Suriye rejimi SDG’ye sınırları kapattı Fırat’ın doğusunda fiyatlar arttı

Arap aşiretleri Barış Pınarı bölgesinde konferans düzenledi.

Suriye’nin kuzeydoğusundaki Tabka kentinin girişi (Şarku’l Avsat)

Suriye’nin kuzeydoğusunda bulunan Rakka kentindeki meyve sebze tüccarları, Suriye hükümet güçlerinin Tabka Sınır Kapısını üç hafta aralıksız bir şekilde kapalı tutması nedeniyle fiyatlarda yaşanan artıştan büyük zarar ettiler. Tabka Sınır Kapısı, Arap ve Kürt bileşenlerden oluşan ve ABD tarafından desteklenen Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ve Özerk Yönetim’in kontrol ettiği bölgeler ile rejim bölgelerinin birbirine bağlıyor.
Rakka merkez meyve sebze halindeki tüccarlar, rejimin kontrolündeki bölgelerden gönderilen malların gecikmesinden şikayetçi. Bu durum malların kaçak yollardan getirilmesine, sürecin uzamasına, rejime bağlı güvenlik kontrol noktalarında ödenen vergi, harç ve paraların artmasına ve dolayısıyla da sebze meyve fiyatlarında artışa sebep oluyor.
Sebze meyve halinin tüccarlarından İmad, eline telef olmuş domateslerin ulaşması nedeniyle sadece dünkü zararının 25 milyon Suriye lirasına (1 ABD Doları 3 bin 500 Suriye lirasından işlem görüyor) ulaştığını söyledi. İmad, “Araçtaki satın aldığım yük 10 tondu. Yarısı telef olmuştu ve yemeye elverişli değildi. Bugün bir kilo domates bin 500 liradan satılıyor. Sınır kapısının kapatılması ve kaçak yolların kullanımı sebebiyle zararımız büyük” dedi.
Meyve sebze mallarının çoğu Halep, Hama, Humus ve başkent Şam gibi içerdeki illerden gönderiliyor ve Rakka’ya ulaşarak buradan Fırat’ın doğusunda Özerk Yönetim’in kontrolünde olan diğer bölgelere dağıtılıyor. Özerk Yönetim’in kontrolündeki bölgeler ile rejim bölgelerinin birbirine bağlayan 3 sınır kapısı bulunuyor. Birincisi, Halep’in kuzey kırsalındaki Menbiç kentinde bulunan Et-Tahiye Sınır Kapısı, ikincisi Fırat Nehri’nin güneyindeki Tabka Sınır Kapısı ve üçüncüsü Suriye orta kesimindeki Hama kentinin kırsalında yer alan Es-Silmiyye kenti ve Rakka kenti arasındaki otobanın üzerindeki Rakka Sınır Kapısı olarak biliniyor.
Suriye lirasının döviz kurları karşısındaki dalgalanmalarına rağmen meyve sebze fiyatlarında istikrar sürüyor. Meyve sebzelerin yerel tarımın ürünleri olması bu istikrarda önemli rol oynuyor. Hamis isimli tüccar, sınır kapısının kapatılmasının ardından fiyatların ikiye katlandığını söyledi. Hamis, “Kapatılmadan önce domatesin kilosu Rakka’da 700 ila 800 lira (2 Amerikan senti) arasında satılırdı. Fakat kapatılmasının ardından domatesin fiyatı iki katına çıktı bir kilosu 2 bin 500 liraya yükseldi ve yaklaşık bin 500 ila bin 800 arasında sabitlendi” ifadelerini kullandı.
Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed rejimi yanlısı güçler 21 Mart’tan bu yana ticari araç ve kamyonların SDG’nin ülkenin kuzeydoğusunda kontrol ettiği bölgelere girmesine izin vermiyor. Aktivistlerin sosyal medya hesaplarından paylaştıkları fotoğraflarda sınır kapısının rejim tarafındaki bölümünde kapıdan geçmeyi bekleyen yüzlerce kamyonun sıraya girdiği görülüyor.
Özerk Yönetim Yürütme Meclisi Başkan Yardımcısı Hamd el-Abd iki taraf arasındaki sınır kapısının kapatılmasına, Suriye Devlet Başkanı’nın kardeşi Mahir el-Esed komutasındaki 4. Tümen ve Rusya destekli 5. Kolordu arasındaki rekabetin sebep olduğunu söyledi. Abd, “Özerk Yönetim ile olan sınır kapılarında kontrolü ele geçirerek bir taraftan siyasi, askeri ve maddi hedeflere ulaşmak diğer taraftan Özerk Yönetim’i Rusya’nın planlarına mecbur bırakmak amacıyla yapılan bu çekişme artık gün yüzüne çıktı” ifadesini kullandı.
Tabka Sivil Yönetimi’nden kaynaklar, Moskova’nın Suriye rejim güçleri ile SDG arasında anlaşma imzalanmasına öncülük ettiğini bildirdi. Anlaşmaya göre SDG’nin kontrolündeki bölgelerden Katırcı Şirketi üzerinden rejim bölgelerine haftalık partiler halinde 9 milyon litre ham petrol gönderilmesi, ticari araçların geçişinden alınan vergilerin artırılarak yüzde 30’a kadar yükseltilmesi ve SDG bölgelerine geçenlerden kişi başı 5 bin Suriye lirası alınması bekleniyor.
Ancak sınır kapısının kapatılmasının 4. Tümen ile 5. Kolordu arasındaki rekabetten kaynaklandığını söyleyen Hamd el-Abd, “Biz, Suriye’nin toprak bütünlüğü ve halkının birliği için çağırıda bulunurken Özerk Yönetim’in ayrılıkçı bir proje olduğunu söylüyorlar. Bir ülkenin toprakları arasında gümrük geçişlerinin olmasından üzüntü duyuyoruz” diye konuştu. Abd, “ister Suriye’nin kuzey ve doğusunda isterse Suriye’nin içlerinde yaşasın aynı ülkenin evlatlarının ekmek parası bulma konusunda yaşadığı gündelik sıkıntıları hafifletmek amacıyla” Rusya’dan ve rejim yetkililerinden defalarca kez gümrük değil insani ve güvenlik sınır kapısı açmalarını talep ettiklerini söyledi.
Öte yandan, Deyrizor’un doğu kırsalındaki Eş-Şuheyl beldesinin sakinlerinden olan bir kaçakçı, SDG’nin beldedeki Eş-Şebeke Mahallesi’nden Suriye rejim bölgelerine bağlanan nehir sınırına düzenlediği baskın sırasında öldürüldü. Yerel kaynaklar ve aktivistler, SDG unsurlarının koalisyon güçlerinin de desteğiyle “rejimin kontrolündeki bölgelere petrol kaçırmaya çalışan kaçakçılarla silahlı çatışmaya girdiğini, çatışma sonucu kaçakçılardan birinin hayatını kaybettiğini birinin de yaralandığını ve oradaki güçlerin karşı tarafa götürülmek üzere hazırlanan malzemelere el koyarak su teknesini batırdığını” aktardı.
Diğer taraftan, Ankara destekli grupların Fırat’ın doğusunda kontrol ettiği Tel Abyad ve Rasulayn arasındaki Barış Pınarı bölgesinde Suriyeli muhalif siyasi parti ve gruplardan temsilcilerin katılımıyla Arap aşiretleri konferans düzenledi.