Washington aşıların uluslararası düzeyde paylaşılması için ‘seçenekleri inceliyor’

Gail Smith, Kovid-19 ve Sağlık Güvenliği Küresel Koordinatörü (AP)
Gail Smith, Kovid-19 ve Sağlık Güvenliği Küresel Koordinatörü (AP)
TT

Washington aşıların uluslararası düzeyde paylaşılması için ‘seçenekleri inceliyor’

Gail Smith, Kovid-19 ve Sağlık Güvenliği Küresel Koordinatörü (AP)
Gail Smith, Kovid-19 ve Sağlık Güvenliği Küresel Koordinatörü (AP)

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Başkan Joe Biden yönetiminin gelecek aylarda diğer ülkelerle daha fazla yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşısı paylaşmak için seçenekleri incelediğini belirtti. Blinken, "Covid 19" ve sağlık güvenliğine küresel bir yanıt için koordinatör atandığını duyurdu.
Dışişleri Bakanı Blinken, Dışişleri Bakanlığı’nda ve Ulusal Güvenlik Meclisi’nde de görev yapmış olan ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) eski müdürü Gayle Smith’in Kovid-19’a Küresel Yanıt ve Sağlık Güvenliği Koordinatörü” olarak atanması ile ilgili yaptığı konuşmada Smith’in, “Halk sağlığı tehditlerine yanıt verme konusunda büyük bir deneyime sahip” olduğunu belirtti. Smith’in yıllarca sıtma, verem ve AIDS ile mücadele ederek çalışmasının ardından 2014’de ABD’nin Ebola krizine verdiği yanıtta öncülük ettiğini hatırlattı.
Blinken, ABD’de 2020 yılı Şubat ayında koronavirüse bağlı olarak ilk ölümün kaydedilmesinden bu yana, 30 milyondan fazla ABD’liyi enfekte eden salgının ülkede 550 binden fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olduğunu ifade etti ve “Virüse karşı güvende olan kimse yok” ifadelerini kullandı. Blinken, göreve gelmesinin ardından ilk 100 günde 100 milyon doz aşı uygulamayı hedefleyen Başkan Joe Biden yönetimi için “Kovid-19’un durdurulmasının en önemli öncelik” olduğunu söyledi. Biden’ın göreve gelmesinin 58. gününde bu hedefe ulaşılmasının ardından yeni hedefin ilk 100 günde 200 milyon doz aşının uygulanması olduğunu sözlerine ekledi. Blinken, Mayıs ayı sonuna kadar ABD’nin ülkedeki tüm yetişkinler için yeterli aşı kaynağına sahip olacağını belirtti ve aşıların etkinliğinin son derece güven verici olduğunu belirtti.
Blinken ayrıca, “Bu, ABD’lilerin sosyal mesafeye uyarak maske takmaya ve sıra geldiğinde aşı olmaya devam etmelerinin tam zamanı” dedi ve sözlerini şu ifadeler ile sürdürdü:
“ABD’deki 332 milyon insanın tamamını yarın aşılasak bile, virüs dünyanın dört bir yanında çoğalmaya devam ettiği sürece tamamen güvende olamayacağız.”
“Kovid-19 salgınının durdurulması için dünyanın yer yerinde iş birliği yapılmasının gerektiğini” vurgulayan Blinken, “Gerek aşıların geliştirilmesi, gerekse hükümetlerin, şirketlerin ve uluslararası kurumların salgını tamamen sona erdirmek için büyük çaplı ve halk sağlığı çabalarının sürekli sağlanması için araya toplama açından, yeryüzünde bizim yapabileceğimizi yapabilen bir ülke yok” ifadelerini kullandı. Blinken, daha önce görülmemiş küresel sürecin yoğun bir diplomasi gerektirdiğini ve “Bu anın ABD liderliğini gerektirdiğini” vurguladı. Dışişleri Bakanı “Birçok ülkenin ABD’in daha fazlasını yapmasını istediğini ve bazılarının koronavirüsten kaynaklanan acil durumların büyüklüğü ve kapsamı nedeniyle umutsuzluklarının giderek arttığını biliyorum” diyerek ekledi; “Sizi duyuyoruz, mümkün olduğu kadar hızlı hareket edeceğimize söz veriyorum.”
Blinken, Dışişleri Bakanlığı’nın “İnsanlık tarihindeki en ölümcül salgınlardan biri olan bu salgına son verilmesine yardım etmeye” odaklandığına dikkat çekti ve Başkan Joe Biden yönetiminin Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) geri dönülmesi gibi sağlık alanında attığı adımlara atıfta bulunarak, ABD’nin “küresel sağlık” konusunda en büyük bağışçı olduğunu belirtti. Daha fazla aşı üretilmesi ve mümkün olan en kısa sürede insanlara uygulanması için üretim kapasitesini artırma konusunda çalışarak, güvenli ve etkili olduğu kanıtlanan aşılarının dağıtılacağına yönelik sözü verdi. Blinken ülkesinin, neler olduğunun öğrenilmesi ve tekrar yaşanmaması için bu salgının kökenine yönelik kapsamlı ve şeffaf bir araştırma yapılması için baskı uygulamaya devam edeceğini belirterek diğer devletlere şeffaflık, bilgi alışverişi ve uluslararası uzmanlara gerçek zamanlı erişim taahhüdünde bulunma çağrısı yaptı.



Suudi Arabistan ve Pakistan, Çin menşeli savaş jetleri için görüşüyor

JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)
JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)
TT

Suudi Arabistan ve Pakistan, Çin menşeli savaş jetleri için görüşüyor

JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)
JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)

Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Çin menşeli JF-17 savaş jetleri için müzakere yürütülüyor.

Kimliklerinin açıklanmaması şartıyla Reuters'a konuşan iki Pakistanlı yetkili, JF-17 Thunder uçaklarının satışı için Suudi Arabistan'la görüşme yapıldığını savunuyor.

İslamabad ve Pekin ortaklığıyla Pakistan'da üretilen jetlerle ilgili anlaşmanın değerinin 4 milyar dolara kadar çıkabileceği aktarılıyor.

Riyad yönetimi, 2018'de İslamabad'a 6 milyar dolarlık destek paketi verileceğini açıklamıştı. Bu paketin içinde Pakistan Merkez Bankası'na 3 milyar dolarlık mevduat ve ertelenmiş ödemeyle 3 milyar dolarlık petrol tedariki yer alıyordu.

Suudi Arabistan o zamandan beri mevduatları birçok kez yeniledi. Geçen yıl 1,2 milyar dolarlık bir erteleme de dahil, İslamabad'ın döviz rezervlerini istikrara kavuşturmasına yardımcı oldu.

Pakistanlı yetkililer, Suudi Arabistan'a 2 milyar dolarlık kredi ödemesinin sözkonusu savaş jetleriyle yapılmasının planlandığını belirtiyor.

İslamabad yönetimi, silah ihracatını artırıp yerli savunma sanayisini önemli bir gelir kaynağına dönüştürmek amacıyla son aylarda yabancı ülkelerle görüşmeleri hızlandırdı. Libya Ulusal Ordusu'yla 4 milyar dolar değerinde JF-17 anlaşması yapılmıştı. Ayrıca Bangladeş'le de jetlerin satışı için müzakereler sürüyor.

Suudi Arabistan ise hava gücünü çeşitlendirme sürecinde. ABD Başkanı Donald Trump ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçen ay Beyaz Saray'da bir araya gelmişti. ABD Başkanı, Riyad yönetimine F-35 satışını onayladıklarını duyurmuştu. Ortadoğu'da F-35 savaş uçağına sahip olan tek ülke İsrail ise hamleye tepki göstermişti.

Suudi Arabistan-Pakistan savunma anlaşması

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'la Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 17 Eylül'de "Ortak Stratejik Savunma Anlaşması"nı imzalamıştı.

Amerikan medyasındaki haberlerde, iki ülke arasındaki savunma işbirliğini geliştirmeyi ve herhangi bir saldırıya karşı ortak caydırıcılığı artırmayı hedefleyen anlaşmanın "bölgesel güç dengelerini değiştirebileceği" yorumu yapılmıştı.

Pakistan ordusundan bugün yapılan açıklamada, Pakistan Hava Kuvvetleri Komutanı Zahir Ahmed Baber Sidhu'nun, Suudi Arabistanlı mevkidaşı Turki bin Bander bin Abdulaziz'le bu hafta "savunma işbirliği, bölgesel güvenlik ve gelecekteki ortaklıklarla ilgili" görüştüğü bildirildi.

Independent Türkçe, Reuters, Arab News


Grönlandlılar, Trump’a tepkili: Satılık değiliz

Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)
Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)
TT

Grönlandlılar, Trump’a tepkili: Satılık değiliz

Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)
Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirmeye yönelik tehditleri, ada ülkesi sakinlerinin de tepkisini çekiyor.

Trump, cumartesi günü Venezuela'ya düzenlenen askeri operasyondan sonra yaptığı açıklamada, ulusal güvenlik gerekçesiyle Grönland'a sahip olmaları gerektiğini savunmuştu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de salı günkü açıklamasında, Trump yönetiminin Grönland'a sahip olmak için "ABD ordusunu kullanmak da dahil" çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini belirtmişti.

Washington'ın Venezuela'nın ardından Grönland'a da askeri müdahalede bulunabileceğine dair endişeler artarken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, kuzey ülkesini "satın almayı hedeflediklerini" söylemişti.

Ancak 1979'da Danimarka'dan özerkliğini kazansa da dışişleri, güvenlik ve mali konularda bu ülkeye bağlı olan Grönland'da yaşayanlar, Trump'ın açıklamalarından rahatsız.

BBC'nin irtibata geçtiği, Grönland'ın başkenti Nuuk'ta yaşayan 32 yaşındaki işletmeci Mia Chemnitz şunları söylüyor:

Grönland halkı Amerikalı olmak istemiyor. Biz satılık değiliz.

Danimarka Parlamentosu'nda Grönland'ı temsil eden iki milletvekilinden biri olan Aaja Chemnitz de Trump'ın açıklamaları karşısında "dehşete düştüğünü" belirterek, "ABD'nin başka bir NATO müttefikini ilhak etmeyi gündeme getirmesi tamamen saygısızca bir davranış" diyor.

II. Dünya Savaşı'ndan bu yana Grönland'da askeri varlığı bulunan ABD için ada özellikle Kuzey Amerika'yla Kuzey Kutbu arasında yer aldığı için stratejik öneme sahip.

Son dönemlerde buzulların erimesiyle erişimi kolaylaşan nadir toprak mineralleri de Grönland'ın doğal kaynaklarına ilgiyi artırdı.

Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İtalya, Polonya, İspanya ve Danimarka'nın, Trump'ın tehditlerine yanıt olarak yayımladığı ortak bildiride Grönland'la dayanışma vurgusu yapılmıştı.

Ancak olası bir askeri operasyon halinde Avrupa ülkelerinin ABD'ye karşı harekete geçip geçmeyeceği belli değil.

Mia Chemnitz, "Bir Grönlandlı olarak, kendime şu soruyu sormadan edemiyorum: Bu müttefikler için bizim değerimiz nedir? Bizi korumak için ne kadar ileri gidebilirler?" diye soruyor.

Grönland'daki İnuit yerlilerinden 42 yaşındaki Aleqatsiaq Peary ise adanın Danimarka'dan tamamen bağımsızlaşması ve gelecekte ABD kolonisine dönüşmemesi gerektiğini söylüyor:

Bu, bir efendinin kontrolünden diğerine, bir işgalcinin hakimiyetinden diğerine geçmek demek. Biz Danimarka'nın kolonisiyiz. Danimarka hükümetinin yönetimi altında zaten çok şey kaybediyoruz.

Independent Türkçe, BBC, NBC


Çin, nükleer füzyonda imkansız sanılan rekoru kırdı

Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)
Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)
TT

Çin, nükleer füzyonda imkansız sanılan rekoru kırdı

Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)
Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)

Çin'deki bilim insanlarının füzyon enerjisinde kaydettiği çığır açıcı gelişme, yeni nesil enerji kaynağının gerçekten kullanılabilmesinin önündeki en inatçı engellerden birini nihayet aşabilir.

Çin Bilimler Akademisi'nden (ÇBA) bir ekip, "yapay Güneş" diye adlandırılan deneysel nükleer reaktörünün, daha önce imkansız olduğu düşünülen bir plazma yoğunluğuna ulaştığını açıkladı.

Tehlikeli atık bırakmadan neredeyse sınırsız enerji üretme potansiyeli sunan nükleer füzyon, bazıları tarafından temiz enerjinin "kutsal kasesi" ilan ediliyor.

Bu süreç Güneş'te meydana gelen doğal reaksiyonları taklit ediyor ancak büyük ölçekte gerçekleştirilmesi son derece zor bir iş.

ÇBA'nın Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak'ıyla (EAST) ulaşılan kilometre taşları da dahil, son yıllarda çeşitli önemli atılımlar kaydedildi.

ÇBA geçen sene yapay Güneş reaktörünü ilk kez bin saniyeden uzun süre çalıştırmayı başarmış, bu rekor daha sonra Fransa'nın WEST makinesi tarafından kırılmıştı.

Her iki deney de yakıtın (veya plazmanın) belirli bir seviyede kararsız hale gelmesine neden olan ve Greenwald Sınırı diye bilinen teorik yoğunluk sınırlı kalmıştı.

ÇBA araştırmacıları, kendini düzenleyen plazma-duvar adı verilen yeni bir süreç sayesinde plazmayı benzeri görülmemiş yoğunluk seviyelerinde kararlı tutmayı başardı.

Araştırmacılar, plazma yoğunluğunu uzun süredir geçerli olan deneysel sınırların çok ötesine taşımanın, çok daha yüksek enerji çıktılarıyla füzyon ateşlemesini gerçekleştirebileceğini söylüyor.

Huazhong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden, araştırmanın ortak yürütücüsü Profesör Ping Zhu şöyle diyor: 

Bulgular, tokamaklarda ve yeni nesil yanıcı plazma füzyon cihazlarında yoğunluk sınırlarını genişletmek için pratik ve ölçeklenebilir bir yol öneriyor.

Son atılım, hakemli dergi Science Advances'ta yayımlanan "Accessing the density-free regime with ECRH-assisted ohmic start-up on EAST" (EAST'te ECRH destekli ohmik başlatmayla yoğunluktan bağımsız rejime erişim) başlıklı çalışmada detaylandırılıyor.

Nükleer füzyon yoluyla pratik enerji üretiminin büyük ölçekte uygulanabilmesi için hâlâ ciddi gelişmelere ihtiyaç var ancak bazı girişimler, bunu önümüzdeki birkaç yılda hayata geçirmeyi hedefliyor.

ABD merkezli Helion Energy, nükleer füzyon enerjisi için dünyanın ilk satın alma anlaşmasını 2023'te imzalamış, Microsoft'a 2028'e kadar 50 MW füzyon enerjisi sağlama sözü vermişti.

Independent Türkçe