Tunus: Gannuşi’nin eski bir danışmanı ‘iç savaşa hazırlığa’ karşı uyarıda bulundu

Dün Tunus'un güneyinde bulunan Tatavin'deki protestolardan bir kare (AFP)

Tunus yürütme otoritesinin iki başkanı arasındaki siyasi çıkmaz ve her tarafın kendi mevkisinin arkasına sığınması ışığında Raşid Gannuşi’nin eski siyasi danışmanı olan Nahda Hareketi’nin liderlerinden biri, sokakları galeyana getirme tehlikesine karşı uyarıda bulundu. Nahda lideri, anlaşmazlığın her iki tarafına da siyasi ve sosyal güçlerin dahil edilmesini “bir iç savaşa hazırlık” olarak değerlendirdi.
Bu uyarı Başbakan Hişam el-Meşişi’nin, Cumhurbaşkanı Kays Said’in kabine revizyonunu reddedip yeni bakanların anayasa yemini etmesini denetlemeyi kabul etmemesine ilişkin sunduğu danışma talebinin İdari Mahkeme tarafından reddedilmesinin akabinde geldi. Mahkeme, bu konuda yetkisinin bulunmadığını ifade ederek bu tür anlaşmazlıklarda karar verme yetkisine sahip tek birimin Anayasa Mahkemesi olduğunu vurguladı.
Üç haftadan beri gittikçe kötüleşen anayasal krizi aşmak için Kays Said çözüm olarak “haklarında yolsuzluk ve çıkar ilişkileri şüpheleri” olan bakanların muaf tutulması ya da başbakanın istifa etmesi konusunda ısrar ediyor.
Nahda Hareketi liderlerinden biri “Mevcut kriz bizi 2013 yılında Tunus’un tanık olduğu olaylara ve sokağın sokağa kırdırıldığı döneme geri götürebilir. Bu da içine odun atacak herkesi ateşiyle yakacak bir iç savaş demek” dedi.
Söz konusu uyarı, geçen 20 Ocak’ta Tunus’un bazı bölgelerinde tanık olunan gece protestolarının artmasıyla “hareketin destekçilerine” “sokaklara inip özel ve kamu mülklerini korumaları” çağrısında bulunan Nahda Hareketi Şura Konseyi Başkanı Abdulkerim el-Haruni’nin açıklamaları ile çakışıyor.
Haruni yaptığı açıklamada “Nahda iyi, güçlü ve bir bütün. Yürütme ofisi toplumsal sorunları çözmek de dahil olmak üzere kendini Tunuslulara hizmet etmeye adayacak. Nahda’nın destekçileri, Tunusluların güvenliğini sağlamak, özel ve kamu mülklerini ve haklarını korumak, meşru talepleri karşılamak ve sabotajcılarla mücadelede güvenlik güçlerini desteklemek üzere sahada olacak” ifadelerini kullandı. Bu da Nahda liderlerinin emirleri ile hareket eden “milislerin” olduğuna yönelik birçok tepkiyi ve eleştiriyi beraberinde getirdi. Muhalif siyasetçiler Nahda’yı iç savaş ve çatışma çıkarmak için insanları kışkırtmakla suçladı.
Buna ilaveten hükümeti temsil eden bir heyet ile Tatavin (Tunus’un güneydoğusu) bölgesini temsil eden bir heyet arasında istihdam ve kalkınma konusunda geçtiğimiz Kasım ayında imzalanan anlaşmada geçen maddelerin uygulanmaması sonucunda şehirde tekrar protestolar yapılmaya başlandı. Tatavin şehrinden gelen haberlere göre bölgedeki gençlerin bir kısmı şehirdeki anayolu kapattı, çok sayıda insan toplandı ve dükkanlar kapatıldı.
Ordu iki gün önce petrol tedarikinin engellenmeye çalışılmasını önledi. Tatavin gençlerinden bazıları, şehirdeki askeri kışlanın önünde protesto düzenledi. Ayrıca protestocular, Kamur Anlaşması’ndaki bazı maddelerin özellikle de projelerin canlandırılması kapsamındaki krediler ile ilgili maddenin yerine getirilmemesini eleştirerek sokaklarda yürüyüp lastik yaktı.
Tatavin dosyasından sorumlu hükümet heyeti başkanı Munsif Aşur, bölgede yaşanan olaylardan dolayı üzüntüsünü dile getirerek “Özellikle iki taraf arasında yapılan son oturumun üstünden yalnızca birkaç gün geçmişken bir grup gencin ortamı kızıştırması” karşısında şaşkın olduğunu ifade etti. Aşur hükümetin, üzerinde anlaşılan her maddenin yürürlüğe konması için diyalogdan yana olduğunu söyledi.
Aşur, Tatavin’de olan olayları “anlaşmanın bir ihlali” olarak değerlendirdi. Söz konusu anlaşma taraflardan birinin maddeleri ihlal etmesi durumunda, Sosyal Diyalog Yüksek Konseyi’ne (hükümet ve toplumsal taraflarca temsil edilen bir konsey) başvurulmasını öngörüyor. Aşur “Yaşanan deneyimler, diyalogdan başka bir alternatif olmadığını ve tüm taraflar arasındaki diyalog oturumlarından sonra sonuçların gerçekleştirildiğini göstermiştir” ifadelerini kullandı.