عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA

İsrail Cumhurbaşkanı Rivlin hükümet kurma çalışmaları kapsamında siyasi partilerin önerilerini dinleyecek

Sağdan sola doğru İsrail Cumhurbaşkanı Rivlin, Başbakan Netanyahu, Yargıç Esther Hayut ve Benny Gantz’ın, Eylül 2019’da Şimon Peres'in ölüm yıldönümünde bir araya geldikleri bir kare (AFP)
Sağdan sola doğru İsrail Cumhurbaşkanı Rivlin, Başbakan Netanyahu, Yargıç Esther Hayut ve Benny Gantz’ın, Eylül 2019’da Şimon Peres'in ölüm yıldönümünde bir araya geldikleri bir kare (AFP)
    Ramallah/Şarku’l Avsat
TT
TT

İsrail Cumhurbaşkanı Rivlin hükümet kurma çalışmaları kapsamında siyasi partilerin önerilerini dinleyecek

Sağdan sola doğru İsrail Cumhurbaşkanı Rivlin, Başbakan Netanyahu, Yargıç Esther Hayut ve Benny Gantz’ın, Eylül 2019’da Şimon Peres'in ölüm yıldönümünde bir araya geldikleri bir kare (AFP)
Sağdan sola doğru İsrail Cumhurbaşkanı Rivlin, Başbakan Netanyahu, Yargıç Esther Hayut ve Benny Gantz’ın, Eylül 2019’da Şimon Peres'in ölüm yıldönümünde bir araya geldikleri bir kare (AFP)

İsrail Cumhurbaşkanı Reuven Rivlin, yeni hükümetin kurulmasının önündeki düğümü çözmek ve ülkede beşinci kez seçimlere gidilmesinden kaçınmak amacıyla bugün genel seçimleri kazanarak Knasset’e (İsrail parlamentosu) girmeyi başaran siyasi partilerin heyetleri ile bir araya geliyor.
İsrail Cumhurbaşkanı bu kez partilerin temsilcileriyle her zaman olduğu gibi birkaç gün içinde değil, bir gün içinde görüşme kararı aldı. Rivlin her bir heyete, partilerinin tutumlarını ve mevcut siyasi çıkmazdan nasıl çıkılacağına dair önerilerini dinlemek için 45 dakika ayırdı. Heyetler aynı zamanda yeni hükümetin kurulması görevinin kime verilmesini istediklerini de Cumhurbaşkanı Rivlin’e iletecekler.
İsrail basınına göre üç aday, hükümeti kurma görevini kapmak için yarışıyor. Bu kişilerin, Likud Partisi lideri mevcut İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Yeş Atid (Gelecek Var) Partisi Başkanı Yair Lapid  (eski Maliye Bakanı) ve Yemina (sağ) İttifakı lideri Neftali Bennett (eski Savunma Bakanı) olduğu belirtildi. Likud Partisi (30), Şas (9), Birleşik Tevrat Yahudiliği (7) ve Dini Siyonizm Partisi (6) olmak üzere Knesset’te toplam 52 sandalyeye sahip partiler, Netanyahu’nun hükümeti kurmakla görevlendirilmesini önerecekler. Gelecek Var (17) Yisrael Beiteinu (Evimiz İsrail) Partisi (7), İsrail İşçi Partisi (7) ve Meretz (6) olmak üzere Knesset’te toplam 37 sandalyeye sahip partiler, Yair Lapid’in ismini önerecekler. Yemina (7) ve Tikva Hadasha (Yeni Umut) Partisi (6) olmak üzere Knesset’te toplam 113 sandalyeye sahip iki parti ise Bennett’in hükümeti kurmakla görevlendirilmesi önerisinde bulunacaklar.
Öte yandan İslami Hareket (Birleşik Arap Listesi) ve Mavi-Beyaz İttifakı’nın (Kahol Lavan) henüz nasıl bir yol izleyeceği belirsizliğini korurken (Knesset’te 6 sandalyeye sahip olan) Ortak Arap Listesi Bloku, lideri Eymen Avde’nin açıklamasına göre Knesset’te 55 milletvekilinin desteğini alması halinde Lapid’in adını önerecekti. Ancak Ortak Arap Listesi Bloku milletvekili Sami Ebu Şehade, partisinin herhangi bir isim önerisinde bulunmayacağını açıkladı.
İsrail’de yayın yapan Kanal 12, Cumhurbaşkanı Rivlin ile yapılacak görüşmelerin sonunda, mevcut siyasi düğümün çözülmesinin beklenmediğini bildirdi. Bunun yanı sıra geçtiğimiz Cumartesi günü Lapid ile Bennett arasında uzlaşı için yapılan müzakereler başarısız oldu. Görüşme sonrası yapılan kısa açıklamada, taraflar arasında iki buçuk saat süren toplantının iyi bir atmosferde geçtiği ve iletişimin sürmesi konusundaki fikir birliğiyle sona erdiği belirtildi. Bennett, Lapid ile görüşmesinden bir gün önce Netanyahu ile yaptığı görüşmede de herhangi bir uzlaşıya varamadı. Herhangi bir sonucun çıkmadığı Bennett-Netanyahu görüşmesi yaklaşık üç saat sürdü.
İttifakların karşı karşıya olduğu büyük zorluklar var. Aşırılık yanlısı taraflar, sağcı bir hükümetin kurulması için Arap partilerinin hükümeti desteklemesi fikrini reddederken, Haredi iki parti; Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği ise Lapid ile herhangi bir iş birliği yapılmasına karşı çıkıyor. Bennett, Yemina, Tikva Hadasha, Kahol Lavan, Yeş Atid, İşçi Partisi, Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği gibi dini eğilimli partilere toplam 61 milletvekili tarafından desteklenen bir hükümete katılmaları için bir teklif sunmuştu. Bennett, önerisinde,  Avigdor Lieberman’ın lideri olduğu İsrail Evimiz Partisi ile Birleşik Arap Listesi ve Ortak Arap Listesi dışarıda bırakmıştı. Ancak dini partiler Bennett’in önerisini reddettiler.
Haredi partiler, Lapid ile başbakan olmasa bile din ve devletle ilgili konularda uzlaşıya varılmasının mümkün olmadığı için iş birliği yapamayacakları gerekçesiyle Bennett liderliğindeki bir hükümete katılmayı reddediyorlar. Yahudi Gücü (Otzma Yehudit) Partisi Başkanı Itamar Ben Gafir, bir hükümet kurmak için Birleşik Arap Listesi’nin desteğinin alınmasına karşı olduklarını bir kez daha açıkladı. Gafir, geçmişte aynı şekilde Arap partilerinin hükümete katılmalarını reddeden Tikva Hadasha Partisi lideri Gideon Saar’a, Netanyahu’nun kuracağı bir hükümete katılma çağrısında bulundu.
Buna karşın sağcı bir hükümet kurmak amacıyla Mansur Abbas liderliğindeki Birleşik Arap Listesi ile iş birliğine destek veren yerleşimci liderlerin açıklamaları da ses getirdi. Makor Rishon gazetesine konuşan Haham Yakov Nagen, “Birleşik Arap Listesi’nin, düşüncesinde somut bir değişiklik oldu ve Liste’nin bir sonraki hükümet koalisyonuna katılmaması için hiçbir neden yok” ifadelerini kullandı. Mavi-Beyaz İttifakı lideri Benny Gantz ise Binyamin Netanyahu başkanlığındaki yeni bir İsrail hükümetinin kurulmasının ‘felaket’ olacağı konusunda uyardı. Gantz, “Vatandaşların çıkarlarını koruyan bir denge olmadan aşırı sağcı bir hükümet kurulursa bu bizim için felaket olur” dedi.

 

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

ABD ordusu, Irak’ın batısında meydana gelen uçak kazasında mürettebattan dört kişinin öldüğünü bildirdi

ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir KC-135 Stratotanker yakıt ikmal uçağı, 30 Ağustos 2023’te Japonya’nın güneyindeki Okinawa’nın batısında bulunan Kadena Hava Üssü’nden kalkış yapıyor. (AP)
ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir KC-135 Stratotanker yakıt ikmal uçağı, 30 Ağustos 2023’te Japonya’nın güneyindeki Okinawa’nın batısında bulunan Kadena Hava Üssü’nden kalkış yapıyor. (AP)
TT
TT

ABD ordusu, Irak’ın batısında meydana gelen uçak kazasında mürettebattan dört kişinin öldüğünü bildirdi

ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir KC-135 Stratotanker yakıt ikmal uçağı, 30 Ağustos 2023’te Japonya’nın güneyindeki Okinawa’nın batısında bulunan Kadena Hava Üssü’nden kalkış yapıyor. (AP)
ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir KC-135 Stratotanker yakıt ikmal uçağı, 30 Ağustos 2023’te Japonya’nın güneyindeki Okinawa’nın batısında bulunan Kadena Hava Üssü’nden kalkış yapıyor. (AP)

ABD ordusu, Irak’ta düşen KC-135 Stratotanker yakıt ikmal uçağında görevli altı kişiden dördünün hayatını kaybettiğini açıkladı.

ABD ordusu dün, Irak’ın batısında bir KC-135 Stratotanker yakıt ikmal uçağının düştüğünü, kazaya karışan ikinci uçağın ise güvenli bir şekilde indiğini duyurmuştu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) dün yaptığı açıklamada, İran ile süren çatışmalar sırasında ‘dost hava sahasında’ bir askeri uçağın kaybolması üzerine kurtarma operasyonu yürütüldüğünü belirtmişti. Ordu, kazaya karışan iki uçağın bulunduğunu, bunlardan birinin Irak’ın batısına düştüğünü, diğerinin ise güvenli bir şekilde indiğini açıkladı. Kazanın düşman veya dost ateşi sonucu meydana gelmediği ifade edildi.

Bu ölümler, 28 Şubat’tan bu yana İran’a karşı yürütülen ABD operasyonlarında hayatını kaybeden yedi Amerikan askerine eklendi.

ABD, Ortadoğu’da İran’a yönelik operasyonlara destek amacıyla çok sayıda uçak konuşlandırmıştı. Olay, yalnızca askeri operasyonların değil, aynı zamanda havada yakıt ikmali operasyonlarının da risklerini gözler önüne serdi.

1950’ler ve 1960’ların başında Boeing tarafından üretilen KC-135 uçakları, ABD ordusunun yakıt ikmal filosunun belkemiğini oluşturuyor ve uçakların görevlerini iniş yapmadan sürdürebilmesini sağlıyor.

Irak’taki İran yanlısı silahlı grupları kapsayan İslami Direniş adlı örgüt bu sabah yaptığı açıklamada, ikinci bir KC-135 uçağını hedef aldıklarını ve uçağın hasar aldığını, ancak zorunlu iniş yaparak kaçmayı başardığını belirtti.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan salı günü aktardığı bilgiye göre, ABD-İsrail saldırıları sırasında İran’a karşı yürütülen operasyonlarda 150 Amerikan askerinin yaralandığı bildirildi. Uçağın düşmesi haberi, ABD uçak gemisi USS Gerald R. Ford’da çıkan ve savaşla ilgili olmayan yangın sonucu iki denizcinin yaralanmasıyla aynı döneme denk geldi.

Kuveyt’in Şuaybe limanındaki bir Amerikan tesisine insansız hava aracı (İHA) çarpması sonucu yedi Amerikan askeri hayatını kaybetti. ABD Başkanı Donald Trump ve diğer üst düzey yetkililer, İran ile çatışmaların Amerikan ordusunda daha fazla kayba yol açabileceği uyarısında bulundu.

DÜNYA

Cibuti-Etiyopya-Somali zirvesi tartışmalı konularda mutabakatı güçlendirdi

Cibuti Cumhurbaşkanı, Somali Cumhurbaşkanı ve Etiyopya Başbakanı’nı kabul etti. (SONNA)
Cibuti Cumhurbaşkanı, Somali Cumhurbaşkanı ve Etiyopya Başbakanı’nı kabul etti. (SONNA)
  • Kahire: Muhammed Mahmud
TT
  • Kahire: Muhammed Mahmud
TT

Cibuti-Etiyopya-Somali zirvesi tartışmalı konularda mutabakatı güçlendirdi

Cibuti Cumhurbaşkanı, Somali Cumhurbaşkanı ve Etiyopya Başbakanı’nı kabul etti. (SONNA)
Cibuti Cumhurbaşkanı, Somali Cumhurbaşkanı ve Etiyopya Başbakanı’nı kabul etti. (SONNA)

Cibuti, Etiyopya ve Somali liderlerini bir araya getiren ve yaklaşık 40 gün içinde ikinci kez düzenlenen üçlü zirvede, bölgede gerilime neden olan başlıca dosyalar ele alındı. Zirve aynı zamanda, Etiyopya’nın Rönesans Barajı nedeniyle Mısır’ın su güvenliğine yönelik tehditler ve Addis Ababa yönetiminin Kızıldeniz’e çıkış arayışı bağlamında Kahire’nin tutumuna ilişkin soruları da gündeme getirdi.

Etiyopya Haber Ajansı (ENA) dün, Cibuti’de düzenlenen görüşmeden fotoğraflar yayımlayarak Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed’in bölgesel iş birliği konularını ele aldığı temaslar gerçekleştirdiğini bildirdi. Ajans görüşmelerin içeriğine dair ayrıntı paylaşmadı.

Somali Ulusal Haber Ajansı (SONNA) ise Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’un çarşamba günü düzenlenen üçlü zirveye katıldığını aktardı. Ajansa göre görüşmeler özellikle güvenlik ve terörle mücadele alanlarında ortak koordinasyonun güçlendirilmesine odaklandı.

Toplantıda ayrıca Somali’nin demokratik dönüşüm sürecine verilen desteğin artırılması, ortak yatırımların geliştirilmesi, bölge ülkeleri arasında hareketliliğin kolaylaştırılması ve bölgesel entegrasyonu güçlendirecek ekonomik altyapı projelerinin teşvik edilmesi konuları da ele alındı.

Bu, iki aydan kısa sürede düzenlenen ikinci zirve oldu. Üç lider daha önce 31 Ocak’ta Etiyopya’nın doğusunda bir araya gelmişti. O toplantıda SONNA, Afrika Boynuzu’ndaki güvenlik ve siyasi durumun değerlendirildiğini, mevcut zorluklara çözüm bulunması ve ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesi yollarının ele alındığını bildirmişti.

Mısır’ın beklentisi

Konuya hâkim Mısırlı bir kaynak, Kahire’nin bölgedeki Etiyopya faaliyetlerini yakından izlediğini belirterek, Addis Ababa yönetiminin bölgedeki dalgalı durumdan ve dünyanın İran savaşıyla meşgul olmasından yararlanarak nüfuzunu yeniden düzenlemeye çalışmasından endişe duyulduğunu söyledi.

Kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Bizim için önemli olan Cibuti ve Somali’nin tepkilerinin, Addis Ababa’nın bölgesel hâkimiyet kurma girişimini reddetme yönünde varılan mutabakatla uyumlu olmasıdır” dedi. Aynı kaynak, bunun Mısır’ın bu ülkeler arasındaki ilişkilere müdahalesi anlamına gelmediğini vurgulayarak, “Hâkimiyet kurma ve nüfuz genişletme fikri Mısır tarafından kabul edilemez. Zirvenin sonuçlarını göreceğiz” ifadelerini kullandı.

Mısırlı uzmanlar ise söz konusu zirvenin bir ittifakla sonuçlanmasını beklemiyor. Uzmanlara göre toplantı, son iki yılda Etiyopya ile Somali arasında yaşanan anlaşmazlıkların gölgesinde, tarafların çıkarlarını öne çıkaran üçlü bir iş birliğini güçlendirme amacı taşıyor.

Afrika Boynuzu son dönemde bölgedeki yüksek gerilim nedeniyle dikkat çeken zirvelere sahne oldu. Bunların en öne çıkanlarından biri, Ekim 2024’te Somali, Mısır ve Eritre liderleri arasında düzenlenen zirveydi. Mogadişu ile Addis Ababa arasında tartışmalı bir limanın kontrolü konusunda yaşanan gerilim ortamında gerçekleştirilen toplantıda üç ülke, ‘bölgedeki zorluk ve tehditlerle mücadelede ittifak’ vurgusu yapmıştı.

fergthyju
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed (ENA)

Mısır’ın eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Salah Halime’ye göre “söz konusu zirve yeni bir ittifak olarak nitelendirilemez. Gerçek şu ki, bölge ülkeleri arasında üçlü bir iş birliği söz konusu. Toplantının odak noktası, başta terörle mücadele olmak üzere hayati öneme sahip konuların koordinasyonu ile yatırım alanlarındaki iş birliğinin geliştirilmesi ve iç durumların ele alınmasıdır.”

Halime, “Zirvede ele alınan konular, güvenlik ve istikrarın sağlanmasına, ortak kalkınma sürecinin ilerlemesine hizmet ediyor ve şu aşamada bir ittifak anlamına gelmiyor. Bu yaklaşım, Mısır’ın Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz bölgesinde barışın yaygınlaştırılmasını ve komşu ülkelerle ilişkilerin güçlendirilmesini amaçlayan politikalarıyla çelişmiyor” dedi.

Mısır Dış İlişkiler Konseyi üyesi ve eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Reha Ahmed Hasan da Halime ile aynı görüşü paylaşarak, zirvenin özellikle Somali ile Etiyopya arasındaki anlaşmazlıklar yerine ortak çıkarların güçlendirilmesine yönelik olarak düzenlendiğini vurguladı.

Etiyopya hamleleri

İlk zirveden yaklaşık 10 gün önce Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, iki yıl kadar önce kendisine deniz erişimi sağlama teklifinde bulunulan Cibuti’yi ziyaret etti. Başbakan, ziyaretinde ticaret ve lojistik konularına odaklandı; bu durum, Etiyopya’nın Kızıldeniz’e erişim talebini sürdürmesi nedeniyle Mısır ve kıyıdaş ülkelerin direnişiyle bir yıldan fazla süredir devam eden tartışmaların merkezinde yer alıyor.

Etiyopya, 1993’te Eritre’nin yaklaşık otuz yıl süren savaşın ardından bağımsızlığını kazanmasıyla kara ile çevrili bir ülke haline geldi. Bu durum, Etiyopya’yı komşu ülkelerin limanlarına bağımlı kıldı. Ülke, uluslararası ticaretinin yüzde 95’inden fazlasının geçtiği Cibuti Limanı’na özellikle güveniyor ve lojistik hizmetler için yıllık yüksek ücretler ödüyor; bu hizmetler Cibuti için önemli gelir kaynağı oluşturuyor.

sdfgthy
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud çarşamba günü Cibuti’ye geldi. (SONNA)

Halime, son gelişmelerin Etiyopya’nın Kızıldeniz’e erişimi konusuyla bağlantılı düzenlemelerin bir parçası olmadığını belirterek, deniz erişimi meselesinin genellikle iki ülke arasında yapılan uluslararası anlaşmalar çerçevesinde ele alındığını, tek bir ülke içindeki bölgesel bir mesele olarak değerlendirilmediğini söyledi.

Somali’ye ilişkin olarak Halime, ülkenin güvenliğini, istikrarını ve siyasi dönüşümünü sağlamak amacıyla bir strateji izlediğini ve tüm taraflarla dengeli ilişkiler kurmaya çalıştığını vurguladı. Ayrıca, Kızıldeniz kıyısındaki ülkelerle olan ilişkilerin sağlam ve doğru bir çerçevede yürütüldüğünü ifade etti.

Bu görüşe, Somali’nin Etiyopya ile böyle toplantılara katılmasının Mısır ile ilişkilerini kaybetmesi anlamına gelmeyeceğini belirten Hasan da katıldı. Hasan’a göre, “Mogadişu, Addis Ababa ile bir ittifak kurarak Mısır ile iş birliğini telafi edemez.”

DÜNYA

İsrail ordusu, Tahran’daki Besic kontrol noktalarını vurduğunu duyurdu

Tahran’da hava saldırısının gerçekleştiği yerde toplanan insanlar, 12 Mart 2026 (Reuters)
Tahran’da hava saldırısının gerçekleştiği yerde toplanan insanlar, 12 Mart 2026 (Reuters)
TT
TT

İsrail ordusu, Tahran’daki Besic kontrol noktalarını vurduğunu duyurdu

Tahran’da hava saldırısının gerçekleştiği yerde toplanan insanlar, 12 Mart 2026 (Reuters)
Tahran’da hava saldırısının gerçekleştiği yerde toplanan insanlar, 12 Mart 2026 (Reuters)

İsrail ordusu dün yaptığı açıklamada, Tahran’da Besic güçlerine ait kontrol noktalarını hedef aldığını duyurdu. Açıklamada saldırıların, İran’daki rejimi zayıflatma çabalarının bir parçası olduğu belirtildi.

Besic, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) kontrolü altında bulunan yarı askerî bir güç olarak biliniyor. Gerektiğinde devreye sokulan bu yapı, genellikle ülke içindeki protestoların bastırılmasında kullanılıyor.

İsrail ordusu yazılı açıklamasında, son dönemde Tahran’da Besic güçlerine ait yeni kontrol noktalarının tespit edildiğini bildirdi.

Ordudan yapılan açıklamada, “Bu noktaların tespit edilmesinin ardından İsrail Hava Kuvvetleri, ordunun istihbarat bilgilerine dayanarak son 24 saat içinde Besic kontrol noktalarını ve unsurlarını hedef aldı” denildi.

Açıklamada ayrıca, söz konusu güçlerin, özellikle son aylarda rejimin iç protestoları bastırma çabalarında başlıca rol oynadığı; göstericilere karşı aşırı şiddet, toplu gözaltılar ve güç kullanıldığı öne sürüldü.

İsrail ve ABD 28 Şubat’ta İran’a yönelik bir bombardıman dalgası başlattı; saldırıların ilk gününde İran Dini Lideri Ali Hamaney hayatını kaybetti. ABD ve İsrail, İran halkına ayaklanma ve yöneticilerini devirmeleri çağrısında bulundu.

İran’da aylar önce yetkililere karşı eşi görülmemiş protestolar düzenlenmiş, gösteriler geçtiğimiz ocak ayında zirveye ulaşmıştı. Yetkililer protestoculara karşı güvenlik operasyonu başlatmış ve gösterileri ‘isyan eylemleri’ olarak nitelendirmişti. İnsan hakları örgütleri ise söz konusu operasyonlarda binlerce kişinin hayatını kaybettiğini, on binlerce kişinin de gözaltına alındığını bildirdi. Buna karşın, ülkenin maruz kaldığı saldırılar sırasında örgütlü bir muhalefetin ortaya çıktığına dair herhangi bir işaret görülmediği ve İran yönetiminin iktidarı bırakmaya hazır olduğuna dair bir belirti bulunmadığı ifade edildi.

Tahran’da yaşayan bazı kişiler AFP’ye yaptıkları açıklamada, DMO’nun ABD-İsrail saldırıları karşısında kontrolü sağlamak amacıyla başkentin farklı noktalarında kontrol noktaları kurduğunu söyledi. Tahran’da yaşayan ve güvenlik gerekçesiyle adının açıklanmasını istemeyen 30’lu yaşlardaki bir kadın, “En küçük polis merkezleri bile kapalı, bu yüzden görevlilerin gidebileceği bir yer yok… Var olduklarını ve durumun kontrol altında olduğunu gösterebilecekleri tek yol kontrol noktaları kurmak” ifadelerini kullandı.