Erdoğan, "alt yapısının hazırlanacağını" açıkladı, ilahiyat camiasında tartışma başladı: Kripto paraların kullanımı helal mi haram mı?

Dijital para birimi (Reuters)
Dijital para birimi (Reuters)
TT

Erdoğan, "alt yapısının hazırlanacağını" açıkladı, ilahiyat camiasında tartışma başladı: Kripto paraların kullanımı helal mi haram mı?

Dijital para birimi (Reuters)
Dijital para birimi (Reuters)

Dijital veya kripto para olarak da adlandırılan sanal para Bitcoin'in değeri sıfır noktasından binlerce dolara kadar yükseldi.
Düzenleme veya herhangi bir kontrole tabi tutulamayan kripto para Bitcoin'in bir adedi bugün itibariyle yaklaşık 53 bin dolardan işlem görüyor.
Sanal para borsalarının herhangi bir denetime tabi olmaması, para hareketliliğini hızlandıran etmen oldu.
Bitcoin'e alternatif olarak üretilen Litecoin, Ethereum ve Ripple gibi onlarca altcoinler de popülerliğini koruyor.
Ekonomistler, kripto paraların toplam piyasa değerinin önümüzdeki yıllarda, 2 trilyon dolara kadar çıkabileceğini tahmin ediyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da ekonomi reform paketini açıkladığı konuşmasında dijital paralardan söz etti.
Dijital para düzenlemesinden söz eden Erdoğan, "Teknolojik ve hukuki altyapısını oluşturacak adımlar atıyoruz" ifadelerini kullandı.
Kripto parayla ilgili süren bir diğer tartışmada kullanımının helal olup olmadığı tartışmasıdır.
Diyanet'in kripto paranın kullanılmaması yönünde fetvası var. Kimi ilahiyatçılar Diyanet'in kararını desteklerken kimileri de aksini savunuyor.
Diyanet: Kripto paraların kullanımı caiz değildir
Konuyla ilgili fetva yayınlayan Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, para olarak bilinen değişim aracının kendi özünde yani üretim şeklinde, sürüm aşamalarında ve muhataplık niteliğinde büyük belirsizlik içerip içermemesi, bir aldatma aracı olarak kullanılıp kullanılmaması ve belli bir kesimin haksız ve sebepsiz zenginleşmesine vesile olup olmadığına dikkat çekti.
Son yıllarda ortaya çıkan ve birçok çeşidi bulunan, kripto paralardan her birini kullanmanın hükmünü yukarıdaki genel ilkeler doğrultusunda değerlendirmek gerektiğine değinen Diyanet, açıklamasının devamında şu ifadelere yer verdi:
"Buna göre kendi özünde ciddi belirsizlikler taşıyan, aldanma ve aldatma riski ileri düzeyde olan, dolayısıyla herhangi bir güvencesi bulunmayan ve kamuoyunda saadet zinciri olarak bilinen uygulamalar gibi belirli kesimlerin haksız ve sebepsiz zenginleşmesine yol açan dijital-kripto paraların kullanımı caiz değildir."

"Kripto paranın kumar ve aldatma yönü var"
İlahiyatçı yazar İhsan Şenocak da Diyanet gibi mevcut haliyle kripto paraların kullanımının caiz olmadığı görüşünde.

Dünyada dolaşımda olan ve kullanılan her paranın arkasında bir devletin olduğunu ancak kripto paranın arkasında kimsenin olmadığını belirten Şenocak, "Kripto paraya yatırım yapan insanlar yarın öbür gün birikimlerini kaybettiklerinde müracaat edecekleri bir merci yok. Bunun sahibi kimdir? Bunu piyasaya sürenler bir süre sonra ‘kaldırdık' dediklerinde yatırım yapanlar hak talep edemez" değerlendirmesinde bulundu.
Kripto paraların büyük küresel güçler tarafından sömürü düzenin kullanılacağını savunan Şenocak, "Şimdiden buna kapı aralanıyor. Yatırılan 1 milyon 5 milyon olabileceği gibi 50 bin liraya da düşebilir. İnsanlar servetlerini kaybedebilirler. Geçenlerde bununla ilgili bir intihar olayı da yaşandı" dedi.
Kullanımda kumar ve aldatma hilesine de değinen ilahiyatçı yazar Şenocak, kripto paraların devletler için de tehlike arz ettiğini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:
"Mevcut haliyle caiz değildir, çünkü ulus devletlerin yanı sıra ülke paralarını da tehdit edecek boyuttadır. Bu dünyayı soymanın farklı bir şeklidir. Kripto parada belirsizlik, kumar yönü, sahibinin olmaması ve mağdur olanların müracaat edecek yer bulamaması gibi hususiyetlerden dolayı mevcut haliyle kullanmak kesinlikle caiz değildir."

"Hangi ayete göre bunun haram olduğunu söylüyorsunuz"
Prof. Dr. Canan Taslaman ise kripto paraların caiz olmadığı görüşüne karşı çıkanlardan biri.
Kur'an-ı Kerim'in detaylar vererek her şeyi açıkladığını aktaran Taslaman, "Bu soruya cevap verirken her zaman uyguladığımız metodu uygulamamız gerekir. Şimdi buradan anlamamız gereken şey şu; eğer Kur'an'da bir şeyin haram olduğunu çıkartamıyorsanız o otomatikman helaldir. Caizdir diyebilmeniz için bu yeterlidir" değerlendirmesinde bulundu.
Kur'an'da batıl yollarla para kazanmak olarak adlandırılan haramlar içerisinde kripto paraların olmadığını kaydeden Taslaman, sözlerine şöyle devam etti:
"Kripto paralar hırsızlık ile elde edilen, tartı ve ölçüde hile yaparak veya rüşvet vererek kazanılan paralar mıdır? Değildir. Tövbe süresinde din adamlarının insanların paralarını haksızlıkla elde ettikleri ve din sömürüsü yaptıkları konusu geçiyor ve bu davranış kınanıyor. Bu paralar böyle bir kazanç mıdır? Değil. Bunlar kumar parası mı? O da değil. Faizle de bir alakası yok. Peki nasıl haram oluyor."
Sosyal medya platformlarında kimi insanların "İslam bu şekilde alışverişe müsaade etmez, böyle işlemlere müsaade etmez" dediğini hatırlatan Taslaman, "Bunu diyenlere soruyorum, Kur'an-ı Kerim'deki hangi ayete göre bunu haram olduğunu söylüyorsunuz? Bilinmesi gerekir ki Kur'an, haram olmayan şeylerin haramlaştırmasını kınıyor. Siz neye dayanarak bunun haram olduğunu söyleyebiliyorsunuz?" sorunu yönetti.

"İslami açıdan haram demek mümkün olmasa da tasvip edilmiyor"
İlahiyatçı Prof. Dr. Mehmet Hayri Kırbaşoğlu da kripto para gibi spekülatif yatırımlardan olabildiğince uzak durulması gerektiğini söyledi.
Kripto paralar, borsa ve kağıt oyunları gibi emek harcanmayan spekülatif ve yatırıma dönüşmeyen kazançlara uzak olmanın daha İslami olduğunu aktaran Kırbaşoğlu, "Birikimin yatırıma, istihdama ve üretime yönelmesi daha İslami'dir. En doğru ve ideal olanı budur" dedi.
Vatandaşların birikimini yatırım bankalarına yatırmasının ülkeye daha faydalı olacağını hatırlatan Kırbaşoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
"Ancak yatırım bankacılığı Türkiye'de riskli olduğu için kimse bunu göze almıyor. Genelde kripto para gibi spekülatif kazançlara yöneliyor. Buna İslami açıdan haram demek mümkün olmasa bile İslam'ın tasvip, teşvik ve onayladığı bir yatırım şekli değildir."

Independent Türkçe



İran'la gerilim sürerken ABD'nin üçüncü uçak gemisi Ortadoğu'ya geliyor

USS Theodore Roosevelt uçak gemisi (AFP)
USS Theodore Roosevelt uçak gemisi (AFP)
TT

İran'la gerilim sürerken ABD'nin üçüncü uçak gemisi Ortadoğu'ya geliyor

USS Theodore Roosevelt uçak gemisi (AFP)
USS Theodore Roosevelt uçak gemisi (AFP)

İran'la gerilimin devam ettiği ve aylardır süren müzakerelerde ilerleme sağlanamadığı bir dönemde, ABD'ye ait üçüncü bir uçak gemisinin Ortadoğu'da konuşlandırılmış askeri güçlere katılması bekleniyor.

Şarku’l Avsat’ın New York Times gazetesinden aktardığı habere göre, USS Theodore Roosevelt uçak gemisinin pazartesi günü bölgedeki USS George H.W. Bush ve USS George Washington uçak gemilerine katılması planlanıyor. Axios haber sitesi ise ABD'li bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, geminin pazar günü bölgeye ulaştığını bildirdi. Ancak ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) bu bilgiyi henüz resmen doğrulamadı.

Üçüncü uçak gemisinin ABD'nin bölgedeki askeri varlığını daha da güçlendirmek amacıyla mı gönderildiği, yoksa mevcut iki uçak gemisinden birinin yerini mi alacağı henüz netlik kazanmadı.

Üç uçak gemisinin de bölgedeki konuşlanmasını sürdürmesi halinde, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığı geçen nisan ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaşmış olacak.

Bu askeri hareketlilik, ABD Başkanı Donald Trump'ın büyük çaplı askeri operasyonlara yeniden başlamak istemediğine yönelik açıklamalarına rağmen Washington ile Tahran arasındaki gerilimin devam ettiği bir dönemde gerçekleşiyor.


Rusya’nın Rostov Bölgesi’nde İHA saldırısının ardından 4 sanayi tesisinde yangın çıktı

Batı Rusya’daki Bryansk kentinde bir petrol deposundan yükselen dumanlar (Arşiv – AP)
Batı Rusya’daki Bryansk kentinde bir petrol deposundan yükselen dumanlar (Arşiv – AP)
TT

Rusya’nın Rostov Bölgesi’nde İHA saldırısının ardından 4 sanayi tesisinde yangın çıktı

Batı Rusya’daki Bryansk kentinde bir petrol deposundan yükselen dumanlar (Arşiv – AP)
Batı Rusya’daki Bryansk kentinde bir petrol deposundan yükselen dumanlar (Arşiv – AP)

Rusya’nın Rostov Bölge Valisi Yuri Slyusar, bugün yaptığı açıklamada, bölgede bulunan Azov kasabasına yönelik İHA saldırısında 3 kişinin yaralandığını ve 4 sanayi tesisinde yangın çıktığını bildirdi.

Slyusar, İHA parçalarının düşmesi sonucu Rogalik köyünde üç müstakil evin ve bir doğal gaz boru hattının da hasar gördüğünü belirtti.


Tahran şartlarında diretirken Washington askeri gücünü seferber ediyor

ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-16 savaş uçağı, Ortadoğu’da uluslararası sularda devriye uçuşu gerçekleştiriyor (CENTCOM)
ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-16 savaş uçağı, Ortadoğu’da uluslararası sularda devriye uçuşu gerçekleştiriyor (CENTCOM)
TT

Tahran şartlarında diretirken Washington askeri gücünü seferber ediyor

ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-16 savaş uçağı, Ortadoğu’da uluslararası sularda devriye uçuşu gerçekleştiriyor (CENTCOM)
ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-16 savaş uçağı, Ortadoğu’da uluslararası sularda devriye uçuşu gerçekleştiriyor (CENTCOM)

Tahran, ABD yönetimiyle savaşın sona erdirilmesine yönelik son dakika görüşmelerinde elini güçlendirmek amacıyla müzakere şartlarında ısrar ederken, Washington Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin sürdüğü bir ortamda Ortadoğu’daki askerî varlığını takviye etmeye devam ediyor.

Bu çerçevede İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, dün yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’ın yedi şartını kabul etmesinin bir anlaşmanın önünü açabileceğini söyledi. Ülkesinin “ne savaş ne barış” durumunun devam etmesini kabul etmeyeceğini vurgulayan Kalibaf, yeni bir askerî çatışmaya zorlanmaları hâlinde bu kez “savaşın coğrafyasını” kendilerinin belirleyeceğini ifade etti.

Buna karşılık ABD’li kaynaklar, hâlihazırda bölgede bulunan iki uçak gemisinden birinin yerini almak üzere üçüncü bir uçak gemisinin Ortadoğu’ya gönderileceğini belirtti. Gelişmelere bağlı olarak üç uçak gemisinin de bölgede kalabileceği kaydedildi. ABD istihbarat değerlendirmelerinde İran’a doğrudan saldırı düzenlenmesinden ziyade abluka seçeneğine ağırlık verilirken, gerilimin artması ihtimali de varlığını koruyor.

Öte yandan İsrail’de yayımlanan Maariv gazetesi, İsrail hükümetinden kaynaklara dayandırdığı haberinde, Mossad Başkanı Roman Gofman’ın Washington ziyareti sırasında ABD’li istihbarat yetkililerine İran’ın ABD Başkanı Donald Trump ve çok sayıda üst düzey Amerikalı yetkiliye yönelik suikast planları hakkında bilgi verdiğini belirtti.

İsrail’in 11. Kanalı da Beyaz Saray’ın, İsrail’i ABD makamlarına “yanlış bilgi” aktarmaması konusunda uyardığını ve böyle bir bilginin iletilmesi hâlinde sert karşılık verileceği tehdidinde bulunduğunu bildirdi.