عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI Libya

Dibeybe Libyalıları genişletilmiş ‘ulusal birlik’ hükümeti ile şaşırttı

Dibeybe yarınki meclis oturumunda hükümetinin güvenoyu almasının hemen ardından devlet kurumlarını birleştirme çalışmalarına başlama sözü verdi (Reuters)
Dibeybe yarınki meclis oturumunda hükümetinin güvenoyu almasının hemen ardından devlet kurumlarını birleştirme çalışmalarına başlama sözü verdi (Reuters)
    Kahire/Halid Mahmud
TT
TT

Dibeybe Libyalıları genişletilmiş ‘ulusal birlik’ hükümeti ile şaşırttı

Dibeybe yarınki meclis oturumunda hükümetinin güvenoyu almasının hemen ardından devlet kurumlarını birleştirme çalışmalarına başlama sözü verdi (Reuters)
Dibeybe yarınki meclis oturumunda hükümetinin güvenoyu almasının hemen ardından devlet kurumlarını birleştirme çalışmalarına başlama sözü verdi (Reuters)

 
Libya’da hükümeti kurmakla görevlendirilen Abdulhamid Dibeybe, Temsilciler Meclisi’nin hükümete güvenoyu vermek için yarın (pazartesi) Sirte kentinde düzenleyeceği toplantı öncesinde açıkladığı 35 üyeli büyük ulusal birlik hükümeti ile Libyalı vatandaşları şaşırttı.
Dibeybe, basın ofisi tarafından önceki gün geç saatlerde yapılan yazılı açıklamada, Temsilciler Meclisi üyelerine sunulması amacıyla 35 bakandan oluşan hükümetin yapısını vatandaşların eline bıraktığını belirterek, vatandaşlara verilen hizmetlerin iyileştirileceği, devlet kurumlarının birleştirileceği ve geçiş sürecine son vererek hükümetin öncelikli çalışması olan seçimleri düzenlemeye ulaşacakları taahhüdünde bulundu.
Temsilciler Meclisi’nden güvenoyu alması için Dibeybe’nin önünde 19 gün mühlet bulunuyor. Bundan sonraki süreçte en zor sorun başlıyor o da devlet kurumlarının birleştirilmesi ve Aralık ayında yapılacak seçimlere kadar geçiş sürecini yönetmektir.
Dibeybe hükümetini 3 gruba ayırdı. Birinci grupta 7 otorite bakanlığı, ikinci grupta hizmetlerden sorumlu 14 bakanlık, üçüncü grupta ise insani işlerden sorumlu 6 bakanlık bulunuyor.
Kabineyle ilgili sızdırılan ve Şarku’l Avsat’ın daha önce konuyla ilgili yaptığı haberi de teyit eden bilgilere göre, Dibeybe, Halid Mazın’ı İçişleri Bakanlığı’na atadı. Bu da ABD ve Türkiye’nin destekleriyle koltuğunu korumaya çalışan Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin (UMH) şu anki İçişleri Bakanı Fethi Başağa’nın koltuğunu kaybettiği anlamına geliyor.
Libya’nın doğu ve batısından Başbakan yardımcılığına seçilen iki ismin yanı sıra, Libya İslami Savaşçı Grubu'nun eski komutanı Abdulhakim Belhac’a yakınlığıyla bilinen Lemya Busedre ise Dışişleri Bakanlığına atandı. Dibeybe, selefi Fayiz es-Serrac hükümetinde olduğu gibi Savunma Bakanlığı’nı kendisi yürütecek.
Libya’daki çatışmalı gruplar arasında ve güçlü bir nüfuzu bulunan bölgesel ve siyasi liderler arasında kabine listesi ile ilgili yoğun müzakereler devam ediyor. Bununla birlikte bir yetkili, bakanlık sayısının düşürülmesi konusunda bir adım atılıp atılmayacağıyla ilgili görüşmelerin sürdüğünü aktardı.
Dibeybe’ye yakın kaynaklar, Dibeybe’nin, hükümetin güvenoyuna sunulacağı yarınki meclis oturumuna katılmak için Misrata ile Sirte’yi birbirine bağlayan sahil yolunu üzerinden Sirte’ye doğru hareket edeceğini bildirdi. Ancak ülkenin doğusunu temsil eden milletvekillerinden bazıları geçtiğimiz günlerde Dibeybe’nin kabine seçimini şüpheli hale getiren ‘yolsuzluk iddialarıyla’ ilgili Birleşmiş Milletlerin (BM) uzmanlar komitesinin raporunu yayınlamasını beklemek için güvenoyu oturumunu erteleme talebinde bulundu. Ülkenin batısını temsil eden milletvekillerinden bazıları ise Rus paralı askerlerin Sirte’deki halen varlığını koruduğuna işaret ederek, oturumun Sirte’de yapılmasını reddetti.
Sirte-Cufra Ortak Operasyon Dairesi komutanı Tuğgeneral İbrahim Beytülmal, bir televizyon kanalına yaptığı açıklamada, Sirte’de yapılacak meclis oturumu için sahil yolunun yoğun güvenlik önlemleri altında bugün açılmasını beklediğini ve mayın temizleme ekiplerinin çalışmalarını artıracağını kaydetti.
Sirte-Cufra Ortak Operasyon Dairesi Sözcüsü Abdulhadi Dırah, sahil yolunun açılması meselesini Askeri Mühendislik Müdürlüğü ekipleri, saha komutanları ve 5+5 Ortak Askeri Komitesi ile istişare görüşmelerini sürdürdüğünü belirterek, Askeri Mühendislik Müdürlüğü ekiplerinden mayın temizleme çalışmalarına hız vermelerini talep ettiklerini söyledi.
Mareşal Halife Hafterin komutasındaki Libya Ulusal Ordusu’ndan (LUO) bir kaynak Reuters’a yaptığı açıklamada, paralı askerlerin öncü hatlardan çekilmesine rağmen ana sahil yolunun halen açılmadığını halbuki Meclis üyelerinden bazılarının yolun dün açılmasını beklediğini söyledi.
UMH’ye bağlı yerel medya organları, Hafter’i, güvenoyu oturumunu engellemek amacıyla doğu milletvekillerini Recma’daki konutuna çağırmakla suçladı.
İngiltere'nin Libya Büyükelçisi Nicholas Hopton, Twitter hesabından önceki gün paylaştığı mesajda, Dibeybe hükümetine güvenoyu verme oturumunun düzenlenmesini istedi. Hopton, mesajında, Libya Siyasi Diyalog Forumu’nun Cenevre’de düzenlediği toplantıdan çıkan sonuçlara uygun olarak ve daha iyi bir gelecek yolunda Libya’nın desteklenmesi için Temsilciler Meclisi’nin yakın zamanda güvenoyu oturumunu gerçekleştirmesinin önemli olduğunu belirtti.
ABD’nin Libya Büyükelçisi Richard Norland da Twitter hesabından yaptığı açıklamada, Temsilciler Meclisi’nin yeni geçici hükümete güvenoyu verme oylamasını gerçekleştirmesinin “hükümetin bir an önce görevine başlaması için acil bir gereklilik haline geldiğini” dile getirdi. Norland, “elektrik sektörü ve diğer temel alanlardaki reformların finanse edilmesi için Libyalı liderlerin acilen alması gereken tedbirlerin bulunduğunu” dile getirdi.

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA Türkiye

Libya deniz sınırlarında Ankara-Atina arasında denge arıyor

Libyalı ve Yunan parlamenterlerin geçen perşembe Atina’daki görüşmelerinden bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)
Libyalı ve Yunan parlamenterlerin geçen perşembe Atina’daki görüşmelerinden bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)
TT
TT

Libya deniz sınırlarında Ankara-Atina arasında denge arıyor

Libyalı ve Yunan parlamenterlerin geçen perşembe Atina’daki görüşmelerinden bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)
Libyalı ve Yunan parlamenterlerin geçen perşembe Atina’daki görüşmelerinden bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Libya Temsilciler Meclisi, Doğu Akdeniz’de deniz sınırlarının belirlenmesine ilişkin dosyayı, ülkedeki siyasi ve kurumsal bölünmüşlüğün yanı sıra 2011’den bu yana devam eden geçiş süreci nedeniyle “incelemede” tutmaya devam etti. Bu durum, deniz anlaşmalarının sonuçlandırılmasını ertelerken dosyanın hukuki ve teknik boyutların ötesine geçen iç uzlaşılar ve bölgesel hesaplamalara bağlı kalmasına yol açıyor.

Deniz sınırlarının belirlenmesi konusu, Libya parlamentosunun Dışişleri Komisyonu üyelerinin geçen hafta sonu Atina’da Yunan parlamenterlerle yaptığı görüşmeler sırasında yeniden gündeme geldi. Libya tarafı, deniz sınırlarının belirlenmesine ilişkin anlaşmaların Bingazi’deki Temsilciler Meclisi bünyesinde hâlâ incelendiğini ve sınırları ilgilendiren tüm ülkelerin çıkarlarının ilgili hukuki çerçeveler doğrultusunda dikkate alındığını vurguladı.

Bu tutum, Libya’nın içinde bulunduğu geçiş sürecinin yanı sıra komşu ve Akdeniz ülkeleriyle sınırların belirlenmesine ilişkin meselelerin karmaşıklığı karşısında deniz sınırları dosyasının kurumsal bir süreç içinde tutulmasına yönelik parlamenter yaklaşımı yansıtıyor.

Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkan Yardımcısı Hasan el-Bergusi, meclisin yayımladığı açıklamada bu yaklaşımı şöyle ifade etti: “Bu dosyaların ele alınması, ülkenin bunları sonuçlandırmaya imkân verecek daha istikrarlı bir aşamaya ulaşmasına kadar diyalog ve sükûnet gerektiriyor.”

Çıkarların kesişmesi

Konu, Libya’nın Türkiye, Yunanistan ve Mısır’la kesişen çıkarları nedeniyle özel bir hassasiyet taşıyor. Dosya aynı zamanda Doğu Akdeniz’deki petrol ve doğal gaz rezervleri ile yatırım güzergâhlarıyla da bağlantılı.

Ülke içindeki bölünmüşlük, Libya’nın ortak bir tutum oluşturmasını daha da zorlaştırıyor. Libya’da yetki, Trablus’ta Abdülhamid ed-Dibeybe başkanlığındaki geçici Ulusal Birlik Hükümeti ile doğuda Temsilciler Meclisi tarafından görevlendirilen Usame Hammad hükümeti arasında bölünmüş durumda.

Bu çerçevede Temsilciler Meclisi üyesi Abdüsselam Nasıye, deniz sınırları dosyasının sonuçlandırılması ve Libya’nın kaynaklarının korunmasının “öncelikle iç bölünmüşlüğün giderilmesi, devlet kurumlarının ve egemenlik kararının birleştirilmesiyle” başlayacağı görüşünü savunuyor.

rgty
Libya Temsilciler Meclisi’nin önceki oturumundan (Meclis Başkanı Akile Salih’in Basın Merkezi)

Nasıye, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada “Uzun süren geçiş döneminde siyasi, güvenlik ve ekonomik koşulların kırılganlığı, Libya’yı bölgesel güçlerin çıkarlarının kesiştiği bir sahaya dönüştürdü” dedi.

Nasıye, Libya’nın Doğu Akdeniz konusundaki tutumunun Türkiye veya Yunanistan safında yer almaktan ziyade “Libya’nın yüksek ulusal çıkarları” temelinde şekillenmesi gerektiğini vurguladı.

Nasıye’ye göre devlet kurumlarının birleştirilmesi ve sınırları koruyup kaynakları yönetebilecek ulusal kapasitenin oluşturulması, Libya’nın denizcilik alanındaki çıkarlarını uluslararası hukuk çerçevesinde savunmasını ve bölgesel gelişmelerle kendi kararını verebilen bir devlet olarak ilgilenmesini sağlayacak.

Hukuki ve siyasi karmaşıklıklar

Anlaşmazlığın kökeni, Trablus’taki savaşın sürdüğü 2019 yılında Libya’nın eski Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Türkiye arasında imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat zaptına dayanıyor. Anlaşmaya o dönemde Libya’nın doğusundaki yönetim karşı çıkarken Yunanistan da özellikle Girit olmak üzere Yunan adalarının haklarını etkilediğini savunarak mutabakatı reddetti. Ankara ise anlaşmanın hukuki sonuçlarının geçerli olduğunu savunuyor.

Son iki yılda doğu Libya ile Türkiye arasındaki ilişkilerin iyileşmesine paralel olarak deniz sınırlarının nasıl hesaplanacağı konusunda anlaşmazlıklar daha karmaşık bir boyut kazandı. Özellikle Sirte Körfezi ve adaların hukuki statüsünün deniz yetki alanlarına etkisi tartışmaların merkezinde yer aldı.

Bu durum, Yunanistan’ın Girit’in güneyinde arama sahaları ilan etmesinin ardından Haziran 2025’te gerilimin yükselmesiyle daha belirgin hale geldi. Bu gelişme üzerine Hammad hükümeti itiraz ederek diyalog çağrısında bulundu ve anlaşmaların gözden geçirilmesini talep etti.

Dibeybe hükümeti ise daha önce deniz sınırları dosyasındaki anlaşmazlık noktalarını çözmek amacıyla Yunanistan tarafıyla bir dizi görüşmeye katılmıştı. Libya ve Yunanistan medyasında yer alan haberlerde bu görüşmelerin, müzakerelerin hızlı ilerlemesini engelleyen hukuki ve siyasi karmaşıklıklarla karşı karşıya olduğu belirtilmişti.

Hukuki açıdan deniz sınırlarının belirlenmesi, Temsilciler Meclisi’nin Türkiye ile imzalanan anlaşmaya ilişkin nihai bir tutum almadan önce kapsamlı bir hukuki, teknik ve siyasi inceleme yapmasını gerektiren karmaşık dosyalardan biri olarak değerlendiriliyor. Diplomat ve uluslararası hukuk uzmanı Muhammed ez-Zübeydi de bu görüşü destekliyor.

Zübeydi, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada bu karmaşıklıkların çözümünde temel adımın deniz alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin düzenlemelerin uluslararası deniz hukuku kurallarıyla, özellikle de 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’yle uyumunun incelenmesi olduğunu söyledi.

Zübeydi ayrıca anlaşmada yer alan koordinatların ve sınır çizgilerinin gözden geçirilmesi ve uluslararası hukuk ile deniz hukuku alanlarında uzmanlardan yararlanılması gerektiğini belirtti.

Zübeydi, deniz anlaşmalarının parlamentodan geçirilmesi senaryosunun “ülkeyi deniz anlaşmazlıklarına sürükleyebileceği ve bir ülkenin zarar görmesi halinde bu anlaşmazlıkların özellikle Uluslararası Adalet Divanı olmak üzere uluslararası yargı veya tahkim mercilerine taşınabileceği” uyarısında bulundu.

Jeopolitik boyutlar

Meselenin yalnızca hukuki boyutla sınırlı olmadığı görülüyor. Zübeydi’ye göre konu, Libya’nın Akdeniz’in merkezindeki konumu ve denizcilik alanındaki çıkarlarının bölge ülkeleriyle iç içe geçmesi nedeniyle siyasi ve jeopolitik boyutlar da taşıyor.

Özellikle Mısır, Yunanistan, Malta ve Türkiye ile denizcilik alanındaki çıkarların kesiştiğine dikkat çeken Zübeydi, “Libya ile Türkiye arasında yapılacak herhangi bir deniz düzenlemesi, diğer ülkelerin çıkarları üzerinde de etkiler yaratabilir” dedi.

Zübeydi, Türkiye’nin Libya’nın batısındaki askeri nüfuzu nedeniyle deniz mutabakatının parlamentodan geçirilmesi yönünde sürekli baskı bulunduğunu belirtti. Ancak kararın ertelenmesinin dosyanın kapatılması anlamına gelmediğini, aksine Libya’nın ortak bir tutum oluşturmasına imkân verecek daha istikrarlı siyasi koşullar oluşana kadar dosyanın inceleme ve değerlendirme aşamasında tutulması anlamına geldiğini ifade etti.

Zübeydi ve Libyalı diplomatların değerlendirmelerine göre Libya’nın çıkarları, meselenin “günübirlik siyasi hesaplara indirgenmemesini”, hukuki ve teknik unsurların Libya’nın komşu ve Akdeniz ülkeleriyle ilişkileriyle birlikte dengelenmesini gerektiriyor.

DÜNYA Türkiye

Libya'da özel jeti alkollü kullandıkları şüphesiyle iki pilot gözaltına alındı

Libya’nın başkenti Trablus’taki Misrata Havalimanı’nda uçaklar (Reuters-Arşiv)
Libya’nın başkenti Trablus’taki Misrata Havalimanı’nda uçaklar (Reuters-Arşiv)
TT
TT

Libya'da özel jeti alkollü kullandıkları şüphesiyle iki pilot gözaltına alındı

Libya’nın başkenti Trablus’taki Misrata Havalimanı’nda uçaklar (Reuters-Arşiv)
Libya’nın başkenti Trablus’taki Misrata Havalimanı’nda uçaklar (Reuters-Arşiv)

İstanbul'dan Libya'ya giden özel jet Misrata Havalimanı’nda iniş sırasında pistten çıkarak alev almıştı. Libya Başsavcılığı, kazadan yara almadan kurtulan pilot ve yardımcı pilotun olay sırasında alkollü olduğunu açıkladı. İki pilotun gözaltına alınmasına karar verildiğini duyuran başsavcılık olayda can kaybının yaşanmadığı bildirildi.

Başsavcılık pilotların kimliklerini açıklamazken, özel Libya el-Ahrar televizyonu, uçağın kaptanının Alman, yardımcısının ise Türk olduğunu bildirdi.

Türkiye merkezli bir şirket tarafından işletilen özel uçağın, pazartesi günü Misrata Havalimanı’na iniş sırasında pistten çıktığı ve ardından alev aldığı bildirildi.

Televizyon kanalı, Türk vatandaşı bir kabin görevlisinin uçaktaki tek yolcu olduğunu aktardı.

Başsavcılık, soruşturmayı yürüten savcının iki pilotun uçağı “alkollü halde kullandıkları” yönündeki tespitiyle şüphelilerin tutuklu yargılanmasına karar verildiğini bildirdi.

gthyju
İtfaiye ekipleri, 14 Eylül 2026'da Misrata Uluslararası Havalimanı’nda düşen uçağın ardından çıkan yangını söndürmeye çalışıyor. Görüntü sosyal medyadan alınmıştır (Reuters)

Başsavcılık, iki pilotun “kendi can güvenlikleri ve uçağın güvenliği açısından kesin bir tehlike, havalimanı ve kullanıcıları açısından potansiyel bir tehlike oluşturduğunu” ve ayrıca “uçağın geçtiği hava sahasının güvenliğini tehdit ettiğini” kaydetti.

Açıklamada, soruşturmayı yürüten savcının, olayla ilgili incelemeleri “ulusal ve uluslararası ilgili kurallar doğrultusunda” sürdürdüğü belirtildi.

İnternette yayılan görüntülerde, uçağın kokpit bölümü dışında tamamının alevler içinde kaldığı görüldü.

ARAP DÜNYASI

Libya Yüksek Devlet Konseyi’nin yeni Başkanı Muhammed Takala oldu

Libya bayrağı (Reuters-Arşiv)
Libya bayrağı (Reuters-Arşiv)
TT
TT

Libya Yüksek Devlet Konseyi’nin yeni Başkanı Muhammed Takala oldu

Libya bayrağı (Reuters-Arşiv)
Libya bayrağı (Reuters-Arşiv)

Libya Yüksek Devlet Konseyi üyeleri, bugün yapılan ikinci turda Muhammed Takala’yı yeni başkanları olarak seçti.

Şarku’l Avsat’ın, Libya merkezli Al-Ahrar kanalından alıntı yapan DPA’dan aktardığı habere göre, Muhammed Takala, bugünkü oylamada Yüksek Devlet Konseyi eski Başkanı Halid Mişri’yi geride bırakarak yeni başkan olarak seçildi.

Yüksek Devlet Konseyi başkanlığı için her yıl seçimler düzenleniyor. Şu ana kadar, Abdurrahman Suveyhili ve Halid Mişri konseye başkanlık eden isimler oldu.

2015 tarihli bir siyasi anlaşmanın şartları uyarınca önemli siyasi konularda söz sahibi olan Yüksek Devlet Konseyi ve ülkenin doğusunda bulunan Temsilciler Meclisi, başbakanı seçmek, önerilen bütçe hakkında yorum yapmak ve egemenlik pozisyonlarını seçmek dahil olmak üzere çeşitli yetkileri paylaşıyor.