Irak’ta Zikar petrol rafinerisinin kapalı kalması yakıt krizine neden oldu

Nasıriye’deki protestocular dün petrol ürünleri dağıtımı yapan bir şirketin girişin kapattı (Reuters)
Nasıriye’deki protestocular dün petrol ürünleri dağıtımı yapan bir şirketin girişin kapattı (Reuters)
TT

Irak’ta Zikar petrol rafinerisinin kapalı kalması yakıt krizine neden oldu

Nasıriye’deki protestocular dün petrol ürünleri dağıtımı yapan bir şirketin girişin kapattı (Reuters)
Nasıriye’deki protestocular dün petrol ürünleri dağıtımı yapan bir şirketin girişin kapattı (Reuters)

Irak’ta Zikar petrol rafinerisinin de aralarında bulunduğu petrol kurumlarının, atama talep eden üniversite mezunları tarafından son üç gündür kapalı tutulması, vilayette şiddetli bir yakıt krizine neden oldu. Nasıriye’de kamuya ait ve özel akaryakıt istasyonlarının çoğu, yakıt stoklarının tükenmesi sebebiyle kepenkleri indirdi.
Aylardır öfkenin hakim olduğu kentte durum sadece yakıt krizinden ibaret değil aynı zamanda dün ve geçtiğimiz birkaç gün içerisinde zincirleme birkaç olay daha yaşandı. Bunlardan biri de ‘ücretsiz çalışan eğitimcilerle’ dayanışma gösterileri kapsamında Nasıriye’deki köprü ve sokakların yanı sıra Eğitim Müdürlüğü ve diğer hizmet veren devlet daireleri kapatıldı. Bunlara ek olarak Seçim Komiserliği’nin kentteki ofisi güvenlik gerekçesiyle kapatıldı.
Nasıriye’de pazartesi akşamı Sadr Hareketi’ne bağlı Aşiretler Ofisi Sorumlusu Ali ez-Zircavi, kimliği belirlenemeyen kişilerin açtığı ateş sonucu hayatını kaybetti. Konuyla ilgili basında çıkan haberlere göre, Zircavi’yi hedef alan suikast, Nasıriye şehir merkezinde bulunan eski Seyyid Dahil Caddesi’ndeki ıslahevi yakınlarında gerçekleşti. Güvenlik yetkilileri olaya ilişkin herhangi bir açıklama yapmazken, bazı kaynaklar, “ilk incelemelere göre suikastın aşiretler arası ihtilaflar nedeniyle yapıldığını” belirtti. Geçici vali Abdulgani el-Esedi, dün yaptığı açıklamada, ‘kamu yararını gözeterek’ Cebayiş ilçesi Kaymakamı’nı görevden aldığını bildirdi.
Federal Şeffaflık Komisyonu, Nasıriye Belediyesi’ndeki bazı departman müdürlerine petrol ürünleri ve Zikar rafinerileri ile ilgili ekonomik şantaj uygulama suçlamasıyla Eski Vali Nazım el-Vaili’yi ifade vermeye çağırdı. Komisyon, yaptığı açıklamada, söz konusu kararın 1983 yılı 160 sayılı karara dayanarak verdiğini kaydetti. Açıklamaya göre, yargıya taşınan davada ifadeleri alınan bazı departman müdürleri, Vaili’yi petrol ürünleri ve rafinerilerle konusunda kendilerine ekonomik şantaj yapmakla suçladı.
Federal Şeffaflık Komisyonu, geçen ay Zikar yerel yönetiminden aralarında Vaili’nin de yer aldığı 5 yetkiliyi ifade vermeye çağırmıştı. Yolsuzluk yapan ve göstericilerin ölümünde parmağı bulunan kişilerin sorumlu tutulması talebi, protesto hareketinin kalesi olan Nasıriye kentindeki protestocu grupların en öne çıkan talepleri arasında bulunuyor.

Nasıriye’deki gösterilerle ilgili yürütülen soruşturmanın sonuçları bugün açıklanıyor
Irak Başbakanı Mustafa el-Kazimi, hükümetin, soruşturma komitesinin Zikar vilayetindeki son gösteriler sırasında hayatını kaybedenlerle ilgili ulaştığı sonuçları bugün duyuracağını açıkladı. Zikar’da Şubat ayında patlak veren protestolar sırasında 7 kişi yaşamını yitirmiş, 30’dan fazla kişi yaralanmıştı. Zikar vilayetinin kent merkezi Nasıriye’deki tahkik heyeti, orduda Albay rütbesindeki bir subay ve 3 asker hakkında Nasıriyeli bazı göstericileri öldürme suçlamasıyla tutuklama kararı çıkardı.
Kazimi, dün Bakanlar Kurulu toplantısı sırasında, “Hükümet, Nasıriye’deki halkımızın krizini iyileştirmek ve taleplerinin karşılanması için aylardır çalışıyor ve Zikar’ın imarı için özel fon tahsis ettik. Fon paralarının vilayet sakinlerine hizmet edecek şekilde harcanmasını temenni ediyoruz” dedi.
Şubat ayında göstericilerin talebi üzerine görevden alınan Zikar Valisi Nazım el-Vaili’nin yerine atanacak yeni valinin seçilmesi meselesine de değinen Kazimi, “Malum koşullar ve bazısı hukuki çeşitli sorunlar sebebiyle Zikar Valilik makamı boş kaldı. Bu nedenle Zikar valisini, vilayetteki yönetim, aşiret ve halk kesimlerinin çoğunu kapsayan istişare ve görüşmelerden sonra seçmeye karar verdik. Valinin adına bakmaksızın, Zikar’daki halkımı yerel yönetimin elini tutmaya çağırıyorum. Biz de Zikarın elini tutacağız ve vilayetin kalkınması için hepimiz işbirliği yapacağız” ifadesini kullandı.
Kazimi, “Nasıriye’de başbakan ile irtibatlı İstişare Konseyi’ni, vali ile koordinasyon içerisinde vilayetteki imar hamlesini günlük olarak takip etmesi için görevlendirme” niyetini dile getirdi.
Ülke basınında dün Kazimi’nin, halihazırda Zikar Valiliği koltuğunda oturan Ulusal Güvenlik Servisi Başkanı Abdulgani el-Esedi’nin yerine Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Dr. Ahmed el-Hafaci’yi getirdiğine dair haberler medyada yer aldı. Kazimi, eski Vali Nazım el-Vaili’yi görevden aldıktan sonra yerine geçici süreliğine Esedi’yi atamıştı.



El-Hamidavi… İran’ın Irak’taki gizemli adamı

El-Hamidavi olduğu ifade edilen kişinin, 6 Kasım 2021’de kamuoyu önündeki tek görünümünde maske, güneş gözlüğü ve kefiye taktığı görülüyor.
El-Hamidavi olduğu ifade edilen kişinin, 6 Kasım 2021’de kamuoyu önündeki tek görünümünde maske, güneş gözlüğü ve kefiye taktığı görülüyor.
TT

El-Hamidavi… İran’ın Irak’taki gizemli adamı

El-Hamidavi olduğu ifade edilen kişinin, 6 Kasım 2021’de kamuoyu önündeki tek görünümünde maske, güneş gözlüğü ve kefiye taktığı görülüyor.
El-Hamidavi olduğu ifade edilen kişinin, 6 Kasım 2021’de kamuoyu önündeki tek görünümünde maske, güneş gözlüğü ve kefiye taktığı görülüyor.

Irak’ta Ketaib Hizbullah Genel Sekreteri Ebu Hüseyin el-Hamidavi’nin akıbetine ilişkin çelişkili haberler gelmeye devam ediyor. Bazı kaynaklar, dün sabaha karşı Bağdat’ın Kerade semtinde örgüte ait bir evi hedef alan saldırıda Hamidavi’nin öldürüldüğünü ileri sürerken, bazıları ise saldırıdan kurtulduğunu belirtti. Olayın ardından sosyal medyada paylaşılan bir videoda, Hamidavi olduğu düşünülen bir kişinin başından yaralandığı görüldü. Peki yıllardır ‘İran’ın Irak’taki gizemli adamı’ olarak anılan bu isim kim?

Eski Halk Seferberlik Güçleri (Haşdi Şabi) Başkan Yardımcısı Ebu Mehdi el-Mühendis tarafından kurulan Ketaib Hizbullah, Irak’ta önemli bir nüfuza sahip. 2021 yılında Bağdat Havalimanı yakınlarında düzenlenen ABD saldırısında öldürülen el-Mühendis’in kurduğu örgüt, hem Haşdi Şabi içindeki ana silahlı yapılardan birini oluşturması hem de Irak’taki Amerikan çıkarlarına yönelik saldırılardaki rolüyle dikkat çekiyor. Buna karşın örgütün önde gelen isimleri, medyada görünmemeleri ve üst düzey kadrolar için uygulanan sıkı güvenlik önlemleri nedeniyle uzun süredir büyük bir gizlilik ve belirsizlik perdesiyle çevrili bulunuyor.

İran’ın gizemli adamı

Ahmed Muhsin Ferec el-Hamidavi’nin adı, son yıllarda Irak’ta meydana gelen birçok olayla ilişkilendiriliyor. ‘Ebu Hüseyin’ lakabıyla bilinen bu isim hakkında dolaşan bilgilerin çoğu ise kişiliğine dair kesin bir tablo ortaya koymuyor. Babası Muhsin el-Hamidavi’ye ait olduğu belirtilen fotoğraflar zaman zaman dolaşıma girse de, Ebu Hüseyin’in görüntüsü yıllardır medyada yer almıyor.

frgbth
Bağdat’ta, Halk Seferberlik Güçleri (Haşdi Şabi) karargahını hedef alan hava saldırısında hayatını kaybeden Ketaib Hizbullah mensupları için cenaze töreni düzenlendi. (Reuters)

Hamidavi hakkında paylaşılan bilgilere göre 1971 yılında Bağdat’ta doğdu. Ailesinin Irak’ın güneyindeki Meysan vilayetinden geldiği, 1950’li ya da 1960’lı yıllarda başkent Bağdat’a göç etmiş olabileceği belirtiliyor.

Bazı rapor ve analizler ise Hamidavi’nin örgüt içinde etkili bir aileye mensup olduğunu öne sürüyor. Buna göre oğlu Zeyd el-Hamidavi’nin, örgütün X platformu üzerinden yayımlanan açıklamalarını paylaşan ve ‘Ebu Ali el-Askeri’ adıyla bilinen hesabı yöneten kişi olduğu düşünülüyor. Kardeşlerinin de silahlı grupta üst düzey görevlerde bulunduğu ifade ediliyor.

Haşdi Şabi’ye yakın kaynaklar, Hamidavi’nin son derece güçlü bir güvenlik hassasiyetine sahip olduğunu belirtiyor. Bu kaynaklara göre Hamidavi cep telefonu veya elektronik cihazları doğrudan kullanmıyor; yalnızca güvendiği yardımcıları aracılığıyla iletişim kuruyor. Hareketlerini ise genellikle çok dar bir çevre dışında kimse bilmiyor.

gtrhbtg
4 Mart 2026’da Irak’ın güneyinde düzenlenen bir hava saldırısında öldürülen Ketaib Hizbullah üyesi için Bağdat’ta düzenlenen cenaze töreninden (AFP)

Hamidavi hakkındaki gizemli tabloya rağmen, birçok çevrede ‘İran’ın Irak’taki gizemli adamı’ olarak nitelendiriliyor. Yıllardır yürüttüğü askeri faaliyetler de onu ABD’nin hedef listesine sokmuş durumda. ABD Dışişleri Bakanlığı, Hamidavi’yi Şubat 2020’de ‘özel olarak belirlenmiş küresel terörist’ (SDGT) olarak listeye aldı. Bu kararın, Washington tarafından 2009’dan bu yana terör örgütü olarak sınıflandırılan Ketaib Hizbullah’ın liderliğindeki rolü nedeniyle alındığı belirtiliyor.

Ketaib Hizbullah’ın sicili

Ketaib Hizbullah ve lideri Ebu Hüseyin el-Hamidavi, 2019 yılında Irak’ta düzenlenen protesto hareketlerine katılan bazı gruplar tarafından, bazı aktivistlere yönelik cinayet ve suikastlara karışmakla suçlanıyor.

Örgütün, Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği ile Amerikan güçlerinin bulunduğu bölgeler ve askeri kamplara yönelik çok sayıda saldırının arkasında olduğu yönünde yaygın bir kanaat bulunuyor. Bazı Şii çevreler ise Ketaib Hizbullah’ı İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) talimatlarına bağlı hareket eden en güçlü Iraklı silahlı gruplardan biri olarak nitelendiriyor.

ABD Hazine Bakanlığı Kasım 2023’te Iraklı silahlı grupların bazı liderlerini hedef alan ek yaptırımlar uyguladı ve örgütün bir numaralı sorumlusu olarak görülen Hamidavi’ye yönelik kısıtlamaların sürdüğünü duyurdu.

Benzer bir adım Ocak 2024’te de atıldı. Bu kapsamda örgüt mensupları arasında yer alan kişiler yaptırım listesine alındı. Listede Hamidavi’nin kardeşi Ukad el-Hamidavi de yer aldı. Söz konusu kişilerin, örgüte lojistik destek sağlamak ve operasyonel faaliyetlerin yürütülmesini kolaylaştırmakla suçlandığı belirtildi.


Füze ve İHA Savaşları Gecesi, Irak'ta gerginliğin tırmanacağına işaret etti

Dün bir İHA’lı saldırıya uğrayan ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği'nden dumanların yükseldiğini gösteren bir videodan alınan ekran görüntüsü (AFP)
Dün bir İHA’lı saldırıya uğrayan ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği'nden dumanların yükseldiğini gösteren bir videodan alınan ekran görüntüsü (AFP)
TT

Füze ve İHA Savaşları Gecesi, Irak'ta gerginliğin tırmanacağına işaret etti

Dün bir İHA’lı saldırıya uğrayan ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği'nden dumanların yükseldiğini gösteren bir videodan alınan ekran görüntüsü (AFP)
Dün bir İHA’lı saldırıya uğrayan ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği'nden dumanların yükseldiğini gösteren bir videodan alınan ekran görüntüsü (AFP)

Dün şafak vakti Bağdat'ta yaşanan “Füze ve İHA Savaşları Gecesi”, Irak'ın başkentini sarsan bir dizi saldırı ve karşılıklı hava saldırısının ardından, ABD ile İran yanlısı silahlı gruplar arasındaki çatışmada yeni bir tırmanışa işaret ediyor. Polis kaynaklarına göre gerginlik, Karrada Mahallesi’nde Hizbullah milislerinin alternatif karargahı olarak kullanılan bir evin hedef alınmasıyla başladı. Saldırı sonucunda ev yıkıldı, üç milis öldü, bir kişi de yaralandı.

Yaklaşık iki saat sonra, Bağdat'ın doğusundaki el-Belediyyat bölgesinde silahlı kişileri taşıyan bir araç hedef alındı. Saldırı sonucunda araçtaki üç kişi hayatını kaybetti. Bu olayın üstünden henüz bir saat geçmeden, Yeşil Bölge içindeki ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği roket ve insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırıya uğradı. Saldırılardan birinde kompleks içindeki bir iletişim sistemi hedef alındı.

Bir güvenlik kaynağı, kompleks içindeki ABD hava savunma sistemi ‘C-RAM’ın, hedefini isabetli bir şekilde vuran İHA’yı durduramadığını belirtti; güvenlik yetkilileri bu gelişmeyi dikkat çekici buldu. Basında yer alan haberlere göre saldırının ardından diplomatik kompleksin içinde yangın çıktı, ayrıca füzelerden biri elçilik içindeki helikopter pistini vurarak maddi hasara yol açtı. Yeşil Bölge çevresinde yaşayanlar, büyükelçiliğin son yıllarda maruz kaldığı bu en şiddetli saldırıda, birkaç güçlü patlamanın sesinin yakındaki konut binalarını sarstığını söyledi. Gözlemciler, saldırıların art arda gelmesinin Irak'ta güvenlik durumunun daha da tehlikeli bir aşamaya girdiğinin işareti olduğunu düşünüyor.


Lübnan ve İsrail doğrudan müzakerelere yaklaştı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Beyrut'ta düzenlediği basın toplantısında (EPA)
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Beyrut'ta düzenlediği basın toplantısında (EPA)
TT

Lübnan ve İsrail doğrudan müzakerelere yaklaştı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Beyrut'ta düzenlediği basın toplantısında (EPA)
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Beyrut'ta düzenlediği basın toplantısında (EPA)

Lübnan ve İsrail dün ateşkes sağlamak amacıyla ilk tur doğrudan müzakerelerini gerçekleştirmeye bir adım daha yaklaştı, ancak düzenlemeler henüz kesinleşmedi. Lübnan bakanlık kaynakları Şarku’l Avsat'a, bir toplantı yapılması konusunda anlaşmaya varıldığını ancak tarih ve yerin henüz belirlenmediğini, Kıbrıs ve Fransa'nın görüşmelere ev sahipliği yapmayı teklif ettiğini söyledi. Kaynaklar ayrıca, Lübnan müzakere heyetinde Şii temsilci bulunmadığı göz önüne alındığında, Meclis Başkanı Nrbih Berri'nin toplantıya Şii bir temsilci göndermeyi kabul edip etmeyeceğinin de belirsiz olduğunu ifade etti.

Meclis Başkanı Nebih Berri, Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada, müzakereler ve Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ın girişimiyle ilgili olumlu bir yanıtın iki temel koşulun yerine getirilmesine bağlı olduğunu belirtti: "Birincisi, ateşkes, ikincisi yerinden edilmiş kişilerin geri dönüşü" diyerek daha fazla ayrıntıya girmenin "erken" olduğunu belirterek kaçındı.

Bu arada, BM Genel Sekreteri António Guterres dün Beyrut'ta yaptığı açıklamada, Hizbullah ile İsrail arasındaki Lübnan savaşını sona erdirmek için "diplomatik kanalların" mevcut olduğunu söylerken, aynı zamanda uluslararası toplumu Lübnan devletini destekleme çabalarını ikiye katlamaya çağırdı.