عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Sudan kabinesi, İsrail’i Boykot Yasası’nı iptal etme kararı aldı

Başbakan Abdullah Hamduk
Başbakan Abdullah Hamduk
    Hartum/Ahmed Yunus
TT
TT

Sudan kabinesi, İsrail’i Boykot Yasası’nı iptal etme kararı aldı

Başbakan Abdullah Hamduk
Başbakan Abdullah Hamduk

Sudan Bakanlar Kurulu, 1958 yılında çıkarılan İsrail'i Boykot Yasası’nın iptal edilmesini öngören bir yasa tasarısını kabul etti. Kabine aynı zamanda Genetik Kaynaklara Erişim Hakkı Yasası ve cıva kullanımına ilişkin Minamata Sözleşmesi ile ilgili yasaya ilişkin yasa tasarılarını onayladı.
Bakanlar Kurulu, dün Başbakan Abdullah Hamduk'un başkanlık ettiği toplantı sonrası, 1958 yılından bu yana yürürlükte olan İsrail’i Boykot Yasası’nı kaldıran bir yasa tasarısı da dahil olmak üzere birkaç yasa tasarısını onayladığını duyurdu. Açıklamada, Sudan'ın ‘iki devletli çözüme’ dayanan Filistin sorununun çözümüne ilişkin sağlam duruşunu sürdürdüğü vurgulandı.
İsrail'i Boykot Yasası, Sudanlıların İsraillilerle veya İsrail'de ikamet edenlerle gerek bireyler gerekse kuruluşlar düzeyinde olsun herhangi bir anlaşma yapmasını yasaklıyor. İsrail’de çıkarları, şubeleri veya kamu kurumları olan yerli ve yabancı şirket ve kuruluşlarla çalışılmasını suç olarak görür. Ayrıca İsrail menşeli malların her türlü ticaretini de yasaklar. Sudan pasaportlarında yakın bir tarihe kadar, İsrail dışında dünyanın tüm ülkelerine seyahat edilmesine izin veren bir bandrol bulunuyordu.
Sudan, geçtiğimiz yıl İsrail ile eski ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin girişimiyle yapılan bölgesel uzlaşı anlaşmalarına katıldı. Ardından İsrailli yetkililer Sudan'ı ziyaret etti. İsrail İstihbarat Bakanı Eli Cohen, Sudan kabinesinin aldığı karardan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Reuters tarafından aktarılan açıklamasında Cohen, “Bu, iki ülke arasında bir barış anlaşması imzalama yolunda atılan önemli ve gerekli bir adımdır” ifadelerini kullandı.
Açıklamada barış anlaşmasının imzalanabileceği bir tarih belirtilmedi. Sudan Bakanlar Kurulu tarafından alınan kararın, Egemenlik Konseyi ve geçici hükümetin bakanları arasında yapılancak ortak oturumda onaylanması gerekiyor.
Bakanlar Kurulu aynı zamanda, 2021 tarihli genetik kaynaklara erişim ve kullanımlarından doğan yararların paylaşımına ilişkin yasa tasarısını ve yine 2021 tarihli cıva kullanımına ilişkin Minamata Sözleşmesi'ni onaylayan yasa tasarsısını onayladı. Üç yasa tasarısının, yürürlüğe girmesi için önce nihai olarak onaylanması amacıyla Geçici Yasama Konseyi'ni temsil eden Egemenlik Konseyi ve Bakanlar Kurulunun ortak oturumunda sunulması bekleniyor.
Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi'nin ekinde yer alan ‘genetik kaynaklara erişim ve bunların kullanımından doğan faydaların adil ve eşit bir şekilde paylaşılması’ hakkına ilişkin Nagoya Protokolü, genetik kaynakları adil ve eşit bir şekilde paylaşmayı ve kullanmayı amaçlayan uluslararası bir anlaşmadır. Anlaşma, Japonya’nın Nagoya şehrinde 29 Ekim 2010 tarihinde kabul edildi. Minamata Sözleşmesi ise cıva kullanımları ve emisyonlarının insan sağlığı ve çevre üzerindeki etkileri ile ilgili uluslararası bir anlaşmadır. Sözleşme, Sudan ile ilgili olarak Japonya'nın Kumamoto kentinde 19 Ocak 2013 tarihinde imzalanmıştı. Altını çıkarmak için cıva kullanılması çevreye, doğaya ve insanlara zarar vermektedir.
Basın açıklamasına göre, Bakanlar Kurulu İşleri Bakanı Halid Ömer Yusuf, kabine toplantısı sonrasında yaptığı açıklamada, Bakanlar Kurulu’nun ülkedeki güvenlik durumunu uzun uzun tartıştığını söyledi. Yusuf, Bakanlar Kurulu’nun İçişleri Bakanı İzzeddin Şeyh’in raporuna dayanarak ülkedeki suç oranları, güvenlik durumu ve güvenliği etkileyen bir dizi suç vakalarını ele aldığını belirtti. Bakanın açıklamasına göre Batı Darfur Eyaleti’nin el-Cenine, Saraf Umre ve Beni Hüseyin gibi bazı bölgelerinde yaşanan büyük ve olumsuz etkisi olduğu düşünülen çatışmalar ön planda yer aldı.
Açıklamada hem vatandaşlardan hem de güvenlik güçlerinden çok sayıda kişinin ölmesine ve yaralanmasına neden olan el-Cenine olaylarının ardından bölgede göreceli bir sakinliğin hakim olduğu belirtildi. Sudan Doktorları Merkez Komitesi tarafından dün yapılan açıklamaya göre günlerdir aşiretler arası şiddetli çatışmalara sahne olan Batı Darfur Eyaleti’nin el-Cenine kentinde meydana gelen sivil şiddet olaylarında ölenlerin sayısı 50'ye yaralananların sayısı ise 132’ye yükseldi.
Bu arada Batı Darfur eyaleti Valisi Muhammed Abdullah ed-Duma’nın yapması beklenen basın toplantısı ani bir kararla ertelendi. Pazartesi günü Vali Duma’nın bir basın toplantısı düzenleyeceği duyurulmuş, ancak daha fazla detay verilmemişti. Basında Vali Duma tarafından yapıldığı belirtilen bir açıklamada, silahlı milislerin düzenli kuvvetlerin güvenliği sağlama çabalarını engellemek için şehre birkaç koldan saldırdıkları bildirildi.
Bakanlar Kurulu, el-Cenine’de özel bir konferans düzenlemek için Federal Yönetim Bakanlığı ile iş birliği yapılması talimatı verirken İçişleri Bakanı'nın güvenlik yetkililerinden oluşan bir heyetin başında durumu yerinde incelemek üzere el-Cenine’yi ziyaret ettiği duyuruldu.
Bakanlar Kurulu İşleri Bakanı Yusuf, kabine toplantısında zorlu hayat şartlarının ele alındığını, tüp, yakıt, buğday ve un gibi ürünlerin miktarı ve fiyatının gözden geçirildiğini açıkladı. Yusuf, Maliye, Enerji ve Sanayi bakanlıklarının raporlarına göre ülkede yeterli miktarda buğday ve unun olduğu belirtilerek toplantıda ilaç temini ve vatandaşların ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli tedbirlerin alınması için talimat verildiğini kaydetti.
Sudan’da hayat şartlarında ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Sudan’ın kur rejimi değişikliğine gitmesi ve döviz kıtlığı nedeniyle emtia fiyatlarında fahiş artışın yanı sıra Sudan, başta buğday olmak üzere tüp, yakıt ve elektrik gibi temel ihtiyaçlar konusunda bir kıtlıkla karşı karşıya.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Gazze’deki karmaşık durumun ortasında Barış Konseyi’nin taahhütleri sınanıyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
  • Kahire: Muhammed Mahmud
TT
  • Kahire: Muhammed Mahmud
TT

Gazze’deki karmaşık durumun ortasında Barış Konseyi’nin taahhütleri sınanıyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlık ettiği Barış Konseyi’nin ilk toplantısı, çeşitli önerileri gündeme taşıdı. Washington yönetimi toplantının çıktısını Gazze Şeridi’nin yeniden imarı için finansman sağlanması ve Hamas’ın silahsızlandırılması başlıklarında özetlerken, Arap tarafı taleplerini Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasının tüm maddeleriyle uygulanması, uluslararası istikrar güçlerinin konuşlandırılması ve teknokrat komitenin Tel Aviv’in engellemeleri olmaksızın görev yapabilmesi üzerine yoğunlaştırdı.

40’tan fazla ülkeden temsilciler ile 12 ülkeden gözlemcinin katıldığı toplantının sonuçlarının uygulama aşamasında başarıya ulaşıp ulaşamayacağı ise tartışma konusu oldu. Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, özellikle İsrail’in geri çekilmemesi ve Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin net mutabakat sağlanamaması gibi başlıca engeller nedeniyle sürecin ciddi zorluklarla karşılaşabileceğini, bunun da anlaşmanın aksamasına ya da askıya alınmasına yol açabileceğini ifade etti.

Endişeler

Endonezya Devlet Başkanı Prabowo Subianto, Gazze Şeridi’ndeki barış sürecini zayıflatabilecek girişimlere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.

Söz konusu açıklama, Subianto’nun, ABD Başkanı Donald Trump tarafından başlatılan Barış Konseyi’nin açılışına katılmasının ertesi gününde geldi. Toplantıda, İsrail saldırılarıyla büyük yıkıma uğrayan Gazze Şeridi’nin yeniden inşası ve bölgede uluslararası bir istikrar gücü oluşturulması konuları öne çıkmıştı.

Trump, ABD’nin konseye 10 milyar dolar bağışta bulunacağını açıklarken; Suudi Arabistan, Kazakistan, Azerbaycan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Fas, Bahreyn, Katar, Özbekistan ve Kuveyt’in Gazze Şeridi’ne yönelik yardım paketi için 7 milyar dolardan fazla katkı sağladığını belirtti.

Hamas’ın silahsızlandırılması gerektiğini vurgulayan Trump, hareketin söz verdiği üzere silahlarını teslim edeceğini ifade ederek, aksi halde ‘sert bir karşılık’ verileceği uyarısında bulundu. Trump, “Dünya şu anda Hamas’ı bekliyor… Şu an önümüzdeki tek engel o” dedi.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar da Barış Konseyi toplantısındaki konuşmasında Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılması planına destek verdiğini açıkladı. Başbakan Binyamin Netanyahu ise toplantı öncesinde “Gazze silahsızlandırılmadan yeniden inşa olmayacak” mesajını vermişti.

Toplantıda konuşan ve yeni kurulan uluslararası istikrar gücünün komutanı olan General Jasper Jeffers, Endonezya, Fas, Kazakistan, Kosova ve Arnavutluk’un güç göndermeyi taahhüt ettiğini açıkladı. Gazze’ye komşu iki ülke olan Mısır ve Ürdün’ün ise polis ve güvenlik güçlerinin eğitilmesini üstlenmeyi kabul ettiği bildirildi.

Mısır Başbakanı Mustafa Medbuli, toplantıda yaptığı konuşmada Batı Şeria ile Gazze Şeridi arasındaki bağın korunmasının önemine işaret ederek, Filistin Yönetimi’nin Gazze Şeridi’ndeki sorumluluklarını yeniden üstlenebilmesi gerektiğini belirtti. Medbuli, Filistinlilerin kendi işlerini doğrudan yürütebilmesi ve teknokrat komitenin Gazze Şeridi’nin tüm bölgelerinde görev yapabilmesi çağrısında bulundu.

Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ise konuşmasında Doha’nın nihai çözüme ulaşılması amacıyla Konsey’in çalışmalarına 1 milyar dolar katkı sağlayacağını duyurdu. Al Sani, Trump liderliğindeki Barış Konseyi’nin ‘20 maddelik planın tam ve gecikmeksizin uygulanmasını’ sağlayacağını ifade etti.

Yerinden edilmiş Filistinli amatör boksör Farah Ebu’l-Kumsan, Gazze şehrinde yıkılmış bir binanın kalıntıları önünde duruyor. (AFP)Yerinden edilmiş Filistinli amatör boksör Farah Ebu’l-Kumsan, Gazze şehrinde yıkılmış bir binanın kalıntıları önünde duruyor. (AFP)

El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi’nde İsrail meseleleri analisti olarak görev yapan Dr. Said Ukkaşe, Barış Konseyi’nde ortaya konan çerçevenin net planlar içermediğini ve bunun anlaşmanın uygulanmasında karmaşaya, hatta tıkanma ve donmaya yol açabileceğini belirtti. Ukkaşe, ABD Başkanı Donald Trump’ın, engellerin giderilmesi ve gerekli mutabakatların sağlanmasına odaklanmadan konseyi hızla devreye sokarak bir başarı elde etmeye çalıştığını ifade etti.

Filistinli siyasi analist Nizar Nazzal da benzer bir görüş dile getirdi. Nazzal, Konsey’in taahhütlerinin uygulama aşamasında sekteye uğrayabileceğini belirterek, ekonomik başlıklara -örneğin yeniden imar için fon sağlanmasına- ağırlık verildiğini, ancak açık bir yol haritası ortaya konmadığını söyledi. Güvenlik boyutunda ise Hamas’ın silahsızlandırılmasının gündeme getirildiğini, buna karşın İsrail’in çekilmesi ya da hareketin geleceği konusunda netlik bulunmadığını kaydetti.

Nazzal, siyasi yükümlülüklerden uzak bu yaklaşımın temel bir sorun teşkil ettiğini vurgulayarak, uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılması, İsrail’in geri çekilmesi ve teknokrat komitenin yetkilendirilmesi gibi hassas başlıkların güvenlik alanındaki karmaşık dengeler nedeniyle gecikebileceğini ifade etti.

Hamas’ın önceliği

Hamas ise son günlerde ABD Başkanı Donald Trump’ın silahsızlanma yönündeki açıklamalarıyla doğrudan bir polemiğe girmekten kaçınmayı sürdürdü. Hareket, perşembe günü yayımladığı bildiride, Gazze Şeridi’ne ilişkin herhangi bir düzenlemenin ‘İsrail saldırılarının tamamen durdurulmasıyla’ başlaması gerektiğini vurguladı.

Hamas, akşam saatlerinde yaptığı bir başka açıklamada da Gazze’nin ve Filistin halkının geleceğine dair ele alınacak her türlü siyasi sürecin ya da düzenlemenin, ‘saldırıların bütünüyle sona erdirilmesi, ablukanın kaldırılması ve başta özgürlük ve kendi kaderini tayin hakkı olmak üzere Filistin halkının meşru ulusal haklarının güvence altına alınması’ temelinde şekillenmesi gerektiğini belirtti.

ABD’li arabulucu Bishara Bahbah ise perşembe günü basına yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahsızlandırılmasının, mensuplarına güvence ve koruma sağlanmasına bağlı olduğunu ifade etti.

Ukkaşe, ABD ve İsrail’den gelen açıklamaların, silahsızlanma gerçekleşmeden Gazze Şeridi’nde saldırıların durmasının mümkün olmadığına işaret ettiğini savundu. Ukkaşe, Hamas’ın izlediği çizginin örgütün varlığını sürdürme isteğini yansıttığını belirterek, bunun anlaşma maddelerinin tamamlanmasına engel olabileceğini ve Washington’un istikrar gücünün yetkileri ile konuşlandırılma takvimini netleştirmemesi halinde savaşın yeniden başlayabileceğini söyledi.

Nazzal ise Hamas’ın tamamen tasfiyesi üzerinden bir müzakere yürütülmesinin mümkün olmadığını belirterek, hareketin geleceğinin kapsamlı biçimde ele alınması ve karşılıklı tavizlere dayalı formüller yerine gerçek ve ciddi mutabakatlara yönelinmesi gerektiğini ifade etti.

ARAP DÜNYASI

Amerika Birleşik Devletleri, Suriye'deki büyükelçiliğini yeniden açmayı planlıyor

29 Mayıs 2025'te Şam'daki büyükelçilik konutu üzerinde Amerikan bayrağının göndere çekilmesi töreninden (Arşiv)
29 Mayıs 2025'te Şam'daki büyükelçilik konutu üzerinde Amerikan bayrağının göndere çekilmesi töreninden (Arşiv)
TT
TT

Amerika Birleşik Devletleri, Suriye'deki büyükelçiliğini yeniden açmayı planlıyor

29 Mayıs 2025'te Şam'daki büyükelçilik konutu üzerinde Amerikan bayrağının göndere çekilmesi töreninden (Arşiv)
29 Mayıs 2025'te Şam'daki büyükelçilik konutu üzerinde Amerikan bayrağının göndere çekilmesi töreninden (Arşiv)

Trump yönetimi, ülkedeki iç savaş sırasında 2012 yılında kapatılan Şam'daki ABD büyükelçiliğini yeniden açma planlarıyla ilgili olarak Kongre'ye bildirimde bulundu.

Associated Press (AP) tarafından elde edilen ve bu ayın başlarında Kongre komitelerine gönderilen bir bildirimde, Dışişleri Bakanlığı'nın "Suriye'deki büyükelçilik faaliyetlerinin olası yeniden başlatılmasına yönelik aşamalı bir yaklaşım uygulamayı" amaçladığı belirtildi.

10 Şubat tarihli bildirimde, bu planlara ilişkin harcamaların 15 gün içinde, yani gelecek hafta başlayacağı belirtilmişti; ancak planların tamamlanma tarihi veya Amerikalı personelin Şam'a kalıcı olarak ne zaman döneceğine dair bir zaman çizelgesi belirtilmemişti.

Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre ABD yönetimi geçen yıldan beri, özellikle Beşşar Esed rejiminin Aralık 2024'te beklenen düşüşünden kısa bir süre sonra, büyükelçiliği yeniden açmayı değerlendiriyordu.

Yönetim, bu adımı Başkan Donald Trump'ın Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack'ın gündemindeki en önemli önceliklerden biri olarak belirledi.

ARAP DÜNYASI

İsrail’in Lübnan’ın doğu ve güney bölgelerine düzenlediği saldırılarda 8 kişi hayatını kaybetti

İsrail’in Bekaa Vadisi’ne düzenlediği hava saldırılarından (Sosyal medya)
İsrail’in Bekaa Vadisi’ne düzenlediği hava saldırılarından (Sosyal medya)
TT
TT

İsrail’in Lübnan’ın doğu ve güney bölgelerine düzenlediği saldırılarda 8 kişi hayatını kaybetti

İsrail’in Bekaa Vadisi’ne düzenlediği hava saldırılarından (Sosyal medya)
İsrail’in Bekaa Vadisi’ne düzenlediği hava saldırılarından (Sosyal medya)

Lübnan’ın doğu ve güney bölgelerine dün düzenlenen İsrail hava saldırılarında en az 8 kişi hayatını kaybetti. İsrail ordusu, hedef alınan unsurların Hizbullah ile müttefiki Hamas mensupları olduğunu açıkladı.

Hizbullah’a yakın bir kaynak AFP’ye yaptığı açıklamada, Bekaa bölgesini hedef alan saldırılarda örgütün askeri komutanlarından birinin de hayatını kaybedenler arasında bulunduğunu bildirdi.

Yerel basında yer alan haberlerde, hayatını kaybedenler arasında Hizbullah’ta görevli bir yetkilinin de bulunduğu, söz konusu ismin eski milletvekili Muhammed Yaği’nin oğlu olduğu ve Hizbullah’ın hayatını kaybeden eski genel sekreteri Hasan Nasrallah’ın yardımcılığını yaptığı öne sürüldü.

İsrail, Kasım 2024’te bir yılı aşkın süren çatışmaların ardından varılan ateşkes anlaşmasına rağmen Lübnan’a yönelik hava saldırılarını sürdürüyor. İsrail ordusu genellikle hedefin Hizbullah olduğunu belirtirken, zaman zaman Hamas Hareketi’ni de vurduğunu açıklıyor.

Lübnan Ulusal Haber Ajansı (NNA), Bekaa bölgesindeki İsrail saldırılarının ilk belirlemelere göre altı kişinin ölümüne ve 25’ten fazla kişinin yaralanmasına yol açtığını, yaralıların bölgedeki hastanelere sevk edildiğini duyurdu.

İsrail ordusu ise Bekaa’daki Baalbek bölgesinde Hizbullah’a ait karargâhların hedef alındığını açıkladı.

Söz konusu saldırılar, ülkenin en büyük Filistin mülteci kampı olan Ayn el-Hilve’ye yönelik İsrail hava saldırılarından saatler sonra gerçekleşti. Lübnan Sağlık Bakanlığı, saldırılarda iki kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. İsrail ordusu ise kampta Hamas’a ait bir karargâhın hedef alındığını duyurdu.

NNA, İsrail’e ait bir insansız hava aracının (İHA) Sayda’ya bitişik kampı vurduğunu aktardı.

İsrail ordusu açıklamasında, kampta ‘Hamas mensubu militanların faaliyet gösterdiği bir karargâhın’ hedef alındığını belirterek, Lübnan’da Hamas’ın ‘yerleşmesine karşı’ operasyonlarını sürdürdüğünü ve “Hamas terör örgütü militanlarına karşı nerede faaliyet gösterirlerse göstersinler güçlü şekilde hareket etmeye devam edeceğini” kaydetti.

Lübnan’ın Bekaa Vadisi’ndeki Baalbek şehrinin genel görünümü (Reuters)

Lübnan’ın Bekaa Vadisi’ndeki Baalbek şehrinin genel görünümü (Reuters)

Hamas yaptığı yazılı açıklamada, sivil kayıplara yol açtığını belirttiği saldırıyı kınadı.

Açıklamada, ‘işgal ordusunun ileri sürdüğü iddiaların’ reddedildiği belirtilerek, bunların ‘gerçekler karşısında dayanaksız bahaneler’ olduğu savunuldu. Hedef alınan merkezin, kampta güvenlik ve istikrarı sağlamakla görevli Ortak Güvenlik Gücü’ne ait olduğu ifade edildi.

Lübnan hükümeti geçen yıl, İsrail ile yaşanan ve binlerce Hizbullah mensubunun yanı sıra çok sayıda üst düzey ismin hayatını kaybettiği savaşın ardından zayıflayan Hizbullah’ın silahsızlandırılacağını taahhüt etmişti.

Lübnan ordusu geçen ay, İsrail sınırına yakın bölgeden başlayarak Litani Nehri’ne kadar uzanan alanı kapsayan planın ilk aşamasını tamamladığını açıkladı.

Ancak Hizbullah’ı yeniden silahlanmakla suçlayan İsrail, Lübnan ordusunun kaydettiği ilerlemeyi yetersiz bulduğunu duyurdu.

Beş aşamadan oluşan planın ikinci etabı ise Litani Nehri’nin kuzeyinden başlayarak, başkent Beyrut’un yaklaşık 40 kilometre güneyindeki Sayda’nın kuzeyinden Akdeniz’e dökülen Evveli Nehri’ne kadar uzanan bölgeyi kapsıyor.