İran vekil güçlerinin füzeleri ABD’nin Irak’taki önceliklerini yeniden düzenledi

Biden ve Kazimi telefon görüşmesinde, Irak’taki ABD hedeflerine yönelik füze saldırılarının “faillerinin sorumlu tutulması” gerektiği konusunda mutabık kaldı. (AFP)

Görünüşe göre, 15 Şubat’ta Erbil’e ve 20 Şubat’ta Bağdat’taki Yeşil Bölge’ye düşen füzeler, ABD’deki Demokrat yönetimin ilgisini çekti ve İran nükleer dosyasına verdiği önemin yanı sıra bu füzeleri bölgedeki öncelikleri arasına yerleştirdi. ABD Başkanı Joe Biden, dün gece saatlerinde Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Beyaz Saray’dan ve Kazimi’nin ofisinden yapılan açıklamalara ek olarak Kazimi’nin attığı tweet, ABD’deki Demokrat yönetimin, ‘İran vekil güçleri’ diye nitelendirilen silahlı güçlerin yeniden füze fırlatması olayı başta olmak üzere Irak’ta olup bitenlere verdiği önemi yansıttı. Ancak söz konusu silahlı gruplar bu türden eylemlere karıştıkları yönündeki ifadeleri reddediyorlar.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre, Biden, Kazimi ile görüşmesinde, ABD'nin Irak'ın egemenlik ve bağımsızlığına olan desteğini teyit etti ve Başbakan'ın (Kazimi) liderliğini takdir etti. Irak ve uluslararası koalisyon güçlerine yönelik son füze saldırılarını ele alan liderler, bu saldırıların faillerinin tamamıyla sorumlu tutulması gerektiği noktasında mutabık kaldı. Taraflar ayrıca, iki ülke arasındaki Stratejik Diyaloğu ilerletme ve diğer temel meselelerde ikili iş birliğini artırmayı görüştü. Biden, önümüzdeki gün ve haftalarda Kazimi ile yakın temasta kalacağını ifade etti.
Kazimi’nin ofisinden yapılan açıklamada, Başbakan’ın Biden’dan bir telefon aldığı belirtilerek, görüşmede ortak ilgi alanına giren birtakım bölgesel ve uluslararası meselelerin yanı sıra iki ülke arasındaki ikili ilişkiler ile Irak ve bölgedeki durumların ele alındığı aktarıldı. Açıklamaya göre iki taraf, Bağdat ve Washington arasındaki ortak iş birliğini güçlendirme ve bu iş birliğini ekonomi, güvenlik ve terörle mücadele başta olmak üzere çeşitli alanlarda geliştirmeyi ele aldı. Kazimi, Irak’ın ulusal egemenliğini güçlendirme ve ortak çıkarlar temelinde iki ülke arasındaki Stratejik Diyalog görüşmelerinin ilişkileri ilerletmeyi kolaylaştıracak şekilde yeniden başlatılmasını görüştü. Açıklamada ayrıca “Irak’taki diplomatik temsilciliklerin korunması ve Irak ile bölgedeki istikrar ve güvenliğe zarar verme girişimlerinin reddedilmesinin önemi vurgulandı” ifadesine yer verildi.
Kazimi, Twitter hesabından paylaştığı mesajda, “ABD Başkanı Joe Biden ile telefon bağlantısında, iki ülkenin çıkarına hizmet edecek şekilde ikili ilişkilerin geliştirilmesi, ortaklığın güçlendirilmesi, bölgedeki barış ve güvenliği desteklemek için çalışmayı ve DEAŞ ile mücadelede iş birliğinin sürdürülmesini görüştüm. Aynı şekilde Irak’ın ulusal egemenliği temelinde iki ülke arasındaki Stratejik Diyaloğu sürdürmek için çalışmayı vurguladık” diye yazdı.
Biden ve Kazimi arasındaki telefon görüşmesi, Bağdat’taki Yeşil Bölge’ye ve orada bulunan ABD Büyükelçiliği binasına pazartesi günü düzenlenen füze saldırısından iki gün sonra geldi. Ulusal güvenlik uzmanı, Stratejik İşler ve Gelecek Araştırmaları Merkezi Başkanı ve Nahreyn Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Allavi, Kazimi-Biden görüşmesiyle ilgili Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede şunları kaydetti:
“Kazimi-Biden görüşmesi, ABD hükümetinin Irak’a olan ilgisini gösteriyor. Bu görüşme ABD hükümetinin ilk 100 günlük görev süresinde Ortadoğu bölgesine verdiği bir mesajdır. (Kazimi ve Biden arasında geçen) diyaloglar, diplomatik temsilcilikleri hedef alarak Irak hükümetinin diplomatik temsilciliklerin güvenliğini koruma yükümlülüğünü güç duruma düşüren özel gruplarla mücadelede güvenlik ve ekonomik iş birliği konusunda görüş alışverişinde bulunulduğuna işaret ediyor. ABD, Tahran ve Washington arasında şiddetlenen çatışmanın gölgesinde Irak’ın egemenliğine ve ulusal güvenliğine bağlıdır. Herkesin bir şekilde Irak dosyası üzerinde çalışması veya dirsek temasında bulunması ya da katılmasıyla Irak’ın sorunun anlaşılması noktasında tecrübe ve kapasitenin oluşmasının bir sonucu olarak, Irak artık ABD Ulusal Güvenlik ekibi için odak noktasını temsil ediyor.”
Fransız haber ajansı AFP’nin analistlerin görüşlerine yer verdiği haberine göre, Irak’ta ABD Büyükelçiliği ve Amerikan askerlerinin kaldığı üslere yönelik füze saldırılarının tekrarlanması, Tahran’ın yeni ABD yönetimine karşı sabrının tükenmesi nedeniyle İran destekli silahlı grupların Bağdat hükümetine karşı gerginliği tırmandırmaya çalıştığı yönünde işaretler taşıyor.
Irak’ta 4 ay süren sükunetin ardından ülkedeki Batı çıkarları bir hafta içinde 3 kez füze saldırılarıyla hedef alındı. Irak’ta görev yapan üst düzey ABD’li bir askeri yetkili, önceki gün, Bağdat’taki Yeşil Bölge’de bulunan ABD Büyükelçiliği’ne yönelik füze saldırısının hemen ardından AFP’ye yaptığı açıklamada, “Görünüşe göre geçen yılki olaylara geri döndük” dedi.
Güvenlik kaynaklarının aktardığına göre, Bağdat’ın kuzeyindeki Beled Üssü’ne cumartesi gerçekleştirilen füze saldırısında, Irak’ın daha önce ABD’den aldığı F-16 uçaklarının korunmasından sorumlu bir ABD şirketinde çalışan Iraklı bir sözleşmeli personel yaralandı.
Ülkenin kuzeyindeki Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) ABD askerlerinin bulunduğu hava üssüne geçen hafta benzer bir saldırı gerçekleştirildi. Saldırı sonucu Iraklı bir sivil ve yabancı bir sözleşmeli çalışan hayatını kaybederken, aralarında bir ABD askerinin de bulunduğu bazı siviller yaralandı.
AFP’ye konuşan ABD’li yetkili, Irak’ta meydana gelen son olayların, geçen yıl yaşanan ve küçük araçlardan fırlatılan 107 milimetrelik onlarca füzenin kullanıldığı saldırılara benzediğini söyledi.
Bununla birlikte bu saldırıların sorumlusu olarak gösterilen grupların, saldırıları kınayan ilk taraf olmaları dikkati çekti. Ancak bu kınamalar güvenlik kaynaklarını ikna etmişe benzemiyor.
ABD’li yetkili, “Göstergeler, saldırıların daha önceki yöntemlere dayandığını gösteriyor. İstihbarat bilgileri, gelecekte daha fazla (saldırı) olacağını söylüyor” dedi.
Uzman ve analistler, Irak’taki ABD çıkarlarına karşı saldırıların yeniden başlamasının yerel ve küresel faktörlerle bağlantılı olduğu görüşünde.
Düşünce kuruluşu Royal United Services Institute'den Enise Bassiri, AFP’ye yaptığı değerlendirmede, yerel düzeyde Iraklı silahlı grupların, kendilerini kontrol altına alma sözü veren Başbakan Mustafa el-Kazimi’ye meydan okuduğunu belirtti. Bassiri, “Herkese var olduklarını hatırlatmak ve Başbakan’a istedikleri zaman hareket özgürlüğüne sahip olduklarını göstermek istiyorlar” ifadesini kullandı.
Irak Meclisi’nde temsilcileri de bulunan bu gruplar, Ekim’de düzenlenecek erken seçim tarihinin yaklaşmasıyla birlikte güç gösterisinde bulunmaya çalışıyor.
Bassiri, “Gelecek seçimler çok önemli bir rol oynayacak. Bu gruplar ona hazırlanıyorlar” dedi. Söz konusu füzelerin aynı zamanda Tahran’dan Washington’a bir mesaj olabileceğine işaret ediliyor. Nitekim Joe Biden yönetimi, 2018’de Başkan Donald Trump döneminde iptal edilen nükleer anlaşmayı yeniden canlandırmaya çalışıyor.
Bassiri, “Yeniden başlayan saldırılar, İran yakın olan (silahlı grupların), ABD ile ufukta görünen görüşmelerde müttefiklerinin (Tahran’ın) elini güçlendirme çabası olabilir” ifadesini kullandı.