عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA

Avrupa, pandeminin üçüncü dalgasıyla karşı karşıya

İrlanda AstraZeneca aşısının kullanımını askıya alıyor

Romalılar bugün başlayan kapanma önlemleri öncesi restoranların keyfini çıkarırken (EPA)
Romalılar bugün başlayan kapanma önlemleri öncesi restoranların keyfini çıkarırken (EPA)
TT
TT

Avrupa, pandeminin üçüncü dalgasıyla karşı karşıya

Romalılar bugün başlayan kapanma önlemleri öncesi restoranların keyfini çıkarırken (EPA)
Romalılar bugün başlayan kapanma önlemleri öncesi restoranların keyfini çıkarırken (EPA)

Yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) üçüncü dalgasının bazı Avrupa devletlerini ele geçirmesi, İtalya’nın sert kapanma kısıtlamaları uygulamasına, Almanya’daki üst düzey bir sağlık görevlisinin ise, virüsün üçüncü dalgasının başlamasına yönelik uyarıda bulunmasına neden oldu. Diğer yandan, Çek Cumhuriyeti’ndeki hastaneler, salgının hızla yayılması sonucu çok büyük bir baskı altında olmaları sebebiyle Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden yardım talebinde bulundu.
Çoğu Avrupa ülkesi, şimdiye kadar 23 milyondan fazla insanı koronavirüse karşı aşılayan İngiltere ile karşılaştırıldığında, 3 ila 7 milyon arasında değişen aşılama sayıları ile aşı kampanyalarının yavaş ilerlemesinin ardından kampanyalarını hızlandırmaya çalışıyorlar. AB’deki sağlık yetkilileri, iki hafta önce vaka sayısının sabitlendiğini ancak bazı ülkelerde restoranlar, mağazalar ve sosyal aktivitelerin yeniden açılması dahil olmak üzere kısıtlama önlemlerinin hafifletilmesinin ardından vaka sayılarında tekrar bir artış gözlemlendiğini bildirdi.
Dünya ülkeleri, koronavirüse karşı aşılama kampanyalarını yoğunlaştırmaya çalıştığı bir zamanda, İrlanda dün (Pazar) kan pıhtılasmasına sebep olmasına yönelik endişeler nedeniyle AstraZeneca aşısının kullanımını askıya alan son ülke oldu. Danimarka, Norveç ve Bulgaristan da dahil olmak üzere çok sayıda ülke geçtiğimiz hafta kan pıhtılarına sebep olduğuna yönelik endişeler nedeniyle İsveç-İngiliz ilaç devi AstraZeneca tarafından üretilen aşıların kullanımını dondurdu.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ise aşının uygulanması ile kan pıhtılaşması arasında nedensel bir ilişki bulunduğunun doğrulanmadığını vurguladı. Üretici şirket ve Avrupa İlaç Ajansı (EMA) da AstraZeneca aşısının güvenli olduğu konusunda ısrar ettiler. AstraZeneca sözcüsü, uygulanan 17 milyondan fazla aşı dozu arasından kaydedilen vakalarla ilişkin güvenlik verileri analizinin, aşının kan pıhtılarının oluşma riskini arttığına dair herhangi bir kanıt elde edilemediğini belirtti. Sözcü, “Aslında, Kovid-19’a karşı AstraZeneca aşısına yönelik bu tür olaylar için ifade edilen sayılar, aşılan olmamış nüfuslarda doğal sebeplerle kaydedilen sayıdan daha az” olduğunu söyledi.
AstraZeneca aşısı, aşıların dünya çapında adil dağılımını sağlamayı amaçlayan ve WHO tarafından desteklenen Covax girişimi kapsamında, dünyanın en yoksul ülkelerine ulaştırılan aşıların en ucuzu ve en büyük miktarını temsil ediyor. Geniş çaplı aşılama çalışmaları, dünya çapında 2,6 milyondan fazla insanın ölümüne neden olan salgını sona erdirmek için son derece önemli.
İrlanda AstraZeneca aşısı uygulamayı durdurdu
İrlanda Sağlık Bakanlığı Sözcüsü, Fransız haber ajansı AFP’ye yaptığı açıklamalarda, “Kovid-19’a karşı AstraZeneca aşısı ile aşılama sürecinin, 14 Mart Pazar sabahından itibaren geçici olarak ertelendiğini” belirtti. Bu adım, İrlanda Ulusal Aşılama Danışma Komitesi’nin (NIAC) “Norveç İlaç Ajansı’ndan, AstraZeneca aşısının uygulanmasının ardından 4 yetişkinde kan pıhtılaşması oluştuğuna dair yeni raporların ardından” önlem olarak aşının kullanımının askıya alınması tavsiyesinin ardından geldi.
İrlanda Sağlık Direktörü Yardımcısı Dr. Ronan Glynn, “AstraZeneca aşısı ile bu vakalar arasında herhangi bir bağlantı olduğunun henüz doğrulanmadığını, bu adımın, daha fazla bilgi alınması beklenirken atıldığını” belirtti. Hükümet tarafından çarşamba günü güncellenen verilere göre İrlanda’da şu ana kadar yaklaşık 570 bin doz koronavirüs aşısı uygulandı. Bu aşıların 109 bini AstraZeneca tarafından üretilen aşılardı.
İrlanda, ocak ayı başlarında dünyadaki en yüksek enfeksiyon yayılımını kaydeden ülke olarak, vaka sayılarında yükselmenin gözlemlenmesinin ardından şu anda üçüncü bir karantina dönemini uyguluyor.
Sağlık yetkililerinin bildirdiğine göre, İtalya’nın Piyemonte bölgesi, aşı olan bir öğretmenin cumartesi günü hayatını kaybetmesinin ardından pazar günü AstraZeneca aşısının kullanımını askıya aldı. Yaşı bildirilmeyen kadın, Torino’nun kuzeyinde bulunan Biella kentinde yaşamını yitirdi. Piyemonte Bölgesi Sağlık Danışmanı Luigi Genesio Icardi, “Bu adım, aşının uygulanması ile ölüm vakaları arasında nedensel bir ilişki olup olmadığı öğrenilmesi beklenirken atılan ihtiyati bir adımdır” ifadelerini kullandı.
İtalya perşembe gününden bu yana, aşının pıhtılaşmaya neden olmasına yönelik endişeler nedeniyle AstraZeneca aşılarının bir partisinin kullanımını askıya almaya karar verdi.
Norveçli yetkililer, aşıların uygulanmasının ardından “Deri altı kanama geçiren ileri yaşlarda olmayan kişilere ilişkin hoş olmayan birkaç rapor alındığını” belirttiler. Yetkililer ayrıca “AstraZeneca aşısı yaptıran, ileri yaşlarda olmayan kişilerde, kan pıhtılaşması veya beyin kanamasına ilişkin üç rapor daha aldığını” açıkladı.
AstraZeneca’nın itibarı, cumartesi günü AB’ye yapılan sevkiyatlarda bir teslimat sıkıntısı olduğunu duyurması ile bir darbe daha aldı. Bu duyuru, salgının şiddetli bir şekilde vurduğu kıtada, aşılama kampanyalarının aksamalar ile başlaması nedeniyle eleştirilere maruz kalan AB liderleri için de bir başka darbe oldu.
Almanya’nın Bavyera Eyaleti yerel Sağlık Bakanı Klaus Holetschek, üretici firma tarafından AstraZeneca aşılarının sevkiyatlarının azaltılmasına eleştirde bulundu. Holetschek, haftalık BILD am Sonntag gazetesinin pazar günkü sayısında bunun “Asla kabul edilemez” olduğunu ve güveni büyük ölçüde zedelediğini söyledi. Holetschek, İngiliz-İsveç ilaç firmasının aşı ihracatı kısıtlamaları ile bu adımını gerekçelendirdiğini ancak “İhracat kısıtlamalarının, insanların hayatları pahasına olmasının mümkün olmadığını” belirtti.
Bavyera Eyaleti, özellikle sınır bölgelerinde aile hekimleri tarafından 1 Nisan itibariyle aşılamaya başlamayı planlıyor. Sağlık Bakanı açıklamalarında “Nisan ayı başında geleceği duyurulan aşının tedarik edilmesi ve her seviyede hızlı bir şekilde dağıtılması önemli” dedi. AstraZeneca şirketi cuma günü, geçtiğimiz günlerde AB ülkelerine 220 milyon doz yerine sadece 100 milyon doz aşı tedarik edebileceğini açıklamıştı.
Diğer yandan Fransız hükümeti dün yaptığı açıklamada, hastaneler vaka sayılarındaki artışla mücadele etmekte zorlanırken, bu hafta Paris bölgesinde yoğun bakım ünitelerindeki 100’e yakın hastanın başka hastanelere sevk edilmelerinin planladığını belirtti. Yetkililer, yavaş bir başlangıca tanık olan aşılama kampanyasını hızlandırmak için çalışırken, başkent ve çevresinde yaklaşık 12 milyon insanı etkileyen yeni bir kapanma önlemleri uygulamaktan kaçınmayı umuyorlar.
İtalya Sağlık Bakanı Sağlık Bakanı Roberto Speranza dün yaptığı açıklamada, hükümetin ülkenin dörtte üçüne uygulayacağı yeni kısıtlamalarının, ilkbaharın ikinci yarısında hafifletilmesine izin vermeyi umduğunu söyledi. Speranza’nın açıklamaları, bugün (Pazartesi) itibari ile yürürlüğe girerek, 6 Nisan’a kadar devam edecek olan ve Paskalya tatilini de kapsayan kısıtlamaların öncesinde geldi.

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

Ortadoğu’ya askeri yığınak sürerken Trump: İran’la ilgili her şey önümüzdeki 10 gün içinde netleşecek

ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln ve taarruz grubu, Umman Denizi’nde (Reuters)
ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln ve taarruz grubu, Umman Denizi’nde (Reuters)
TT
TT

Ortadoğu’ya askeri yığınak sürerken Trump: İran’la ilgili her şey önümüzdeki 10 gün içinde netleşecek

ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln ve taarruz grubu, Umman Denizi’nde (Reuters)
ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln ve taarruz grubu, Umman Denizi’nde (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü yaptığı açıklamada, Washington’un İran ile “ciddi bir anlaşma” yapması gerektiğini belirterek, Tahran’la yürütülen görüşmelerin iyi gittiğini söyledi.

Trump, Washington’da düzenlenen Barış Konseyi’nin ilk toplantısında, “Görüşmeler iyi. Yıllar içinde İran’la ciddi bir anlaşma yapmanın kolay olmadığı kanıtlandı. Ciddi bir anlaşma yapmalıyız; aksi takdirde sonuçları ağır olur” dedi.

ABD Başkanı, “İran’la ilgili her şey önümüzdeki 10 gün içinde netleşecek” ifadelerini kullandı.

Washington ile Tahran arasındaki kriz hassas bir dönemece girerken, üst düzey ulusal güvenlik yetkililerinin Trump’a, ABD ordusunun olası bir saldırı için “hazır” olduğunu bildirdiği aktarıldı. Cumartesi gününden itibaren uygulanabilecek muhtemel bir operasyon seçeneğinin masada olduğu, ancak nihai kararın Beyaz Saray’da siyasi ve askerî değerlendirmeye tabi tutulduğu belirtildi.

dfvgthy
İranlı askerlerin, Rus askerlerle birlikte Umman Denizi’nde gerçekleştirdiği askerî tatbikattan bir kare (EPA)

Amerikan televizyon ağlarının kaynaklarına göre son günlerde Ortadoğu’ya sevk edilen güçler – ek hava ve deniz unsurları dâhil – konuşlanmalarını tamamladı. Olası bir harekâtın zaman çizelgesinin hafta sonrasına da sarkabileceği ifade edildi.

Kaynaklar, İran’dan gelebilecek misillemelere karşı Savunma Bakanlığı’nın bazı personeli geçici olarak Avrupa’ya ya da ABD içine kaydırdığını belirtti. Bunun rutin bir önleyici tedbir olduğu ve saldırının kaçınılmaz olduğu anlamına gelmediği vurgulandı.

Angajman kuralları değişebilir

Bu gelişme, Trump açısından karmaşık bir denkleme işaret ediyor. Olası bir askerî darbe, bölgede angajman kurallarını değiştirebilir ve Tahran’ın müzakere pozisyonunu zayıflatabilir. Ancak aynı zamanda Körfez’den Doğu Akdeniz’e uzanabilecek geniş çaplı bir bölgesel tırmanma riskini de beraberinde getirebilir.

Öte yandan bekleme stratejisi, ABD iç kamuoyunda ya da Washington’un müttefikleri nezdinde geri adım olarak yorumlanabilir. Bu durum, askerî tehdidin inandırıcılığının test edildiği bir an olarak değerlendiriliyor.

CNN’e konuşan kaynaklar, ABD ordusunun hafta sonu itibarıyla İran’a yönelik bir saldırıya hazır olduğunu, ancak Trump’ın henüz nihai kararını vermediğini bildirdi.

hyjuıko
İran yönetimi karşıtı göstericiler, 17 Şubat 2026’da Cenevre’deki Birleşmiş Milletler Ofisi önünde pankart ve fotoğraflar taşıyor (AFP)

Kaynaklara göre Trump, özel görüşmelerde askerî müdahaleyi destekleyen ve karşı çıkan argümanları dinledi, danışmanları ve müttefiklerinin görüşlerini aldı. Bir kaynak, “Bu konu üzerinde uzun süre düşünüyor” dedi.

Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham ise televizyonda yaptığı açıklamada, İran’la ilgili kararın fiilen alındığını öne sürdü. Bölgeye yapılan büyük askerî yığınağa dikkat çeken Graham, savaş gemilerinin “bu mevsimde hava güzel olduğu için” bölgeye gelmediğini söyledi.

Daralan müzakere penceresi

Sahadaki gerilim tırmanırken diplomasi de temkinli adımlarla ilerliyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Cenevre’de yapılan dolaylı görüşmelerin ikinci turunda genel “yol gösterici ilkeler” üzerinde anlayış sağlandığını, ancak ihtilaflı başlıkların sürdüğünü açıkladı.

Bir ABD’li yetkili, Tahran’ın önümüzdeki iki hafta içinde yazılı bir teklif sunabileceğini belirterek “ilerleme sağlandı ancak pek çok ayrıntı hâlâ müzakere ediliyor” dedi.

Tahran, müzakerelerin yalnızca nükleer dosya ve yaptırımların kaldırılmasıyla sınırlı kalmasında ısrar ederken, Washington balistik füze programı ve İran’ın bölgesel müttefiklerine verdiği desteğin de gündeme alınmasını istiyor. Bu iki yaklaşım arasındaki siyasi mesafenin kısa sürede kapanması zor görünüyor.

İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammad Eslami, “Nükleer endüstrinin temeli zenginleştirmedir” diyerek, hiçbir ülkenin İran’ı barışçıl teknoloji hakkından mahrum bırakamayacağını söyledi.

Bu açıklama, ABD’nin diplomasi başarısız olursa askerî seçeneğin masada olduğunu hatırlatmasının hemen ardından geldi.

Rus haber ajansı Interfax, Rus devlet nükleer şirketi Rosatom CEO’su Aleksey Likhachev’in, anlaşma sağlanması hâlinde İran’dan zenginleştirilmiş uranyumu kabul etmeye hazır olduklarını söylediğini aktardı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı ise uranyumun İran’dan çıkarılması önerisinin hâlâ masada olduğunu, ancak nihai kararın Tahran’a ait olduğunu belirtti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin “ne pahasına olursa olsun Amerika’ya boyun eğmeyeceğini” söyledi. İran’ın savaş istemediğini, ancak “aşağılanmayı kabul etmeyeceğini” vurguladı.

Hürmüz mesajı

Tahran, askeri gücünü Hürmüz Boğazı’nda sergiledi. Bir askeri yetkili, boğazın “en kısa sürede kontrol altına alınabileceği ya da kapatılabileceği” uyarısında bulundu. İran Devrim Muhafızları “Hürmüz Boğazı’nda Akıllı Kontrol” adlı tatbikatını tamamladı.

Boğaz, küresel petrol ve doğalgaz ihracatının önemli bölümünün geçtiği stratejik bir hat olarak, İran’ın geleneksel caydırıcılık kartı olarak görülüyor.

Moskova’dan uyarı

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, İran’a saldırının “ateşle oynamak” olacağını belirterek siyasi yöntemlere öncelik verilmesi çağrısında bulundu. Kremlin, Tahran’la yapılan ortak deniz tatbikatlarının önceden planlandığını açıkladı.

İsrail’de yayımlanan Maariv gazetesi, Washington’un olası bir saldırıdan kısa süre önce Tel Aviv’i bilgilendireceğinin değerlendirildiğini yazdı.

Polonya Başbakanı Donald Tusk, vatandaşlarına İran’ı derhal terk etmeleri çağrısında bulundu ve çatışma ihtimalinin “oldukça gerçekçi” olduğunu söyledi.

Öte yandan Avrupa Birliği Konseyi, 29 Ocak’taki Dışişleri Konseyi toplantısında varılan mutabakatın ardından 19 Şubat’ta İran Devrim Muhafızları’nı resmen terör örgütleri listesine ekledi. Böylece kurum, AB’nin terörle mücadele yaptırımlarına tabi olacak.

DÜNYA

Trump: Gazze’ye 10 milyar dolar yardımın önündeki tek engel Hamas

ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü Washington’da düzenlenen “Barış Konseyi” toplantısında imzalanan mutabakat zaptını elinde tutarken (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü Washington’da düzenlenen “Barış Konseyi” toplantısında imzalanan mutabakat zaptını elinde tutarken (AFP)
TT
TT

Trump: Gazze’ye 10 milyar dolar yardımın önündeki tek engel Hamas

ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü Washington’da düzenlenen “Barış Konseyi” toplantısında imzalanan mutabakat zaptını elinde tutarken (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü Washington’da düzenlenen “Barış Konseyi” toplantısında imzalanan mutabakat zaptını elinde tutarken (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin Gazze için “Barış Konseyi”ne 10 milyar dolar sağlayacağını açıkladı ve bunu “savaş maliyetleriyle karşılaştırıldığında küçük bir rakam” olarak nitelendirdi. Trump, diğer üye ülkelerden gelen katkıların 7 milyar doları bulduğunu ve bağışların artmasının beklendiğini kaydetti.

Trump, “Barış Konseyi”nin açılışında yaptığı konuşmada, “Birlikte, yüzyıllar boyunca savaşın yıkımlarına maruz kalmış ve üç bin yıl süren katliamlarla boğulmuş bir bölgede kalıcı barış hayalini gerçekleştirebiliriz. Dünya, diğer çözülmemiş çatışmaların nasıl çözülebileceğini görmeli” dedi ve Birleşmiş Milletler’in çabalarını destekleyeceklerini vurguladı. Trump, Kazakistan, Azerbaycan, Birleşik Arap Emirlikleri, Fas, Bahreyn, Katar, Suudi Arabistan, Özbekistan ve Kuveyt gibi ülkelerin Gazze yardım paketine 7 milyar dolardan fazla katkıda bulunduğunu açıkladı.

Gazze’ye odaklanan Trump, ateşkesin tüm rehinelerin (canlı ve ölü) serbest bırakılmasıyla sonuçlandığını ve Hamas’ın söz verdiği gibi silahlarını teslim edeceğini söyledi, aksi hâlde “sert bir karşılık” verileceğini belirtti. Trump, “Şu anda dünya, önümüzdeki tek engel olan Hamas’ı bekliyor” dedi.

cfvdfv
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Devlet Bakanı Adil Cübeyr, Perşembe günü Washington’da düzenlenen “Barış Konseyi” toplantısında (AFP)

Trump, toplantıya katılan ülkelerin yalnızca maddi katkıda bulunmadığını, bazı ülkelerin ateşkesi korumak ve kalıcı barışı sağlamak için personel göndermeyi taahhüt ettiğini kaydetti. Ortadoğu’nun “üç bin yıl boyunca imkânsız görülen bir barış” gördüğünü ifade eden Trump, bunun İran’ın nükleer kapasitesinin B-2 bombardıman uçaklarıyla yok edilmesinden kaynaklandığını belirtti ve bunun bölgesel barışın anahtarı olduğunu söyledi.

Norveç ve FIFA İşbirliği

Trump, geleceğe dönük planları da açıkladı; Norveç’in konseye ev sahipliği yapacağı, FIFA’nın Gazze’de projeler (futbol sahaları dahil) için 75 milyar dolar toplama kampanyasına katılacağı ve Japonya’nın bağış toplama girişimlerinde yer alacağı belirtildi. İran’a “barış yoluna katılma” çağrısı yapan Trump, aksi hâlde “farklı bir yol”la karşılaşacağını vurguladı ve İran’ın nükleer silaha erişimini önleme konusundaki kararlılığını yineledi.

Trump, adını taşıyan Barış Enstitüsü’ne övgüde bulunarak, BM ile yakın koordinasyonu vurguladı ve konseyin bu çalışmaları güçlendireceğini ve performansı “denetleyeceğini” belirtti. “Barış savaştan çok daha ucuzdur” diyen Trump, konseyin “kararlı liderlikle imkânsızın mümkün hâle getirilebileceğini” gösterdiğini söyledi.

dsvfdv
Washington’da Perşembe günü gerçekleştirilen “Barış Konseyi” toplantısından genel bir görünüm (AFP)

Konuşmasında ekonomik başarıları, Wall Street’teki gelişmeleri ve ilk yılında sekiz savaşı sona erdiren kişisel diplomatik başarısını öne çıkaran Trump, ekibini – Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, özel elçi Steve Witkoff, ve Jared Kushner dahil – “tüm zamanların en iyi ekibi” olarak nitelendirdi.

Trump, toplantıya katılan ülkelerin liderlerine teşekkür etti; Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei, Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’i örnek göstererek, Pakistan-Hindistan ve Ermenistan-Azerbaycan gibi çatışmaların çözümünde oynadığı rolü vurguladı. Arap ülkelerine de teşekkür etti.

Filistinli Katılım

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Gazze için “Barış Konseyi” dışında bir “alternatif plan” olmadığını belirtti. Konsey koordinatörü Nikolay Mladenov, Perşembe günü, Hamas’ın etkisinden bağımsız bir Filistin Ulusal Polisi oluşturmak üzere başvuruların açıldığını duyurdu. Mladenov, “Sadece ilk birkaç saatte bin kişi başvuruda bulundu” dedi.

fvgthyju
Endonezya Cumhurbaşkanı, Perşembe günü Washington’da düzenlenen Barış Konseyi toplantısında (AFP)

Filistin yönetiminin Gazze işlerini yönetecek teknik komitesinin başkanı Ali Şaas kısa bir konuşma yaptı; hükümetin Gazze’de istikrar sağlama yetkisine sahip olduğunu, ancak zorlu şartlarda çalıştığını belirtti. Şaas dört önceliği açıkladı: güvenliği sağlamak, iki ay içinde 5 bin askeri eğitip konuşlandırmak, onurlu iş imkânları yaratmak, insani yardımların devamını ve temel hizmetlerin yeniden sağlanmasını temin etmek.

Trump, Perşembe günü 47’den fazla ülke liderinin, başbakan, dışişleri bakanı ve BM, AB, Dünya Bankası temsilcilerinin katıldığı konseyin ilk kurucu toplantısını açtı. Konseyin tartışmaları, yıkıcı savaşın ardından Gazze’nin yeniden inşası ve istikrarın sağlanmasına odaklandı.

fdbghyju
Washington’da Perşembe günü gerçekleştirilen Barış Konseyi toplantısından bir kare (AFP)

Bu zirve, BM Güvenlik Konseyi’nin ABD destekli ateşkes planını kabul etmesinden yaklaşık üç ay sonra gerçekleşti. Plan, iki yıl süreyle konseyin silahsızlanma ve Gazze’nin yeniden inşasını denetlemesini öngörüyordu. Başlıca sorunlar, Hamas’ın silahsızlanması, İsrail’in Gazze’den çekilmesi, yeniden inşanın boyutu ve insani yardımların akışı. Ateşkes hâlen kırılgan; taraflar ihlal iddialarını sürdürüyor.

Hamas’ın silahı sorunu

Trump yönetimi, Hamas’ı silahsızlandırma konusunda resmi bir plan açıklamadı. Mısır, Katar ve Türkiye ile görüşmelerin sürdüğü belirtiliyor. İsrail, Hamas ve diğer Filistin grupları silahsızlanmayı kabul etmeden geniş çaplı yeniden inşaya izin vermeyeceğini açıkladı. BM’de ABD Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Hamas’a iki seçenek sunduklarını söyledi: “Kolay ya da zor yoldan silahsızlanma”.

Hamas, İsrail’in olası misillemelerinden endişe ederek silah teslim etmeye hazır görünmüyor. Hareket, Gazze yönetimini yeniden üstlenmiş ve ABD destekli teknik komiteye yetki devretmeye hazır. Ancak İsrail, komitenin Gazze’ye girişine izin vermedi. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, “Hamas silahsızlanmadan yeniden inşa olmayacak” dedi.

Barış Gücü

Endonezya, yaklaşık 8 bin asker göndereceğini açıkladı. Arnavutluk, Fas ve Yunanistan’ın da Gazze’ye barış gücü olarak katılacağı belirtiliyor. Bu güç sınır konularını ele alacak, ancak Hamas’ın silahsızlanmasını denetleme yetkisine sahip olup olmayacakları belirsiz.

Gazze’deki Uluslararası İstikrar Gücü Komutanı General Jasper Gievers, beş ülkenin – Endonezya, Fas, Kazakistan, Kosova ve Arnavutluk – katılımını duyurdu. Ayrıca Mısır ve Ürdün polis eğitimine destek verecek. Endonezya, gücün yardımcı komutanlığı görevini üstlenecek.

Eleştiriler

Fransa Dışişleri Sözcüsü Pascal Confavreux, Avrupa Komisyonu’nun toplantıya katılımını sürpriz olarak nitelendirdi; Komisyon’un üye ülkeleri temsil yetkisi olmadığını vurguladı. Fransa, konseyin faaliyetlerini BM kararlarıyla uyumlu hâle getirmeden katılmayacağını belirtti.

Eleştiriler, konseyin BM’nin rolünü azaltabileceği ve ABD’nin alternatif bir yapı kurmak istediği endişelerinden kaynaklandı. Başkan Trump’ın geniş yetkileri – ömür boyu başkanlık, üye kabul ve fon kullanımı üzerinde tek yetki – eleştirildi.

Analistler, başarının mali taahhütlerle değil, üç temel zorluğun çözümüyle ölçüleceğini belirtiyor: Hamas’ın silahsızlanması, İsrail’in Trump planına göre çekilmesi ve uluslararası ve yerel meşruiyete sahip istikrar gücü oluşturma kapasitesi.

DÜNYA

Eski Güney Kore Devlet Başkanı, sıkıyönetim ilan ettiği gerekçesiyle ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı

Eski Güney Kore Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol (Reuters)
Eski Güney Kore Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol (Reuters)
TT
TT

Eski Güney Kore Devlet Başkanı, sıkıyönetim ilan ettiği gerekçesiyle ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı

Eski Güney Kore Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol (Reuters)
Eski Güney Kore Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol (Reuters)

Güney Kore’nin eski Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol, 2024’ün sonlarında kısa süreli sıkıyönetim ilan etmesi nedeniyle bugün ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

Seul Merkez Bölge Mahkemesi yargıcı Ji Gwi-yeon, karar duruşmasında “İsyan suçundan Yoon’u ömür boyu hapis cezasına mahkûm ediyoruz” ifadesini kullandı.

Böylece eski muhafazakâr lider, savcılığın talep ettiği idam cezasından kurtulmuş oldu.

Yoon Suk Yeol, 3 Aralık 2024 akşamı yaptığı sürpriz konuşmada sıkıyönetim ilan etmiş ve orduya Ulusal Meclis’e girme talimatı vermişti. Ancak askerler tarafından kuşatılan binaya yeterli sayıda milletvekili girmeyi başarmış, yapılan oylamada bu güç kullanımına karşı karar alınmış ve dönemin devlet başkanı geri adım atmak zorunda kalmıştı.

Sivil yönetim fiilen yalnızca altı saatliğine askıya alınsa da, söz konusu girişim ülkede derin ve uzun süreli bir siyasi krize yol açmıştı.

Gözaltında yargılanan Yoon, bu eylemleri nedeniyle nisan ayında görevden alınmıştı.

Mahkemenin, eski Savunma Bakanı Kim Yong-hyun’u da mahkûm etmesinin ardından, Yoon ile birlikte yargılanan diğer sanıklar hakkında da kısa süre içinde karar vermesi bekleniyor.