes kafeine farklı tepki verir ancak genel bir görüşe göre gece geç saatlerde kahve ve diğer uyarıcı içecekleri içmek, uyku saatinden çok sonra uyanık kalmanıza yol açabilir.

Peki son kahve veya kafeinli çay için bir sınır var mı? Uzmanlar, bunun planladığınız uyku saatinden yaklaşık 9 saat önce olduğunu söylüyor.

Çünkü ABD Hastalık Kontrol ve Koruma Merkezleri kılavuzuna göre yetişkinlerin en sağlıklı kalmak için ihtiyaç duyduğu 7-9 saatlik uykuya dalabilme süresini ikiye katlayabilir.

Baylor Tıp Fakültesi'nde kayıtlı diyetisyen ve yardımcı doçent olan Roberta Anding, daha önceki bir açıklamasında, "Eğer saat 21.00'te yatmayı planlıyorsanız ve kafeine duyarlıysanız, öğle saatlerinde içmeyi bırakmanızı öneririm" demişti.

"Yatmadan önce kafein içmek uykunuzu etkileyecektir. Ortalama bir kişinin uykuya dalması yaklaşık 10 ila 20 dakika sürer. Eğer sisteminizde kafein varsa veya kafeine duyarlıysanız, bu süre ikiye katlanabilir" diye açıklamıştı.

Henry Ford Health'e göre kafein, vücudu çeşitli şekillerde etkiliyor; kan dolaşımını artırıyor, uyuşukluğu önlüyor ve adrenalini hızla yükseltiyor.

Düzenli olarak kafein tüketen kişilerin zamanla tolerans geliştirebileceğine inanılıyor. Yine de Harvard Tıp Fakültesi'nde tıp yardımcı doçenti olan Dr. Trisha Pasricha, Washington Post'ta yayımlanan yazısında, bu teoriye ilişkin verilerin "şaşırtıcı derecede az" olduğunu belirtti.

Cleveland Kliniği'ne göre vücudun kafeini daha iyi parçalamasını sağlayan CYP1A2 adlı bir gen varyantı var. Geçmiş araştırmalar, insanların sadece yaklaşık yarısında bu varyantın bulunduğunu gösteriyor.

Kayıtlı diyetisyen Jane Leverich, Good Housekeeping'e, çoğu insan için etkinin, kafein etkisi geçtikten sonra da sürdüğünü söyledi.

"Kafein, melatonin salınımını geciktirebilir, sirkadiyen ritminizi bozabilir ve uyku kalitesini düşürebilir; bu etkileri vücudunuz beyninizden çok önce fark eder" dedi.

Anding'in belirttiğine göre kafeinin yaklaşık 4,5 saatlik epey uzun bir yarı ömrü var. Bu, etkilerinin yarıya inmesi için geçen süreyi ifade ediyor.

Ancak içtiğiniz kafein miktarı ve türü, ne zaman içtiğiniz kadar önemli.

Mayo Clinic'e göre 240 ml'lik bir fincan kahve yaklaşık 100 miligram kafein içeriyor ve çoğu yetişkin için günde 400 miligrama kadar kafein güvenli kabul ediliyor.

Ancak farklı kahve türleri farklı kafein seviyeleri içerebiliyor. Örneğin, hazır kahve, taze demlenmiş kahveye göre daha az kafein içeriyor. Matcha ve siyah çay da dahil bazı çaylar kahveden daha fazla kafein içerebilir.

Daha düşük kafeinli içecekler yatmadan önce daha güvenlidir ve kafeinsiz içecekler uykunuzu daha az etkileyebilir. Bununla birlikte kafeinsiz içecekler de bir miktar kafein içerir.

Bu nedenle hassas kişilerin öğle vakti dışında kahveden tamamen uzak durmaları gerekiyor.

Cleveland Kliniği'nde kayıtlı diyetisyen Anthony DiMarino, "Vücudu kafeini yavaş işleyen kişilerin, iyi bir gece uykusu çekmek istiyorsa akşam saatlerinde kafein tüketmekten kaçınması gerekir" diye tavsiyede bulundu.

Independent Türkçe,independent.co.uk/life-style/health-and-families

YAŞAM Sağlık

ABD'de abur cubur yemeyi bırakanlar hurmaya yöneliyor

(Unsplash)
(Unsplash)
TT
TT

ABD'de abur cubur yemeyi bırakanlar hurmaya yöneliyor

(Unsplash)
(Unsplash)

Carsen Holaday Kültür & Yaşam Tarzı Trendleri ve Son Dakika Muhabiri 

Yakın zamanlı satış verilerine göre Amerikalılar aşırı işlenmiş atıştırmalıklardan vazgeçip tarihin en eski yiyeceklerinden birine yöneliyor.

Kaliforniya merkezli hurma şirketi Joolies California Superfruit'un Food52'ye verdiği bilgiye göre, 2025'te ABD'de Medjool hurması satışları yüzde 33 arttı.

Meyvenin popülaritesinin artmasıyla bu sayının daha da yükselmesi bekleniyor; bu artışın nedeni moda ambalajlar veya viral tarifler olabilir. Fortune Business Insights'a göre hurma pazarının büyüklüğünün 2034 itibarıyla Amerika'da 1,6 milyar dolara ulaşması öngörülüyor.

Hurma şu anda popüler olsa da bu tatlı meyve Ortadoğu'da eski çağlardan beri yetiştiriliyor ve Mısırlılar onu şarap yapımında kullanıyordu. Smithsonian dergisine göre fosiller hurma ağaçlarının 50 milyon yıl önce geliştiğini gösteriyor.

Şimdiyse, karamelimsi tadı nedeniyle hurma son zamanlarda protein barlarında, smoothie karışımlarında ve tatlı tariflerinde kullanılıyor. Tüketiciler daha az işlenmiş gıdalara öncelik vermeye devam ederken hurma, insanların şekere alternatif olarak kullanmasıyla internette büyük bir popülerlik kazandı.

"Hurmalı Snickers" ve "Hurmalı Çikolata" gibi tariflerde hurmayı deneyenlerin viral videoları, buruşuk ve yapışkan meyvelerin tatlılığına şaşıranların tepkilerini gösteriyor.

Hurma sadece diğer işlenmiş gıdalara göre daha organik bir atıştırmalık seçeneği olmakla kalmıyor, aynı zamanda sağlığa faydalarıyla da biliniyor. Bu süper besinler lif, antioksidanlar ve B vitamini açısından zengin; bu da bağırsak ve cilt sağlığını desteklediği anlamına geliyor.

Kayıtlı diyetisyen Lisa Moskovitz, Fox News Digital'a şunları söyledi:

Hurma, tüketiciler için yeni bir trend olsa da yıllardır diyetisyenler arasında smoothie'leri ve daha az şekerli tatlıları tatlandırmak için tercih edilen bir malzeme. Sadece çok lezzetli ve çok yönlü değil, aynı zamanda lif, antioksidanlar ve magnezyum ve potasyum gibi diğer temel besinleri de sağlıyor.

Diyetisyenler daha önce The Independent'a Trader Joe's'un organik kurutulmuş ve çekirdeksiz Deglet Noor hurmaları hakkında konuşurken, hurmanın egzersiz öncesi enerji kaynağı olarak da fayda sağlayabileceğini belirtmişti. Sadece 5 hurma 30 gram karbonhidrat sağlamaya yettiğinden, bu atıştırmalık özellikle sabah erken saatlerde egzersiz öncesi tüketmek için epey kullanışlı.

Bu sağlıklı atıştırmalığın artan popülaritesi hakkındaki haberler, Harvard'ın T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu'ndaki araştırmacıların yaptığı endişe verici yeni bir çalışmanın ardından geldi. Çalışma, pastırma, sosis ve kurabiye gibi ultra işlenmiş gıdaların tüketiminin bunama riskini yüzde 58, bilişsel bozukluk riskini ise yüzde 46 artırdığını ortaya koydu.

Ultra işlenmiş gıdalar ayrıca obezite, bağırsak değişiklikleri ve kardiyovasküler hastalıklar gibi sağlık sorunlarıyla da bağlantılı.

Yiyeceklerinizin ultra işlenmiş olup olmadığını anlamanın en kolay yolu, paketin üzerindeki içerik listesini kontrol etmek. Doktorlar, hazır yiyecek satın almaktansa evde hurma gibi meyve ve sebzeleri tüketmenin daha iyi olduğunu söylüyor.

Independent Türkçe,independent.co.uk/life-style

YAŞAM Sağlık

Ünlü doktor öğle yemeğinden sonra ağırlık çökmesinin sebebini açıkladı

(Unsplash)
(Unsplash)
TT
TT

Ünlü doktor öğle yemeğinden sonra ağırlık çökmesinin sebebini açıkladı

(Unsplash)
(Unsplash)

Rebecca Whittaker 

Bir doktor, öğle yemeğinden sonra saat 15.00 civarında gelen yorgunluk hissinin glikoz seviyelerinizin dengesiz olduğuna işaret edebileceği konusunda uyardı.

Dr. Rangan Chatterjee, protein veya lif açısından yetersiz öğle yemeklerinin öğleden sonraki ağırlığı ve zihin bulanıklığını artırarak bu durumu daha da kötüleştirebileceğini söyledi.

Ancak ağırlık çökmesini önlemek için kafein veya hızlı bir şeker takviyesine başvurmak çözüm değil.

Bunun yerine vücudunuzun ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlamak için et, yumurta veya balık gibi proteinli yiyecekler tüketmek ve yemek sonrası 10-20 dakikalık tempolu bir yürüyüş yapmak, vücudun glikoz seviyelerini düzenlemesine ve öğleden sonra uyuya kalma isteğini önlemesine yardımcı olacaktır.

Chatterjee, bir bardak su içmenin ve küçük bir avuç kuruyemiş yemenin de enerji seviyesini artırmaya yardımcı olacağını çünkü sağlıklı yağların yavaş yanan bir yakıt kaynağı sağlayarak enerjiyi dengelemeye yardımcı olduğunu da ekledi.

Çok satan yazar ve popüler sağlık podcast'i Feel Better, Live More'un sunucusu Dr. Chatterjee, "Yorgunluk, odaklanma güçlüğü ve sinirlilik hissini normalleştirdik ancak bunlar vücudun metabolik açıdan zorlandığının erken belirtileri olabilir ve bu önemlidir" diyor

Glikoz, vücuttaki en önemli sinyallerden biri ve enerjimizden ruh halimize, odaklanmamızdan uykumuza kadar günlük olarak nasıl hissettiğimizi şekillendirirken, uzun vadeli sağlıkta da rol oynuyor.

Prediyabet, çoğu kişinin fark ettiğinden çok daha yaygın ve genellikle sinsice ilerliyor.

Bugün Birleşik Krallık'ta 6,3 milyon kişi bununla yaşıyor ve birçoğu bunun farkında değil. Bu nedenle vücudunuzun size ne söylediğini dinlemek için hiç bu kadar önemli bir zaman olmamıştı.

Öğleden sonra 3'teki enerji düşüşü kısmen sirkadiyen ritmimizden kaynaklanıyor ancak glikoz düşüşü bunu daha da kötüleştirebilir ve bizi hızlı bir enerji takviyesine yönlendirebilir.

Dr. Chatterjee, glikoz seviyeleri aniden düştüğünde vücudun enerjiyi hızla yenilemek için acil sinyaller gönderdiğini ve bunun da genellikle şekerli, yüksek karbonhidratlı yiyeceklere yönelik isteği tetiklediğini açıklıyor.

Bu düşüşün odaklanmayı zorlaştırmasının nedeni, beynin enerjiye aç bir organ ve birincil enerji kaynağının glikoz olması.

Glikoz seviyeleri dibi gördüğünde, beyin hücreleri arasında bilgi taşıyan nörotransmitter adı verilen kimyasal haberciler düzgün çalışmayı bırakır ve bu da odaklanma bozukluğuyla zihinsel enerjinin düşmesine yol açar.

Dr. Chatterjee, ironinin bu isteğe boyun eğmenin genellikle başka bir yükseliş ve düşüşe yol açıp kişinin bu döngüde sıkışıp kalmasına yol açmasında yattığını ekledi.

Kan şekeri seviyelerinin çok yüksek kalması prediyabet riskini artırabiliyor.

Chatterjee'nin tavsiyesi, Abbott's Lingo adlı biyosensör ve uygulamasının 2 bin yetişkin üzerinde yaptığı araştırmanın ardından geldi. Araştırmaya göre öğleden sonra saat 3'te enerji düşüşü yaşayanların yarısından fazlası yorgunluk hissederken, yaklaşık üçte biri moral bozukluğu, dörtte biri ise sinirlilik yaşıyor.

Ancak katılımcıların sadece yüzde 15'i hissettikleriyle yedikleri yiyecek türü arasında bağlantı kurabildi. Bunun yerine birçok kişi stres (yüzde 38) veya yetersiz uyku (yüzde 34) gibi faktörleri suçladı.

Independent Türkçe,independent.co.uk/news/health