Cezayir yönetimi, muhalefet partisi başkanına karşı ‘darbe teşebbüsüyle’ suçlandı

Cuma günü başkent Cezayir sokaklarında gerçekleşen gösterilerden bir kare (Reuters)
Cuma günü başkent Cezayir sokaklarında gerçekleşen gösterilerden bir kare (Reuters)
TT

Cezayir yönetimi, muhalefet partisi başkanına karşı ‘darbe teşebbüsüyle’ suçlandı

Cuma günü başkent Cezayir sokaklarında gerçekleşen gösterilerden bir kare (Reuters)
Cuma günü başkent Cezayir sokaklarında gerçekleşen gösterilerden bir kare (Reuters)

Cezayir’in sol eğilimli muhalefet partisi yetkilileri, İşçi Partisi (PT) Genel Sekreteri ve eski cumhurbaşkanı adayı Louisa Hanun’a karşı ‘Cezayir yönetimi tarafından desteklenen bir darbe planlanmasını’ protesto etti. Gelişme, dün PT içinde muhalif bir kesimin Hanun’a karşı harekete geçmesi ve yerine başkasının atanması ile ilgili yaptıkları açıklamanın ardından yaşandı. Öte yandan güvenlik güçleri Salı, Cuma ve Cumartesi günleri yapılan Hirak (halk hareketi) protestolarına alışan yetkilileri şaşırtan gösteriler sırasında çok sayıda kişiyi gözaltına aldı.
PT’nin eski milletvekilleri, Hanun'u görevden almak amacıyla başkentin batısındaki bir tatil beldesinde bazı partililerle bir araya geldiler. Yeni bir parti liderliği seçilmesi için olağanüstü kurultay düzenlenmesi beklenirken partinin eski liderlerinden Munir Nasri, Genel Sekter Vekili seçildi. Hanoun'u ‘ciddi sapmalarda bulunmak, partilileri dışlamak ve tek taraflı kararlar almakla’ suçlayan Nasri, bu nedenle partililerin, ‘partinin rotasını düzeltme’ kararı aldıklarını açıkladı.
Toplantıya partinin daha önce Hanun ile anlaşmazlık yaşayan ve disiplin kararları ile partiden ihraç edilen ‘Merkez Komitesi’ üyeleri de katıldı. Hanun'un iki kez cumhurbaşkanlığı seçimlerine (2009 ve 2014'te) katıldığını ve geçtiğimiz yıl ‘orduya karşı komplo kurmakla’ suçlanarak dokuz ay hapis yattığı, ancak daha sonra davadan beraat ettiği biliniyor.
Şarku’l Avsat’a konuşan PT’nin iki numaralı ismi olan Celul Cudi, “Darbeyi gerçekleştirenlerin parti ile örgütsel bağı yok. Yetkili makamlar, PT üyesi oldukları için değil, halka açık bir toplantı olduğu gerekçesiyle kendilerine toplanma izni verdi. Aldıkları izin, İçişleri Bakanlığı'nın bu darbeye karıştığını doğruluyor. Ayrıca toplantı sonuçlarını teyit etmek için hazırlanan yargı raporu, Adalet Bakanlığı'nın da darbeye karışmasına neden oluyor. Diğer bir deyişle hükümet, partiyi bölmeye yönelik bu eylemi desteklemektedir” ifadelerini kullandı. Cudi tüm bu gelişmelerin, hükümetin 2019 yılı sonundaki cumhurbaşkanlığı seçimlerinden bu yana dile getirdiği ‘yeni Cezayir’ sloganının aksine ‘sistemin değişmediğini kanıtladığını’ vurguladı.
Cudi sözlerini şöyle sürdürdü:
“Partimizin 12 Haziranda yapılması planlanan milletvekili seçimlerine katılmayı reddettiği için bedel ödediğine şüphe yok. Cezayir yönetimindeki bir kesim, bizi itaat çemberine sokmaya çalışıyor.”
Parti üyeleri, 2015 ve 2019 yıllarında Hanun’un parti liderliğinden alınması iki kez girişimde bulundular, ancak başarısız oldular.
Öte yandan haftalardır seçim yasası konusundaki sorunu çözmek için devam eden taraf toplantılarla ilgili bir gelişmede ise, ülkenin eski muhalefet partisi Sosyalist Güçler Cephesi'nin Ulusal Konsey üyeleri ile seçimlere katılmak isteyen Parti Genel Sekreteri Yusuf Uşis ve partinin Başkanlık Konseyi Başkanı Hekim Bilhasil tarafından temsil edilen liderlik arasında seçimlerle ilgili yaklaşımda görüş ayrılığı yaşanıyor. Parti Meclis Komitesi üyelerinin çoğunluğu seçimlere girilmesine karşı çıkıyor. Cezayir'de Fransız sömürüsüne karşı direnişin önde gelen isimlerinden Hüseyin Ayet Ahmed tarafından kurulan parti, 1 Kasımdaki anayasa referandumunu ve son cumhurbaşkanlığı seçimlerini tamamen boykot eden ve nüfusunun çoğunluğunu Berberice konuşan aşiretlerin oluşturduğu bölgede büyük bir popülariteye sahip. Sosyalist Güçler Cephesi'nin seçimlere katılması, ülkenin 1962'deki bağımsızlığından bu yana merkezi yönetime muhalefetiyle tanınan bu bölgede boykotu kırmak isteyen Cezayir yönetimi için büyük bir bahis konusu haline geldi.
Diğer bir gelişmede ise onlarca kişi dün başkentin Bab el-vad ilçesinde milletvekili seçimlerine karşı gösteri düzenlemek için sokağa döküldü. Göstericiler, Hirak’ın en önemli toplanma noktalarından biri olan Merkez Karakolu’na yürüyüş düzenlediler. Yerel basının aktardığı bilgilere göre göstericilerin sayısı başkentin ana caddelerindeki yürüyüşleri sırasında giderek arttı. Fakat güvenlik güçleri, göstericileri dağıtmak için müdahalede bulundu. Güvenlik güçleri on göstericiyi gözaltına aldı.
Göstericiler, Hirak’ın ‘Çetelerle seçim yapılmaz’ ve ‘Askeri değil, sivil devlet istiyoruz’ gibi iyi bilinen sloganlarını attılar. Ayrıca, hükümetten bağımsız bir yargı ve tutuklu olan otuzdan fazla Hirak üyesinin serbest bırakılması çağrısında bulundular.
Yetkililer, dün (cumartesi) yapılan bu gösteriler karşısında şaşırmış gibi görünüyorlardı. Zira ülkede salı ve cuma günleri düzenli olarak gerçekleştirilen Hirak protestoları artık alışılagelmiş bir durum olarak kabul ediliyor.



Erdoğan ve Tebbun, Türkiye-Cezayir Stratejik İşbirliği Konseyi’nin ilk toplantısına başkanlık etti

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Perşembe günü Ankara'da Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun ile bir araya geldi (TCCB)
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Perşembe günü Ankara'da Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun ile bir araya geldi (TCCB)
TT

Erdoğan ve Tebbun, Türkiye-Cezayir Stratejik İşbirliği Konseyi’nin ilk toplantısına başkanlık etti

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Perşembe günü Ankara'da Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun ile bir araya geldi (TCCB)
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Perşembe günü Ankara'da Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun ile bir araya geldi (TCCB)

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun, perşembe günü Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen Türkiye-Cezayir Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin ilk toplantısına iki ülkeden bakanların katılımıyla başkanlık etti.

Konsey toplantısı öncesinde Erdoğan ile Tebbun, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Cezayir Dışişleri Bakanı Ahmed Attaf’ın da katıldığı bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede iki ülke arasındaki ilişkiler ve bunların farklı alanlarda geliştirilmesi ele alınırken, başta Gazze’deki durum ve “barış planının” ikinci aşamasının uygulanmasına yönelik çabalar olmak üzere bölgesel ve uluslararası meseleler değerlendirildi.

Türk Cumhurbaşkanlığı kaynaklarına göre görüşmelerde ayrıca İran’daki savaşın bölgeye etkileri, Hürmüz Boğazı meselesi ve İran ile ABD arasında çözüm sağlanmasına yönelik girişimler de masaya yatırıldı. Erdoğan ve Tebbun, bu çabalara destek verdiklerini vurguladı.

Taraflar ayrıca Libya’daki gelişmeleri, seçimlerin yapılması ve siyasi tıkanıklığın sona erdirilmesine yönelik çabaları değerlendirdi. İki lider, Libya’nın birliği ve istikrarına desteklerini yineledi.

Görüşmelerde Mali’de askeri noktalara yönelik saldırıların ardından ortaya çıkan durum da ele alındı. Erdoğan ile Tebbun, Mali’nin birliğinin desteklenmesi konusunda görüş birliği içinde olduklarını ifade etti.

rgrg
Ankara'da dün (Perşembe) Stratejik İşbirliği Konseyi toplantısından önce, iki ülkenin dışişleri bakanlarının da katılımıyla Erdoğan ve Tebbun arasında bir görüşme gerçekleşti.(TCCB)

Tebbun, çarşamba günü üç günlük resmi ziyaret kapsamında Türkiye’ye gelmiş, Ankara Esenboğa Havalimanı’nda Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından karşılanmıştı. Bu ziyaret, Tebbun’un cumhurbaşkanı olduktan sonra Türkiye’ye gerçekleştirdiği üçüncü ziyaret oldu.

Stratejik İşbirliği Konseyi toplantısı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, perşembe günü Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Cezayir Cumhurbaşkanı için resmi karşılama töreni düzenledi. Ardından başlayan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi toplantısında ekonomi, ticaret, yatırım, savunma, eğitim, sağlık, enerji ve turizm başta olmak üzere birçok alandaki iş birliği ile ilişkilerin geliştirilmesi ele alındı.

Türkiye ile Cezayir, Erdoğan’ın Ocak 2020’de Cezayir’e gerçekleştirdiği ziyaret sırasında, iki ülke arasında 23 Mayıs 2006’da imzalanan Dostluk ve İşbirliği Anlaşması temelinde konseyin kurulmasına ilişkin ortak bildiriyi imzalamıştı.

Konseyin enerji, sanayi, savunma ve ortak bölgesel siyasi meselelerde koordinasyonu güçlendirmesi hedefleniyor.

Toplantıya iki ülkeden dışişleri, içişleri, sanayi, enerji, tarım, ticaret, aile ve sosyal güvenlik bakanları da katıldı. Bakanlar, ikili ilişkilerin farklı sektörlerde geliştirilmesine yönelik görüşmeler gerçekleştirdi.

İki ülke, halen 6 milyar dolar seviyesinde bulunan ticaret hacmini kısa sürede yıllık 10 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. Türkiye, hidrokarbon sektörü dışında Cezayir’deki en büyük yabancı yatırımcılardan biri konumunda bulunuyor. Türk yatırımları 6 milyar doları aşarken, bu alanda Fransa’yı geride bırakmış durumda.

fedv
Erdoğan, Ankara'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda Tebbun’e için resmi karşılama töreni düzenledi.

Türk yatırımları ağırlıklı olarak sanayi, özellikle demir-çelik ve tekstil sektörleri ile hizmet alanlarında yoğunlaşıyor. Bu sektörlerde faaliyet gösteren yaklaşık 1400 Türk şirketi bulunuyor.

Türkiye, 2025 yılında Cezayir’den sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithal eden ülkeler arasında ilk sırada yer alıyor. İki ülke arasında uzun vadeli anlaşmalar bulunurken, bunlar arasında Türkiye’ye yılda 4 milyar metreküp LNG tedarikini öngören sözleşme de yer alıyor.

Tebbun’un, Türkiye’den daha fazla destek sağlamayı ve Türkiye’yi Cezayir ekonomisi açısından stratejik öneme sahip projelere dahil etmeyi amaçladığı belirtiliyor. Bu projeler arasında Mali ve Nijer sınırına uzanan güney demiryolu hattı da bulunuyor. Türkiye ise Afrika’daki varlığını güçlendirmeye ilgi gösterirken, dünyanın en büyük demir cevheri rezervlerinden biri kabul edilen Gara Cebilet madeninin işletilmeye başlanmasının ardından demir-çelik alanındaki yatırımlarını genişletmeyi hedefliyor.

sdcds
Erdoğan ve Tebbun arasında Perşembe günü gerçekleşen ikili görüşmelerden bir kare (TCCB)

Türkiye-Cezayir ilişkileri 2019’dan bu yana önemli ölçüde gelişme kaydetti. Erdoğan ile Tebbun karşılıklı olarak birçok ziyaret gerçekleştirirken, Erdoğan, 2019 sonunda cumhurbaşkanı seçilen Tebbun’un ardından 2020 başında Cezayir’i ziyaret eden ilk devlet başkanı olmuştu.

Erdoğan Kasım 2023’te Cezayir’i ziyaret ederken, Tebbun da 2022 ve 2023 yıllarında Türkiye’ye gelmişti. Bu ziyaretlerde iki ülke arasında çok sayıda anlaşma, mutabakat zaptı ve iş birliği protokolü imzalandı.


Cezayir Cumhurbaşkanı: Nijer’e herhangi bir askeri müdahaleyi reddediyoruz

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun (DPA)
Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun (DPA)
TT

Cezayir Cumhurbaşkanı: Nijer’e herhangi bir askeri müdahaleyi reddediyoruz

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun (DPA)
Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun (DPA)

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun, askeri darbenin yaşandığı Nijer’de anayasal düzene dönüş çağrısı yaparak, bu ülkeye yönelik dış askeri müdahaleye kesinlikle karşı olduklarını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığı habere göre, Tebbun yerel basına yaptığı açıklamada, “Herhangi bir askeri müdahale Sahel bölgesini ateşe verir” dedi.

Tebbun, “Cezayir, Nijer’de anayasal düzene geri dönülmesinden yana ve Nijerliler isterse ülkenin birliği için elinden geldiğince onlara yardım etmeye hazır” ifadelerini de kullandı.

Ordunun Nijer’de iktidarı ele geçirmesi Sahel bölgesini sarstı.

Batı ve Orta Afrika’da üç yılda yedinci darbe gerçekleşti.

Nijer, dünyanın en fakir bölgelerinden biri ve dünya güçleri için stratejik öneme sahip.

Batı Afrika’nın savunma bakanları, geçtiğimiz Cuma günü, darbe liderlerinin Pazar gününe kadar anayasal düzeni yeniden tesis etmemesi halinde Nijer’e müdahale etme planını onayladı.

Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS), Nijer’e yaptırımlar uyguladı ve Cumhurbaşkanı Muhammed Bazoum’un yeniden iktidara gelmemesi durumunda son çare olarak güç kullanımına izin verebileceğini bildirdi.

Bazoum, darbeci askerler tarafından Niamey’deki evinde tutuluyor.


Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun'un ertelenen Paris ziyareti "yeniden" gündemde

Cezayir ve Fransa cumhurbaşkanları 25 Ağustos 2022'de Başkent Cezayir'de bir araya gelmişti. (Cezayir Cezayir Cumhurbaşkanlığı))
Cezayir ve Fransa cumhurbaşkanları 25 Ağustos 2022'de Başkent Cezayir'de bir araya gelmişti. (Cezayir Cezayir Cumhurbaşkanlığı))
TT

Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun'un ertelenen Paris ziyareti "yeniden" gündemde

Cezayir ve Fransa cumhurbaşkanları 25 Ağustos 2022'de Başkent Cezayir'de bir araya gelmişti. (Cezayir Cezayir Cumhurbaşkanlığı))
Cezayir ve Fransa cumhurbaşkanları 25 Ağustos 2022'de Başkent Cezayir'de bir araya gelmişti. (Cezayir Cezayir Cumhurbaşkanlığı))

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun, bu yıl içinde birçok defa ertelenen Fransa ziyaretinin hala gündemde olduğunu söyledi.

Tebbun, medya temsilcileriyle gerçekleştirdiği yıllık buluşmasında, iç ve dış gündeme dair açıklamalarda bulundu.

Cumhurbaşkanı Tebbun, geçen haziran ayında yapılması planlanan ancak ertelenen Fransa ziyaretinin akıbetiyle ilgili bir soruya, "Fransa Cumhurbaşkanlığından ziyaret programını bekliyoruz. Ziyaret halen gündemde." yanıtını verdi.

- Güney komşu Nijer'deki askeri darbe

Tebbun, Cezayir'in güney komşusu Nijer'de yaşanan askeri darbeye ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Ülkesinin Nijer'e yönelik bir dış askeri müdahale konusundaki çekincesini yineleyen Tebbun, "Cezayir’in söz konusu askeri darbeyi reddettiğini ve anayasal düzene geri dönülmesi çağrısı yaptığını" hatırlattı.

Tebbun, diplomatik çözümlere işaret ederek, Cezayir'in daima sorunların "en güzel suretle" çözülmesinden yana olduğunu ifade etti.

Cezayir'in Nijer'deki krizin çözümüne katkı sağlamaya hazır olduğuna dikkati çeken Tebbun, "Anayasal meşruiyetin geri getirilmesi için çağrıda bulunuyoruz ve eğer Cezayir'den bu konuda yardım istiyorlarsa memnuniyetle karşılarız." şeklinde konuştu.

Cezayir Cumhurbaşkanlığı tarafından bazı kısımları yayınlanan Tebbun-medya temsilcileri buluşmasının tamamı yerel saatle 21.00'de devlet televizyonundan yayınlanacak.

- Cumhurbaşkanı Tebbun'un Paris ziyareti

Cezayir Cumhurbaşkanlığı, 15 Ocak'ta Cumhurbaşkanı Tebbun'un mayıs ayında Fransa'ya resmi bir ziyarette bulunacağını duyurmuştu.

Ancak aktivist Buravi meselesi sonrası iki ülke arasında gerilen ilişkiler nedeniyle bu ziyaret gerçekleştirilmemiş ve daha sonra haziran ayına ertelendiği bildirilmişti.

Buna rağmen Cumhurbaşkanı Tebbun, 17 Haziran itibarıyla sırasıyla Katar, Çin ve Türkiye'ye resmi ziyaretler gerçekleştirmiş ve böylece Paris ziyareti de rafa kaldırılmıştı.

Tebbun'un ziyaretinin duyurulmasıyla birlikte, Fransa ile Cezayir arasında kolonyal geçmiş, göç ve diğer sorunlarla ilgili çeşitli dosyalar nedeniyle gerginlik yaşanmıştı.

Bu ziyaret, gerçekleşmesi durumunda Cumhurbaşkanı Tebbun'un göreve geldiği 2019'dan bu yana bir ilk olacak.

Ayrıca Cezayir ile Fransa, art arda yaşanan sarsıntılardan sonra ilişkileri yeniden rayına oturtmak için bu ziyarete umut bağlamış durumda.