Bazı ülkeler AstraZeneca aşısının kullanımını neden askıya aldı?

AstraZeneca aşıları (Reuters)
AstraZeneca aşıları (Reuters)
TT

Bazı ülkeler AstraZeneca aşısının kullanımını neden askıya aldı?

AstraZeneca aşıları (Reuters)
AstraZeneca aşıları (Reuters)

Norveç, Danimarka, Hollanda ve İrlanda gibi bazı Avrupa ülkeleri, ‘pulmoner emboli veya derin ven trombozu’ riskinde artışa neden olabileceği endişesiyle AstraZeneca’nın yeni tip koronavirüse karşı ürettiği aşının kullanımı geçici olarak askıya aldı.
Avusturya’da aşı olduktan sonra kan pıhtılaşması nedeniyle bir sağlık görevlisinin yaşamını kaybetmesinin ardından İtalya, Avusturya, Norveç, Danimarka, Estonya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg ve İzlanda da AstraZeneca aşılarının kullanımını askıya almaya karar verdi.
AstraZeneca şirketi tarafından 17 Avrupa ülkesine gönderilen ve 1 milyon doz aşının kan pıhtılaşmasına neden olduğundan endişe ediliyor.
Buna rağmen, İngiltere ve Fransa da dahil olmak üzere diğer ülkelerde aynı aşı ile aşılama programları devam ediyor.
Avustralya Başbakanı ve Sağlık Bakanı aşının kullanımını durdurma planları olmadığını söyledi.
The Guardian gazetesi, ‘AstraZenaca aşısını kullanmaya devam eden bu ülkelerin vatandaşları tedirgin olmalı mı?’ sorusuna yanıt bulmaya çalıştı.

Pulmoner emboli veya derin ven trombozu nedir?
Derin ven trombozu olarak bilinen kan dolaşımı sorunları nedeniyle bazen alt bacak, uyluk, pelvis veya koldaki kan damarlarında bazı pıhtılar oluşabilir.
Bazı durumlarda, bu kan pıhtıları vücudun diğer bölgelerine gider ve başka bir kan damarına yerleşerek kanın bir organa ulaşmasını engeller ve bu durum ‘emboli (tıkanma)’ olarak bilinir.
Bir kan pıhtısı, kanı kalpten akciğerlere taşıyan bir arteri tıkadığında pulmoner emboli oluşur.
Bu problem tehlikeli ve hayati tehlike arz ediyor çünkü akciğerlerdeki oksijen seviyelerini etkileyebilir ve akciğerde hasara neden olabilir.
Belirtiler arasında baş dönmesi, göğüs ağrısı, nefes darlığı ve öksürük yer alabilir.

AstraZeneca aşısı bu sorunlara neden olur mu?
AstraZeneca tarafından yapılan açıklamaya göre, aşılanan milyonlarca insanda derin ven trombozu ve pulmoner emboli oranı, bu büyüklükteki genel bir popülasyonda doğal olarak beklenenden çok daha düşük.
AstraZeneca’nın baş sağlık görevlisi Ann Taylor, “Kalite açısından, Avrupa veya dünyanın geri kalanında kullanılan herhangi bir aşı serisinde kanıtlanmış bir sorun yok. Şirket konuyu doğrulamak için ek testler yapıyor” dedi.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) aşı yaptırmakla kan pıhtılaşması arasında nedensel bir ilişki olduğunun doğrulanmadığını vurguladı.
Avrupa İlaç Ajansı (EMA), aşının faydalarının risklerinden daha ağır bastığını vurgulayarak, kan pıhtılaşması ve pulmoner emboli vakalarının aşı ile ilişkili olduğuna dair hiçbir kanıt olmadığını vurguladı.

Bilim adamları ve uzmanlar aşı hakkında ne düşünüyor?
Queensland Teknoloji Üniversitesi’nde halk sağlığı uzmanı olan Profesör Gerard Fitzgerald, AstraZeneca aşı uygulamasını askıya alan ülkelerin aşırı dikkatli davrandıklarını söyledi. 
Ancak kan pıhtılaşmasının son derece yaygın olduğunu dile getiren Fitzgerald, “Örneğin, ABD’deki Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, pulmoner trombozdan yılda 60 bin ila 100 bin arasında ölüm bildirmektedir” diye konuştu.

Aşı güvenlik verileri ne kadar şeffaf?
Dünyanın dört bir yanındaki birçok sağlık kuruluşu, AstraZeneca aşısının güvenliğiyle ilgili verilerin şeffaf olduğunu doğruladı.



Musk'ın şirketine yüz milyonlarca dolarlık dava

Mississippi eyaletinin Southaven kentindeki bir SpaceXAI veri merkezi. SpaceXAI'ın Mississippi’deki veri merkezlerinde çalışmak üzere sözleşme imzalayan Darana Hybrid şirketi, sözleşme kapsamında 432,5 milyon dolarlık borcun ödenmediği iddiasıyla SpaceXAI'a dava açtı (AFP)
Mississippi eyaletinin Southaven kentindeki bir SpaceXAI veri merkezi. SpaceXAI'ın Mississippi’deki veri merkezlerinde çalışmak üzere sözleşme imzalayan Darana Hybrid şirketi, sözleşme kapsamında 432,5 milyon dolarlık borcun ödenmediği iddiasıyla SpaceXAI'a dava açtı (AFP)
TT

Musk'ın şirketine yüz milyonlarca dolarlık dava

Mississippi eyaletinin Southaven kentindeki bir SpaceXAI veri merkezi. SpaceXAI'ın Mississippi’deki veri merkezlerinde çalışmak üzere sözleşme imzalayan Darana Hybrid şirketi, sözleşme kapsamında 432,5 milyon dolarlık borcun ödenmediği iddiasıyla SpaceXAI'a dava açtı (AFP)
Mississippi eyaletinin Southaven kentindeki bir SpaceXAI veri merkezi. SpaceXAI'ın Mississippi’deki veri merkezlerinde çalışmak üzere sözleşme imzalayan Darana Hybrid şirketi, sözleşme kapsamında 432,5 milyon dolarlık borcun ödenmediği iddiasıyla SpaceXAI'a dava açtı (AFP)

Elon Musk'ın veri merkezlerinin inşasına katkıda bulunan bir yüklenici, maaşları ödemediği gerekçesiyle, SpaceXAI'a yüz milyonlarca dolarlık dava açtı.

Darana Hybrid Inc, Musk'ın şirketinin gerçekleştirdikleri işler karşılığında ödeme yapmayarak kendilerine 432,5 milyon dolar borçlandığını iddia ediyor. 6 Ağustos'ta açılan davada ayrıca 136,8 milyon dolar tazminat talep ediliyor.

Davanın konu aldığı işler, Mississippi'deki 4 tesiste gerçekleştirildi.

SpaceXAI da Darana Hybrid'e dava açarak şirketin CEO'su Darryl Cuttell'ın, "hot rod (hızlanması için daha güçlü motorlarla modifiye edilmiş arabalar -çn.) projeleriyle ilgili kapsam dışı işleri" finanse etmesini sağlayacak bir dolandırıcılık planına karıştığını iddia ediyor. Darana Hybrid'in SpaceXAI'ı ödeme yapmaya zorlamak amacıyla satıcılara ve tedarikçilere ayrılan on milyonlarca dolarlık ödemeleri geciktirdiği öne sürülüyor.

Bu dosyadaki davacılar, duruşma talep ederek Darana'nın en az 500 milyon dolar tazminatın yanı sıra zararı azaltma maliyetleri, cezalandırıcı ve kanunla belirlenmiş tazminatları ve mahkeme masraflarını ödemesini istiyor.

Cuttell, şirketin önceki aylarda SpaceX'le birleşmesinden önce xAI'la sağlam bir çalışma ilişkisi olduğunu söylemişti.

Birleşme gerçekleştikten sonra ödemelerinin kesildiğini dile getirmişti.

Cuttell'ın, Musk'ın şirketinden kendisine borçlu olduğunu iddia ettiği para hakkında kamuoyuna açıklama yapmasından sonraki gün SpaceXAI ve iki alt şirketi ona dava açtı.

Cuttell geçen yıl International Hot Rod Association'ı (IHRA) satın almış ve Millington'daki Memphis Motorsports Park'ta kapsamlı yenileme çalışmalarına başlamayı planlamıştı. Bu tesisin adı daha sonra Darana Motorsports Park olarak değiştirildi.

Action News 5'a konuşan Cuttell, projenin süresiz askıya alınmak zorunda kaldığını ve faturalarını ödemek için IHRA mülklerini satmayı düşündüğünü belirtmişti.

SpaceXAI'ı veri merkezleriyle ilgili bir davaya sürükleyen tek kuruluş Darana değil. Hem Siyahların Gelişmesi İçin Ulusal Birlik (NAACP) hem de Southern Environmental Hukuk Merkezi, Tennessee eyaletinin Memphis kentindeki Colossus veri merkezinde gaz türbinlerinin izinsiz kullanılması nedeniyle SpaceXAI'a dava açmıştı.

TechCrunch'ın haberine göre ABD Adalet Bakanlığı bu davada SpaceXAI'ın tarafını tutarak sözkonusu türbinlerin "ulusal, ekonomik ve enerji güvenliği" meselesi olduğuna hükmetmişti.

Şirketin, ABD Başkanı Donald Trump'ın müttefiki olan kurucusu Musk, kısa ömürlü ve epey tartışmalı Hükümet Verimliliği Bakanlığı'nı yönetmişti.

SpaceXAI, izinsiz gaz türbinlerini kaldırmayı ve veri merkezinin enerji ihtiyaçlarını karşılamak için 1,2 gigawatt kapasiteli doğal gaz santrallerine geçmeyi planladığını temmuz sonlarında açıklamıştı.

Bu hamle izin sorununu çözecek olsa da bunun gerçekleşmesi neredeyse bir yıl sürecek. SpaceXAI'a göre veri merkezine güç sağlayan 69 gaz türbini gelecek temmuza kadar tamamen kaldırılmayacak.

The Independent cevap hakları için SpaceXAI ve Darana Hybrid'le temasa geçti.

Independent Türkçe


Power Rangers hayranlarına kötü haber

1993'te başlayan dizinin ilk iki sezonunda Siyah Ranger'ı siyah, Sarı Ranger'ıysa Asyalı bir oyuncunun canlandırması, ırkçılık eleştirilerine neden olmuştu (Saban Entertainment)
1993'te başlayan dizinin ilk iki sezonunda Siyah Ranger'ı siyah, Sarı Ranger'ıysa Asyalı bir oyuncunun canlandırması, ırkçılık eleştirilerine neden olmuştu (Saban Entertainment)
TT

Power Rangers hayranlarına kötü haber

1993'te başlayan dizinin ilk iki sezonunda Siyah Ranger'ı siyah, Sarı Ranger'ıysa Asyalı bir oyuncunun canlandırması, ırkçılık eleştirilerine neden olmuştu (Saban Entertainment)
1993'te başlayan dizinin ilk iki sezonunda Siyah Ranger'ı siyah, Sarı Ranger'ıysa Asyalı bir oyuncunun canlandırması, ırkçılık eleştirilerine neden olmuştu (Saban Entertainment)

1990'lı yılların popüler dizisi Power Rangers henüz geri gelemiyor. Zira Disney+, canlı çekim dizi projesinden vazgeçti. 

Power Rangers, dijital yayın platformunun sevilen dizilerinden Percy Jackson And The Olympians'ın sorumluları Jonathan E. Steinberg ve Dan Shotz'a emanet edilmişti. 

Ancak bir buçuk yıldır geliştirme aşamasında olan projenin devam ettirilmeyeceği bildirildi. 

Deadline'ın kaynaklarına dayandırdığı özel habere göre proje için hesaplanan bütçenin yüksekliği nedeniyle bu karar alındı.

Kaliteli bir Power Rangers yapımı için büyük bir yatırım gerektiği, Disney+'ın bu projenin fikri mülkiyetine sahip olmamasının da kârı azalttığı aktarıldı. 

Power Rangers markasının sahibi Hasbro'nun canlı çekim dizi uyarlamasını hayata geçirmek için daha önce de Netflix'le çalıştığı ancak o çabaların da meyve vermediği hatırlatıldı. 

The Mighty Morphin Power Rangers, Japon çocuk dizileri Super Sentai, Gosei Sentai Dairanger ve Ninja Sentai Kakuranger'den esinlenmişti.

Dizi, Power Rangers diye bilinen süper kahramanlara dönüşme yeteneği kazanan gençlerin hikayesini anlatıyordu.

Power Rangers, 1993'teki ses getiren çıkışının ardından birçok farklı versiyonla devam etti. 

Bunlar arasında 1995 yapımı film Mighty Morphin Power Rangers: The Movie'nin yanı sıra 1998'deki Power Rangers in Space, 2001'deki Power Rangers Time Force, 2021'deki Power Rangers Dino Fury ve 2023'teki Power Rangers Cosmic Fury gibi diziler var.

2017'de vizyona giren Power Rangers filmi, Dacre Montgomery, Naomi Scott, RJ Cyler, Becky G, Ludi Lin, Bill Hader, Bryan Cranston ve Elizabeth Banks gibi bilinen oyuncularına rağmen yalnızca 142 milyon dolarlık küresel gişe hasılatına ulaşmıştı. 

100 milyon dolarlık bütçeli filmin devamına dair planlar, bunun üzerine askıya alınmıştı.

Independent Türkçe, Deadline, The Wrap


Örümcek-Adam: Yepyeni Bir Gün iki önemli rekoru birden kırdı

Oyunculuk kariyerine çocuk yaşta tiyatro sahnelerinde başlayan Tom Holland, Örümcek-Adam: Yepyeni Bir Gün'de ünlü süper kahramanı 4. kez canlandırıyor (Sony)
Oyunculuk kariyerine çocuk yaşta tiyatro sahnelerinde başlayan Tom Holland, Örümcek-Adam: Yepyeni Bir Gün'de ünlü süper kahramanı 4. kez canlandırıyor (Sony)
TT

Örümcek-Adam: Yepyeni Bir Gün iki önemli rekoru birden kırdı

Oyunculuk kariyerine çocuk yaşta tiyatro sahnelerinde başlayan Tom Holland, Örümcek-Adam: Yepyeni Bir Gün'de ünlü süper kahramanı 4. kez canlandırıyor (Sony)
Oyunculuk kariyerine çocuk yaşta tiyatro sahnelerinde başlayan Tom Holland, Örümcek-Adam: Yepyeni Bir Gün'de ünlü süper kahramanı 4. kez canlandırıyor (Sony)

31 Temmuz'da vizyona giren Örümcek-Adam: Yepyeni Bir Gün (Spider-Man: Brand New Day) rekorları bir bir kırmaya devam ediyor.

Sony Pictures yapımı, ABD ve Kanada'da 700 milyon dolarlık gişe hasılatına en hızlı ulaşan film konumuna geldi. 

Çarşamba 704,5 milyon dolara ulaşan Örümcek-Adam filmi, ABD ve Kanada tarihinde en çok gişe hasılatı yapan 6. yapım oldu. 

Black Panther'ı geride bırakan filmin önündeyse yaklaşık 718 milyon dolarla Top Gun: Maverick var.

Yepyeni Bir Gün, ABD ve Kanada dışındaki sinemalarda 1,106 milyar dolara ulaşan Örümcek-Adam: Eve Dönüş Yok'u (Spider-Man: No Way Home) geçmeyi başardı. 

Böylece ABD ve Kanada dışındaki gişelerde tüm zamanların en yüksek hasılatını elde eden Sony filmi oldu.

2021'de vizyona giren Eve Dönüş Yok, toplamda 1,91 milyar dolar gişe hasılatına ulaştığında bu, Örümcek-Adam filmleri için ulaşılamayacak bir rakam gibi görünmüştü. 

Halihazırda 1,8 milyar dolar sınırını geçen Yepyeni Bir Gün'ün bu rekoru da kırması bekleniyor. 

Örümcek-Adam: Yepyeni Bir Gün'ün oyuncu kadrosunda Tom Holland ve Zendaya'ya Sadie Sink, Jacob Batalon, Jon Bernthal, Tramell Tillman, Michael Mando ve Mark Ruffalo eşlik ediyor. 

Yönetmen koltuğunda Destin Daniel Cretton otururken, senaryo Chris McKenna ve Erik Sommers ikilisine emanet. Yapımcı kadrosunda ise Kevin Feige ve Amy Pascal gibi dev isimler yer alıyor.

Marvel Stüdyoları ve yapımcı Amy Pascal'ın ortaklığında hayata geçirilen filmin yapım bütçesi 225 milyon dolar.

Sony, Yepyeni Bir Gün'ün gelecek haftalarda da izleyicileri sinema salonlarına çekmesini bekliyor.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Deadline, Variety