İran, müzakereleri başlatmak için ABD’nin adım atmasını bekliyor

İran, müzakereleri başlatmak için ABD’nin adım atmasını bekliyor
TT

İran, müzakereleri başlatmak için ABD’nin adım atmasını bekliyor

İran, müzakereleri başlatmak için ABD’nin adım atmasını bekliyor

İran'ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Mecit Takht Ravançi, NBC'ye yaptığı açıklamada ülkesinin Biden yönetimiyle doğrudan veya arabulucular yoluyla görüşmeye henüz başlamadığını ve bunu da planlamadığını söyledi. Ravançi, Trump’ın 2018'de nükleer anlaşmadan çekildikten sonra uyguladığı yaptırımların yeni ABD Başkanı Biden tarafından kaldırılmasına yönelik ilk adımı beklediklerini kaydetti.
Tahran yönetiminden daha önce yapılan açıklamalarda, Mecit Takht Ravançi başkanlığındaki bir ekip ile ABD yönetimi arasında müzakereler başladığına yönelik haberler yalanlanmıştı. Söz konusu dönemde çıkan haberlerde ABD ve İran arasında arabuluculuk kanallarının harekete geçirildiği öne sürülüyordu.
Söz konusu dialar her ne kadar Biden yönetiminden üst düzey yetkililerin açıklamalarına dayandırılsa da Washington, İran ile müzakerelere başlamak için acele etmeyeceklerini duyurdu. Sürecin nükleer anlaşmaya geri dönüş, İran’ın füze faaliyetleri ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı role dair uzlaşıya bağladı. Diğer yandan Demokratlar ile bağlantılı birçok siyasi çevre, siyasi araştırmacı ve akademisyen ise söz konusu dosya ve Biden yönetiminin İran’a yaklaşımı hakkında yorum yapmaktan kaçınıyor.
Daha önce Trump yönetiminde İran konusunda danışman olarak görev yapan Demokrasileri Savunma Vakfı'nın (FDD) danışmanlarından Richard Goldberg, Biden yönetimi yetkililerinin açıklamalarının artık analize muhtaç olduğunu söyledi.
Goldberg, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada "Görünüşe göre önce Ortak Kapsamlı Eylem Planı’na (JCPOA) geri dönmeyi ve ardından diğer sorunları ele alan yeni bir anlaşma arayışlarını tartışıyorlar" dedi. Bunun stratejik bir hata olacağını belirten Goldberg, İranlıları diğer meseleleri görüşmeye zorlamadan önce ABD'nin etkisini kaybedeceğini vurguladı. Goldberg açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:
“Aynı zamanda, Dışişleri Bakanı adayının (Antony Blinken) İran Merkez Bankası'na ve İran Ulusal Petrol Şirketi’ne uygulanan yaptırımları kaldırmanın, terörü finanse etme suçu nedeniyle ABD'nin çıkarına olmadığını belirten bir açıklama yaptığını görüyoruz. İran Merkez Bankası ve Ulusal Petrol Şirketi, JCPOA kapsamında yaptırımlarının hafifletilmesi gereken kurumlar arasında yer alıyor.”
DPA dün, 2001-2004 yılları arasında Savunma Bakanlığı Finans Direktörü olan The National Interest Araştırma Merkezi Başkan Yardımcısı Dov S. Zakheim’in konuya dair açıklamalarını aktardı. Habere göre Zakheim şunları söyledi:
“Biden yönetiminin İran'la nükleer anlaşmaya geri dönmesi, muhafazakar adayın İran'da kazanamaması durumunda karışıklığı artıracak. Biden yönetimi, İran'daki Ayetullah hükümdarlarının, karşılığında bir bedel ödemeden kazanç elde edebileceklerine dair herhangi bir sinyal vermemeye dikkat etmelidir."



İranlı yetkili: Mart ayı başında yapılacak yeni nükleer görüşmeler geçici bir anlaşmaya yol açabilir

İran’ın Buşehr nükleer reaktörü (Reuters)
İran’ın Buşehr nükleer reaktörü (Reuters)
TT

İranlı yetkili: Mart ayı başında yapılacak yeni nükleer görüşmeler geçici bir anlaşmaya yol açabilir

İran’ın Buşehr nükleer reaktörü (Reuters)
İran’ın Buşehr nükleer reaktörü (Reuters)

İranlı üst düzey bir yetkili bugün Reuters’a yaptığı açıklamada, Tahran ile Washington arasında ülkesine yönelik yaptırımların kaldırılmasının kapsamı ve mekanizması konusunda görüş ayrılıkları bulunduğunu belirtti.

Yetkili, nükleer programla ilgili yeni görüşmelerin mart ayı başında yapılmasının planlandığını söyledi.

Yetkili, İran’ın yüksek zenginleştirilmiş uranyum stokunun bir kısmını ihraç etme, saflığını düşürme ve uranyum zenginleştirme konusunda bölgesel bir birlik oluşturma seçeneğini ciddi şekilde değerlendirebileceğini ifade etti. Karşılığında ise İran’a barışçıl amaçlarla uranyum zenginleştirme hakkının tanınması gerektiğini vurguladı.

“Görüşmeler sürecek ve geçici bir anlaşmaya varma imkânı mevcut” diyen yetkili, sürecin devam edeceğini kaydetti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, geçen hafta ABD ile yapılan nükleer görüşmelerin ardından birkaç gün içinde karşı öneri taslağı hazırlanmasını beklediğini açıklamıştı. Öte yandan Başkan Donald Trump, İran’a sınırlı askeri saldırılar düzenlemeyi değerlendirdiğini belirtmişti.

Yetkili, İran’ın petrol ve maden kaynaklarının kontrolünü Washington’a teslim etmeyeceğini, ancak Amerikan şirketlerinin İran’daki petrol ve gaz sahalarında her zaman faaliyet gösterebileceğini de ifade etti.


Witkoff: Trump’ın İran için belirlediği kırmızı çizgiler arasında ‘sıfır zenginleştirme’ de var

ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff (Reuters)
ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff (Reuters)
TT

Witkoff: Trump’ın İran için belirlediği kırmızı çizgiler arasında ‘sıfır zenginleştirme’ de var

ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff (Reuters)
ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff (Reuters)

ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Başkan Donald Trump’ın İran’ın nükleer programına ilişkin bir anlaşmayı neden hâlâ kabul etmediğini sorguladığını söyledi. Witkoff, Washington’ın baskı uygulamasına rağmen Tahran’ın anlaşmaya yanaşmamasının Beyaz Saray’da şaşkınlık yarattığını ifade etti.

Fox News’e verdiği röportajda Witkoff, Trump’ın İran’ın tutumuna hayret ettiğini belirterek, “Neden teslim olmadıklarını merak ediyor... ‘Teslim olmak’ ifadesini kullanmak istemiyorum ama neden teslim olmadılar?” dedi.

Witkoff, Trump’ın ayrıca İran’ın ‘bu denli yoğun baskı ve bölgede sahip olduğumuz deniz gücünün büyüklüğü karşısında’ ABD ile temasa geçmemesini sorguladığını aktardı. Trump’ın, Tahran’ın nükleer silah edinme niyetinde olmadığını ilan etmesini ve hangi adımları atmaya hazır olduğunu netleştirmesini beklediğini dile getirdi.

ABD’li yetkili, Trump tarafından belirlenen kırmızı çizgilerin İran’ın uranyum zenginleştirmede ‘sıfır zenginleştirme’ seviyesini korumasını şart koştuğunu söyledi. Witkoff, İran’ın uranyumu sivil amaçlar için gerekli seviyenin ötesinde zenginleştirdiğini de ifade etti.

Witkoff, aynı röportajda, devrik İran Şahı’nın oğlu Rıza Pehlevi ile görüştüğünü de doğruladı.

Witkoff, “Başkanın talimatıyla onunla görüştüm” ifadesini kullanırken, görüşmenin içeriğine ilişkin ayrıntı vermedi.

Geçen hafta Pehlevi, Başkan Donald Trump’a İran’a yönelik askeri müdahale çağrısını yinelemiş ve ülkede bir ‘geçiş sürecine’ liderlik etmeye hazır olduğunu açıklamıştı.

Witkoff’un açıklamaları, Trump’ın İran’a yönelik askeri saldırı tehdidinde bulunduğu ve bölgedeki askeri konuşlanmayı artırdığı bir dönemde geldi. Trump, aynı zamanda Tahran ile nükleer program konusunda bir anlaşmaya varma isteğini de dile getirdi.

İran’ın nükleer programı, Tahran ile Batılı ülkeler arasında yıllardır süren anlaşmazlığın merkezinde yer alıyor. Batılı ülkeler, İran’ın nükleer silah edinme ihtimalinden endişe duyuyor.


İran, AB üyesi ülkelerin silahlı kuvvetlerini “terör örgütü” olarak sınıflandırdı

İran'ın güneyinde yapılan tatbikat sırasında DMO üyeleri (Wana - Reuters)
İran'ın güneyinde yapılan tatbikat sırasında DMO üyeleri (Wana - Reuters)
TT

İran, AB üyesi ülkelerin silahlı kuvvetlerini “terör örgütü” olarak sınıflandırdı

İran'ın güneyinde yapılan tatbikat sırasında DMO üyeleri (Wana - Reuters)
İran'ın güneyinde yapılan tatbikat sırasında DMO üyeleri (Wana - Reuters)

İran, Avrupa Birliği (AB) üyesi tüm ülkelerin deniz ve hava kuvvetlerini terör örgütü olarak tanımladı.

İran Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada, Tahran'ın İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu (DMO) terör örgütü olarak sınıflandıran AB'nin ‘yasadışı ve haksız’ olarak nitelendirdiği karara yanıt olarak harekete geçeceği belirtildi.

AB'nin 19 Şubat'ta aldığı karara yanıt olarak yayınlanan açıklamada, “Avrupa hükümetleri, İran silahlı kuvvetlerinin resmi bir kolu olan Devrim Muhafızlarını terör örgütü olarak tanımladığından, İran da karşılıklılık ilkesine dayalı önlemler alacaktır” denildi.

Alman Haber Ajansı DPA’nın aktardığına göre Tahran’ın kararı 2019 yılında çıkarılan ‘ABD’nin DMO’yu Terör Örgütü Olarak Tanımlamasına Karşı Misilleme Tedbirleri Yasası'nın 7’nci maddesine dayanıyor. İran Dışişleri Bakanlığı, “ABD’nin bu konudaki kararını herhangi bir şekilde destekleyen veya buna uyan tüm ülkeler, İran tarafından benzer tedbirlere tabi tutulacaktır” açıklamasında bulundu.

Açıklama şöyle devam etti:

“Bu yasa ve 4’üncü madde dahil olmak üzere hükümleri uyarınca İran, AB üyesi tüm ülkelerin deniz ve hava kuvvetlerini bu yasanın hükümlerine tabi kabul etmekte ve bunları terörist örgütler olarak sınıflandırıp ilan etmektedir.”

Bakanlık, bu önlemin İran'ın iç hukuku çerçevesinde, Avrupa hükümetlerinin uluslararası hukuk ilkelerini açıkça ihlal etmesine yanıt olarak alındığını vurgulayarak açıklamasını sonlandırdı.