Küçük Amerikan kara ayılarında görülen gizemli bir nörolojik hastalık, hayvanların evcil köpekler gibi davranmasına neden oluyor.
Ayıların insanlara arkadaşça yaklaşması kulağa sevimli gelse de bu anormal davranış, söz konusu hayvanların yaban hayatında hayatta kalma şansını önemli ölçüde azaltıyor.
Bu canlılar bir tür beyin iltihabından mustarip. Bu hastalığa virüsler, bakteriler, mantarlar ve parazitler yol açabiliyor. Ancak veterinerler ayılardaki beyin iltihabına neyin sebebiyet verdiği konusunda emin değil.
Hayvanlarda görülen semptomlar arasında kafanın eğilmesi, uyuşuk hareketler, titremeler, nöbet geçirme, daire çizerek yürüme, zayıf olma ve insanlara karşı korkusuzluk var.
Hasta ayıların kurtarma operasyonlarında yer alan Ann Bryant, şöyle konuştu:
"Enfekte ayılar insanlara barışçıl ve arkadaş canlısı şekilde yaklaştığı için dikkatimizi çekiyor. Davranışları bir ayıya değil köpeğe benziyor."
Korkusuz küçükler
Hastalık nadir meydana gelmesine rağmen ilginç semptomlar beyin iltihabından mustarip ayıları tespit etmeyi kolaylaştırıyor. Live Science'a konuşan Bryant, "Kurtardığım ilk ayıya Mart 2018'de beyin iltihabı teşhisi kondu. Hayvan bir okula gidip çocukların olduğu bir sınıfa girmiş ve arkadaş canlısı bir köpek gibi davranmıştı" dedi.
2019'da başka bir enfekte ayı, snowboard'a tırmanmaya çalışırken görüntülenmişti.
Söz konusu iki ayı, bir kurtarma merkezinde hayatını sürdürüyor. Zira beyin iltihabını kontrol altında tutmak için sürekli tıbbi bakım almaları gerekiyor. Ancak diğer ayılar bu kadar şanslı değil.
Örneğin en son şubat ayında bu hastalığa yakalanan bir ayı tespit edilmişti. Hayvan çok zayıftı, kenelerle kaplıydı ve kötü fiziksel durumu sebebiyle ötanazi uygulandı. Hasta ayıların çoğu da bu sonuçla karşı karşıya kaldı.
Hastalık artıyor mu?
Ayılarda bu hastalık ilk olarak 2014'te keşfedilmişti. Kaliforniya Balık ve Yaban Hayatı Teşkilatı(California Department of Fish and Wildlife - CDFW), o zamandan beri Kaliforniya'da 8 vaka kaydettiğini bildirdi. Ancak gerçek sayı daha fazla olabilir. Zira doğrulanan vakaların yarısı geçen sene kaydedildi.
Bununla birlikte CDFW'ya göre, Kaliforniya'daki Amerikan kara ayısı sayısı 30 bin-40 bin arasında. Dolayısıyla veterinerler hastalığın genel popülasyon üzerindeki etkileri konusunda çok endişeli değil.
"Bence hastalık artmıyor" diyen Bryant, beyin iltihabının bulaşıcı olmadığını söyledi. Bu, ayıların geri kalanı için iyi bir haber. Ancak hastalığın bulaşıcı olmaması araştırmacıların kafasını karıştırdı. Zira Bryant şu ifadeleri kullandı:
"Ayılarımıza yönelik bu tehdidin en kötü yanı sebebini kesin olarak bilmememiz."
Bilinmeyen köken
CDFW'dan Brandon Munk, "Amerikan kara ayılarında 5 yeni virüs belirledik. Bunlardan bazıları beyin iltihabının muhtemel nedenleri olarak araştırılıyor. Ayrıca bir laboratuvarla, bir tür protozoa parazitinin hastalığa neden olup olmadığı konusunda daha fazla araştırma yapmak için çalışıyoruz" dedi. Munk, beyin iltihabına birden fazla patojenin yol açmasının da mümkün olduğunu söyledi.
Independent Türkçe, Live Science, Sacramento Bee
Şili'deki Atacama Büyük Milimetre/Milimetre Altı Dizisi (ALMA) radyo teleskoplarından elde edilen veriler, bu görüntüde Sagittarius A* çevresindeki soğuk gazın dağılımını gösteriyor (X-ışını: NASA/CXC/Northwestern Uni./M. Gorski; Radyo: ESO/NAOJ/NRAO/ALMA; Görüntü işleme: NASA/CXC/SAO/K. Arcand ve P. Edmonds)
Samanyolu'nun merkezini gösteren bu bileşik görüntü, Atacama Büyük Milimetre/Milimetre Altı Dizisi radyo teleskoplarından elde edilen verilerle NASA'nın Chandra X-Işını Gözlemevi'nin verilerinin birleştirilmesiyle oluşturuldu (ALMA [ESO/NAOJ/NRAO] /S. Longmore ve ekip arkadaşları. Arkaplan: ESO/D. Minniti ve ekip arkadaşları)
NASA'nın Chandra X-Işını Gözlemevi'nden elde edilen veriler, kara deliğin çevresindeki bölgeyi gösteriyor (X-ışını: NASA/CXC/Northwestern Uni./M. Gorski; Radyo: ESO/NAOJ/NRAO/ALMA; Görüntü işleme: NASA/CXC/SAO/K. Arcand ve P. Edmonds)
