Gazze ablukası kişi başına 9 bin dolarlık maddi zarara yol açtı

İsrail askerleri teçhizat ve silahlarını taşıyor (Reuters-Arşiv)
İsrail askerleri teçhizat ve silahlarını taşıyor (Reuters-Arşiv)
TT

Gazze ablukası kişi başına 9 bin dolarlık maddi zarara yol açtı

İsrail askerleri teçhizat ve silahlarını taşıyor (Reuters-Arşiv)
İsrail askerleri teçhizat ve silahlarını taşıyor (Reuters-Arşiv)

İsrail'in Gazze Şeridi’ne yönelik uyguladığı ablukanın yol açtığı ekonomik kaybın kişi başına düşen maliyeti yaklaşık dokuz bin dolar.
Avrupa-Akdeniz İnsan Hakları Gözlemevi tarafından yayımlanan rapor, İsrail'in 2007 yılından bu yana sürdürdüğü askeri operasyonlar ve uzun süreli kapatmanın, Gazze Şeridi sakinleri üzerinde ciddi etkileri olduğunu ortaya koydu.
Alman Haber Ajansı’nın (DPA) haberine göre rapor, Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından geçtiğimiz Kasım ayında yayımlanan verilere işaret ederek Gazze ablukasının son on yılda neden olduğu ekonomik maliyetin 16,7 milyar dolar olarak tahmin edildiğine dikkati çekti.
Rapor, Gazze Şeridi’nde 2005 yılında yaklaşık yüzde 23,6'ya ulaşan işsizlik oranının dünyadaki en yüksek işsizlik oranları arasında yer almaya devam ettiğini ve 2020'de bu oranın yaklaşık yüzde 49'a yükseldiğini aktardı. Rapora göre kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) yüzde 27 daralırken 2005 yılında yüzde 40 olan yoksulluk oranları 2020'de yüzde 56'ya yükseldi. Bununla birlikte yoksulluk oranı yüzde 14'ten yüzde 20'ye çıkarken geçim maliyeti ise ikiye katlandı.
Gazzeli yoksulların sayısı dörde katlandı. Raporda, 2020 yılında aylık olarak Gazze Şeridi'ne yaklaşık 7 bin kamyon girdiği belirtilirken bu rakam, 2005'ten sonraki nüfus artışı ve o yılki kamyon sayısı dikkate alındığında Gazze Şeridi’nin ihtiyaç duyduğu oranın yaklaşık yüzde 50'sini temsil ediyor. Rapora göre İsrail Gazze Şeridi'ne abluka uygulanmadan önce, Filistinlilerin İsrail tarafından yönetilen Erez Kontrol Noktası’ndan aylık çıkış oranı yaklaşık 30 bin olarak kaydedilmişti.
Refah Sınır Kapısı’ndaki hareketliliğin ise esas olarak yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının patlak vermesinden etkilendiği vurgulanan raporda, sınır kapısının uzun günler boyunca kapalı kaldığı ve aralarında hastalar, öğrenciler ve işletme sahiplerinin de bulunduğu yüz binlerce insanın kapıdan geçmeyi beklediği kaydedildi.
Sağlık alanında ise ilaç ve tıbbi malzeme sıkıntısının yanı sıra hastaneler ve sağlık merkezleri halen düşük kapasitede çalıştıkları için, insani durumdaki kötüleşmenin en açık şekilde göstergesi oldukları belirtilen raporda Kovid-19 salgınının durumu daha da kötüleştirdiği bildirildi.
Avrupa-Akdeniz İnsan Hakları Gözlemevi, Gazze ablukasının ‘felaket’ verileri karşısında Filistin’de yapılması planlanan genel seçimlere yönelik düzenlemelerin, İsrail'in Gazze Şeridi'ne uyguladığı ablukanın bitirilmesi için uluslararası ve bölgesel güvencelere ihtiyaç duyduğunu belirtti.
Ayrıca, yaklaşan seçimlerin başarısı için doğru yaklaşımın, uluslararası hukukun bir savaş suçu olarak kabul ettiği ablukayı sona erdirmek için uluslararası bağlayıcı bir kararın çıkarılması olduğunu vurgulayan Avrupa-Akdeniz İnsan Hakları Gözlemevi, aynı zamanda Filistinli seçmenlerin iradesine saygı duyularak, Filistinliler için istikrar ve refahı sağlayacak şekilde barışçıl ve demokratik bir dolaşım sağlanması ve garantisinin verilmesi gerektiğinin altını çizdi.



Financial Times: İsrail, ABD ile yeni bir güvenlik anlaşması imzalamak istiyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Financial Times: İsrail, ABD ile yeni bir güvenlik anlaşması imzalamak istiyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

Financial Times bugün yayımladığı haberde, İsrail’in ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle yeni bir 10 yıllık güvenlik anlaşması görüşmelerine hazırlanmakta olduğunu bildirdi. Amaç, İsrail’in milyarlarca dolarlık nakit yardımlar olmadan da Amerikan askeri desteğini sürdürmesini sağlamak olarak aktarılıyor.

İsrail Savunma Bakanlığı’nda mali danışman olarak görev yaparken istifa eden Gil Pinhas Financial Times’a verdiği demeçte, önümüzdeki haftalarda yapılması beklenen görüşmelerde İsrail’in nakit yardımlar yerine ortak savunma projelerini önceliklendirmeyi planladığını belirtti. Pinhas, “Bu bağlamda ortaklık, sadece finansman meselesinden daha önemli… Parayla ölçülemeyecek birçok husus var. Konuya daha geniş bir bakış açısıyla yaklaşılmalı” dedi.

Pinhas, İsrail’in Amerikan silahlarını satın almak için kullanabileceği yıllık yaklaşık 3,3 milyar dolarlık doğrudan mali desteğin ‘müzakere edilebilecek ve kademeli olarak azaltılabilecek bir unsur’ olduğunu ifade etti. ABD ve İsrail hükümetleri, 2016 yılında imzalanan 10 yıllık bir mutabakat zaptıyla 38 milyar dolarlık askeri yardım taahhüdünde bulunmuştu; bunun 33 milyar doları askeri teçhizat alımı için hibe, 5 milyar doları ise füze savunma sistemleri için ayrılmıştı. Bu anlaşmanın süresi Eylül 2028’de sona eriyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, iki hafta önce Reuters’a yaptığı açıklamada, önümüzdeki on yıl içinde İsrail’in Amerikan askeri yardımlarına olan bağımlılığını ‘kademeli olarak azaltmayı’ umduğunu söylemişti. Netanyahu, ülkesinin yabancı askeri yardımlara bağımlı olmaması gerektiğini vurgularken, tam bağımsızlık için net bir takvim açıklamadı.

Economist dergisine verdiği bir röportajda ise Netanyahu, “Önümüzdeki on yıl içinde askeri yardımları kademeli olarak azaltmak istiyorum” dedi ve söz konusu azaltımın sıfıra inip inmeyeceği sorusuna “Evet” yanıtını verdi.

gtyh
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)

Netanyahu, ABD’ye yaptığı son ziyarette Başkan Donald Trump’a İsrail’in “Washington’un yıllar boyunca sağladığı askeri yardımları büyük ölçüde takdir ettiğini, ancak artık güçlü bir ülke haline geldiğini ve olağanüstü yetenekler geliştirdiğini” söylediğini açıkladı.

Geçtiğimiz aralık ayında Netanyahu, İsrail’in diğer ülkelere bağımlılığı azaltmak amacıyla bağımsız bir silah endüstrisi geliştirmek için 350 milyar şekel (110 milyar dolar) harcayacağını duyurmuştu.


Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.