Hamas’ta parti içi seçimleri hız kazandı

Hamas ordusu Haniye'nin görevde kalmasını destekliyor (AP)
Hamas ordusu Haniye'nin görevde kalmasını destekliyor (AP)
TT

Hamas’ta parti içi seçimleri hız kazandı

Hamas ordusu Haniye'nin görevde kalmasını destekliyor (AP)
Hamas ordusu Haniye'nin görevde kalmasını destekliyor (AP)

Hamas hareketinden güvenilir bir kaynağın Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamaya göre, hareketin Cuma günü başlayan parti içi seçimlerinin önümüzdeki Mart ayının ikinci yarısında Genel Siyasi Büro ve Yüksek Şura Konseyi'ne kadar hareketin yeni lider organlarının seçilmesiyle sona ereceğini bildirdi.
Kaynak, önümüzdeki Mayıs ayında yapılması planlanan Filistin genel seçimleri için yapılan hazırlıklar nedeniyle sürecin bu kez hızlandığını ifade etti. Genelde Hamas’ın parti içi seçimleri yaklaşık 4 ay sürüyor ancak bu kez süre kısaldı. Söz konusu kaynak, atmosferin Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye’nin görevde kalma olasılığına işaret ettiğini, ancak bunun son aşamalardan önce netleşmeyeceğini söyledi.
Gazze Şeridi'ni yöneten İslami hareketin içerisindeki kaynak konuya ilişkin şunları söyledi: “Hamas hareketinde kimse kendini aday göstermez, aday olacaklar seçilir. Haniye ile kimin rekabet edeceğini söylemek için henüz çok erken, belki eski Hamas lideri Halid Meşal ve belki de Heniyye'nin yardımcısı Salih el-Aruri ve belki de diğerleri.”
Hamas 4 bölgede seçimler yapıyor ve her 4 yılda bir genel bir siyasi büro seçiyor.  Ancak bu seçimleri uzun, biraz karmaşık ve diğer gruplardan farklı olan ve adaylığa dayanmayan bir döngüye göre yapıyor.
Kaynak Hamas’ın parti içi seçimlerini şöyle açıkladı: “İlk olarak, küçük organizasyon alanlarında 30 veya biraz daha fazla kişiden oluşan küçük bir idari organ seçilir, onlardan daha büyük organizasyon alanları için ise büyük bir idari organ seçilir. Daha sonra bu organ Genel Şura'nın Gazze Şeridi veya Batı Şeria gibi yerel siyasi konseyi seçen üyelerini seçer. Onlardan da nihayetinde Genel Ofis ve Yüksek Şura'nın yüksek organlarını seçen Siyasi Büro Başkanı ve Yardımcısı gibi Genel Ofis ve Yüksek Konsey üyeleri seçilir. Gazze Şeridi'nde oy hakkına sahip olanlar bu süreci başlattılar ve geçtiğimiz yıllardan farklı olarak harekete 10 yıl veya daha uzun süre önce bağlılık sözü verenler bunlar.”
Kaynağa göre bu, 2017'de önceki seçimleri kazanan Hamas'taki ordunun da çıkarına, çünkü ordu Haniye'nin görevinde kalmasını destekliyor. Bu da onun şansını diğerlerinden daha güçlü kılıyor.
Haniye'nin Gazze Şeridi'nde askeri düzeyde desteği var. Aynı şekilde Hamas’ın Gazze lideri Yahya Sinvar'ın da askeri düzeyde desteği var ve bu da onun görevde kalma şansını çok güçlü kılıyor.
Hamas hareketinde 4 yılda bir parti içi seçimler yapılır. Bu seçimlerin yapıldığı yerler Gazze, Batı Şeria, Filistin dışındaki kamplar ve cezaevleri. Son seçimlerde, Hamas’ın Gazze lideri Yahya Sinvar'ın siyasi ofise gelmesiyle ordu, Genel Siyasi Büro'da karar alma pozisyonuna önemli ölçüde yükselmeyi başardı. Sinvar, İsrail'in Batı'da Kassam Tugayları’nın faaliyete geçmesinin arkasında durmakla ve operasyonlar yürütmekle suçladığı Salih el-Aruri ve Hamas’ın eski İçişleri Bakanı Fethi Hammad ile birlikte Kassam Tugayları’nın en önde gelen liderlerinden biridir.
Ordunun o dönemde Genel Siyasi Büro'ya yükselmesi, Sinvar başkanlığındaki Gazze liderlik ofisinde yükselişinin doğal bir sonucu olarak geldi. Genel Siyasi Büro’ya Mervan İsa, Ruhi Müşteha, Fethi Hammad ve önde gelen lider Mahmud ez-Zahar da dahil edildi. Gazze, Hamas’ın kalesi ve en önemli bölgesidir.
Hamas hareketi, liderlerini seçmek için yeni parti içi seçimlerinin başladığını duyurdu. Hamas Sözcüsü Hazım Kasım Twitter hesabından yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Hamas, demokratik temeller üzerindeki liderliğini seçmek için parti içi seçim sürecinin başlamasından gurur duyuyor. Hareketin seçimleri, belirli periyodik tarihlere göre prosedür ve tüzük kurallarına tabidir. Hamas seçimleri örgütsel ve kültürel oluşumunun bir parçasıdır. Hamas, seçimlerin halkımızın tüm lokasyonlarda temsilcilerini seçme yolu olduğuna inanıyor.”



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.