Lübnan’da Patrik Rai-Cumhurbaşkanı Av gerginliği

Cumhurbaşkanı Mişel Avn ve Maruni Patriği Beşara er-Rai arasında 7 Ocak’ta gerçekleşen görüşmeden bir görüntü (Dalati ve Nahra)

Lübnan Katolik Doğu Kilisesi Maruni Patriği Beşara Butros er-Rai, Lübnan’ın Doğu (Rusya-Çin-İran ekseni) ve Batı (NATO ekseni) arasında dış politika doktrini olarak tarafsızlığın benimsenmesi gerektiğine dair siyasilere çağrısını yineledi. Patrik ayrıca ve Lübnan krizi hakkında ‘Birleşmiş Milletler (BM) himayesinde uluslararası bir konferans düzenlenmesi’ talebini de tekrarladı. Vaaz sonrasında bir grup Hristiyan, Rai ile dayanışma içerisinde olduğunu göstermek için Patrikhaneye yürümüştü.
Rai’nin tutumuna muhalefet eden kesimden siyasi bir yetkili ise Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada Rai’in önerisinin masada kalacağını söylerken, “Şu anda Lübnan krizini uluslararası boyuta taşımak, BM Güvenlik Konseyi’ndeki (BMGK), özellikle de kalıcı üyeliğe sahip ülkeler arasındaki farklı pozisyonlarla ilgili düşünceler nedeniyle mümkün değil” dedi.
İsminin verilmemesini istemeyen siyasi kaynak, Rai’nin açıklamasının büyük başlığının ‘sorunlara ve kusurlara çözüm arayışında dayanak noktası olan devlet projesini kurtarma gerekliliği’ olduğunu dile getirdi. Lübnanlı yetkili, Rai’nin tutumunun ‘Arap ve uluslararası bir destek aldığına’ dikkati çekerken, bir yandan hükümetin kurulmasını engelleyen koşulların kaldırılması diğer yandan da yurtdışıyla güçlenmeyi durdurmak için baskı kartı olarak kullanılabileceğini belirtti. Ayrıca özellikle de Lübnan’ı kurtarmak ve onu tüm çöküşlerden çekmek için zorunlu bir yol olarak öne sürülen Fransız girişiminin, uluslararası boyutun yalnızca biri olduğunu belirtti.
Söz konusu siyasi kaynak, Joe Biden’ın Başkan olarak seçilmesinden hemen sonra Fransız girişiminin, Avrupa desteği aldığını ve ABD ile de çelişmediğini söyledi. Aynı şekilde Cumhurbaşkanı Mişel Avn’a bağlı siyasi kadronun ve Avn’ın kurucusu olduğu Özgür Yurtsever Hareket (ÖYH) Genel Başkanı Cibran Basil’in zaman zaman belirttiklerinden farklı olarak bu söylemin, Vatikan’ın pozisyonuyla uyumlu olduğunu kaydederken, “Aksi takdirde Rai, Lübnan’ı kurtarma çabalarına yönelik destekleyici tutumundan dolayı Papa Francis’e tekrar tekrar teşekkür etmek zorunda kalmazdı” dedi.
Yetkili, “Rai, Mişel Süleyman’ın cumhurbaşkanlığı dönemi sırasında ana siyasi bileşenlerin bir toplantısında yayınlanan Baabda Deklarasyonu’nu hatırlattı. Lübnan’ın tarafsızlığına ve ülkeyi bölgedeki çatışmalardan uzak tutmaya yönelik bu anlaşmayı  bozan Hizbullah ve ÖYH ikilisine de  dolaylı bir mesaj verdi” dedi. Patriğin Lübnan ordusunu, ‘savunma stratejisini belirleme konusunda askeri gücünü yeniden kazanmak için’ güçlendirme talebinin, Rai’nin önerisindeki bu sefer yeni bir nokta olduğunu söyleyen kaynak, “Böylece ordunun savunmayı tek başına devralacağını, barış ve savaş kararının da devlet elinde kalacağını vurguladı” dedi.
Şarku’l Avsat’a konuşan kaynak, “Patrik, Avn’ı köşeye sıkıştırdı” dedi.
Lübnan’da Müslümanların devlet kademelerinde sembolik ve sınırlı mevcudiyetini de liderlerin ön saflarda bulunmamasında bağlayan yetkili, “Bazı taraflar, bu durumdan faydalanarak, uygun olmayan siyasi sloganlar atıyor” dedi.
Öte yandan Şarku’l Avsat’ın siyasi kaynaklardan edindiği bilgilere göre Rai ile dayanışmalarını göstermek üzere Bkerki’ye gelen Hristiyan grup, Cumhurbaşkanı Avn’ı ‘Hizbullah’a kol kanat germekle’ suçladı. Beşara er-Rai’nin konuşması sonrasında da siyasi sahne hareketlenirken, Hristiyan kamuoyunun muhalefete kayması hızlandı. Bu durum, Avn’ı ve siyasi varisi Basil’i köşeye sıkıştırdı.
(Sünni) Müstakbel Hareketi, (Şii) Hizbullah ile gerginlikten uzak durmaya çalışırken (Dürzi) İlerici Sosyalist Parti ise Rai’ye destek veriyor. Hizbullah ise iki Hristiyan otorite (Avn-Rai) arasındaki gerginliğe doğrudan müdahil olmama siyaseti izliyor. Zira böylesi bir adım Hizbullah’ın müttefiği Avn’ın aleyhine sonuçlanabilir.