Nahda Barajı görüşmeleri sağlam iş birliği çağrısıyla başladı

Mısır, sel sezonu öncesinde anlaşmaya varma konusundaki samimi niyetini dile getitirken Kongo Cumhurbaşkanı da anlaşmazlığı sona erdirme yönünde var olan güçlü iradeye dikkat çekti.

Mısır, Etiyopya ve Sudan’dan dışişleri ve su bakanları Kinşasa'da bir araya geldi (Mısır Dışişleri Bakanlığı)

Afrika Birliği'ne (AfB) başkanlık eden Kongo Demokratik Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Felix Tshisekedi, nihai bir çözüm bulunana dek Nahda Barajı görüşmelerinde teknik ve hukuki çözümlerin sunulması ile başarıya ulaşılacağı yönündeki umudunu dile getirdi. Nitekim Nahda Barajı dosyası taraflarının toplantısı dün Kinşasa’da, Mısır, Etiyopya ve Sudan'dan dışişleri ve su bakanları düzeyinde başladı. Tshisekedi, dün düzenlenen basın toplantısında yaptığı açıklamada “Nahda Barajı ile ilgili anlaşmazlıklar ölümcül bir kriz olarak değil, halklar arasında daha fazla yakınlaşma ve bölge sınırları arasında yeni iş birliği yönünde bir fırsat olarak görülmeli” ifadelerini kullandı. Üç ülkenin heyetlerini yeni umut kapıları açarak tüm fırsatları değerlendirmeye çağıran Tshisekedi, konuşma yolları açmanın, vizyon ve bilgi alışverişinde bulunmanın ve bu görüşmelerde açıklanan yolun gerçekçi, sağlam ve kararlı bir şekilde takip edileceğini kabul etmenin önemini vurguladı. Böylece bir anlaşmaya varana dek tüm tarafların kazanacağının altını çizdi. Üç ülkenin üst düzey yetkilileriyle yaptığı görüşmelerde söz konusu anlaşmazlığı sona erdirme, verimli ve sağlam bir bölgesel iş birliği yürütme yönünde güçlü bir irade gördüğünü ifade eden Tshisekedi, “Dosyada bir anlaşmaya varılması yolunda irade ülkeleriniz yetkilileri ve temsilcileri olarak sizin elinizde” dedi.
Üç ülkeden bakanlar ve AB uzmanları cumartesi günü, barajın inşasına ve dolumuna ilişkin kurallar üzerinde anlaşmaya varılması yönünde dışişleri ve sulama bakanları toplantısı için ön turlar düzenlediler.
Kongo Cumhurbaşkanı, Nahda Barajı müzakereleri yönünde Kinşasa’da devam eden toplantıların açılışının ardından Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri ve Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Muhammed Abdulati’yi ağırladı. Şukri, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi’den Tshisekedi'ye ‘Mısır'ın müzakerelerin başarısı yönündeki kararlılığını’ teyit eden bir mektup iletti. Mısır Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Mısır, ‘üç ülkenin çıkarlarını dikkate alan, aralarındaki iş birliği ilişkilerini ve halkları arasındaki kardeşlik bağlarını güçlendiren adil, dengeli ve yasal olarak bağlayıcı bir anlaşmayı sağlayacak bir müzakere sürecini başlatma’ yönünde Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin gösterdiği çabaları takdir etti. Sisi’nin mesajında şu ifadelere yer verildi:
“Arzu edilen anlaşmaya mümkün olan en erken zamanda ve bir sonraki sel sezonu öncesinde varma yönünde samimi bir niyete sahip olan Mısır, Tshisekedi'nin bu yöndeki çabalarına destek verecek. Mısır, Kinşasa'da düzenlenecek toplantıların, üç ülkenin barajın dolum ve işletimine dair kapsamlı bir anlaşmayı netleştirme amacıyla tartışmalı teknik ve hukuki sorunlara çözüm bulmasını sağlayacak şekilde uluslararası ortakların da katılacağı müzakereler yönünde etkili bir yol açabileceğine inanıyor.”
Kongo Cumhurbaşkanı ile görüşmesi sırasında Mısır'ın Nahda Barajı konusunda bir anlaşmaya varma yönünde en az 10 yıldır yürüttüğü çabalara değinen Şukri, Mısır'ın Etiyopya'nın endişelerini dikkate alan, kalkınma hedeflerine ulaşılmasını garanti eden ve aşağı havzadaki iki ülkenin çıkarlarını koruyan çözümler ve öneriler sunduğunu vurguladı. Aynı zamanda baraj meselesini çözme, zaten kargaşa ve istikrarsızlıktan muzdarip bölgedeki durumu ağırlaştırmaktan kaçınma yolunda devam eden çabalarda kaydedilecek başarının tüm tarafların adil ve hakkaniyetli bir anlaşmaya varma yönünde siyasi irade göstermesini gerektirdiğini ifade etti.
Nil Nehri su kaynaklarını geliştirmenin Etiyopya için bir hayat memat meselesi olduğunu vurgulayan Etiyopya Cumhurbaşkanı Sahle-Work Zewde de adil ve makul bir kullanım için komşu ülkelerle iş birliği çağrısında bulundu. Baraj inşaatına başlanmasının 10’uncu yıl dönümünde konuşan Cumhurbaşkanı, Etiyopya'nın iç ve dış zorluklar nedeniyle ulusal zenginliği için büyük potansiyele sahip olan Nil Nehri'nde proje geliştirme hakkından mahrum kaldığını vurguladı. Nil Nehri'ndeki gelişmelerin Etiyopya'daki yoksulluğu ortadan kaldıracağına ve aşağı havza ülkelerine fayda sağlayacağına dair inancını da dile getiren Zewde, Etiyopya'nın barajın ikinci dolum aşamasına geçme yönünde hazırlık yaptığını söyledi.
AfB, geçen yıl Güney Afrika başkanlığı sırasında da Mısır, Etiyopya ve Sudan arasında müzakerelere öncülük etmiş, ancak bu müzakerelerde fikir birliği sağlanamamıştı. Nitekim Mısır ve Sudan, Addis Ababa'nın 2011'den bu yana Nil'in ana kolu üzerine inşa ettiği barajın dolum ve işletimine ilişkin kuralları düzenleyen bağlayıcı bir yasal anlaşma çağrısında bulunuyor. Etiyopya Su, Sulama ve Enerji Bakanlığı tarafından bildirildiğine göre baraj inşaatınınyüzde 78,3’ü tamamlandı. Addis Ababa yönetimi, Mısır ve Sudan’ın kapsamlı bir anlaşmaya varılıncaya kadar baraj dolum planlarını erteleme çağrısına rağmen 21 Temmuz 2020'de, 4,9 milyar metreküp kapasiteli rezervuarın ilk dolum aşamasının tamamladığını duyurmuş, Temmuz ayında da ikinci dolum aşamasına geçmeyi planladığını bildirmişti.