Dünyanın en popüler sporlarından futbol, bünyesine güncel teknolojileri de ekleyerek gelişimini sürdürmeye devam ediyor.
Ofsayt çizgisi, gol pozisyonlarında topun kale çizgisini geçip geçmediğini ölçen gol çizgisi teknolojisi, hakemlerin göremeyeceği pozisyonların tekrarını izleme imkanı sunan Video Yardımcı Hakem (VAR) uygulamalarının ardından futbola yeni bir teknoloji daha girmeye hazırlanıyor.
Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA), maçlarda en çok tartışılan ve çizgi ve VAR uygulamalarına rağmen çoğu zaman tartışmaların odağında yer alan ofsayt konusunda önemli bir adım attı.
FIFA'da Futbol Gelişim Direktörlüğü görevini yürüten teknik direktör Arsene Wenger'in, futbolcuların ofsaytta olup olmadıklarını otomatik olarak tespit edecek yeni sistemin 2022 yılında uygulanacağını açıklamasıyla teknolojinin bir kat daha yeşil sahalarda yer alacağının sinyalini verdi.
Wenger, mevcut uygulamada ofsayt pozisyonlarının önce VAR sistemine daha sonra ise hakemlere aktarıldığını hatırlatarak şöyle konuştu:
Yaklaşık 70 saniye ya da 1 dakika 20 saniye kadar beklemeliyiz. Bu çok önemli, çünkü bazı maçlarda birçok gol sevincinin sonradan iptal edildiği oluyor... Yeni sistemde sinyaller doğrudan yan hakeme iletilecek. Hakem, kolundaki saatte yanacak kırmızı ışıkla pozisyonun ofsayt olup olmadığını anlayacak. Otomatik ofsayt sisteminin 2022 yılında hazır olacağını düşünüyorum.
Futbolda en çok tartışılan ofsayt kuralında yapılması planlanan değişikliklerden de bahseden Wenger, şu öneriyi yaptı:
Benim teklifim, bir oyuncunun vücudunun gol atabileceği herhangi bir bölümü rakip oyuncu ile aynı hizada ise pozisyonun ofsayt sayılmaması.
Spor yorumcusu Ömer Faruk Ünal, FIFA'nın yeni geliştireceği teknolojinin futbola olası yansımalarını Independent Türkçe için yorumladı.
Ömer Faruk Ünal
Ünal: Bu sistem VAR gibi yeni tartışmaların önünü açar
Futboldaki birçok soruna derman olması için getirilen VAR sisteminin bile kurallarının henüz rayına oturmadığını, UEFA Başkanı Ceferin'in de "VAR'daki ofsayt kararları çok adaleti sağlamıyor" dediğini hatırlatan Ünal, Wenger'in açıkladığı sistemle ilgili şu endişeyi paylaştı:
"Bu sistemi nasıl oturtacaklar bilinmez. Bence bu sistem VAR gibi yeni tartışmaların önünü açar. Bu iş öyle mekanik bir iş değil. Yoruma da ihtiyaç var. Bizim ülkemizde çizgiler, operatör gibi unsurlar çok tartışıldı. Burada da o sistemi yapacak firma tartışmaya açılır. Yazılım firması eleştirilir. Bunları bizim ülkemiz için söylüyorum."
Teknolojinin bu denli futbolun içerisine girmesiyle oyunun ruhunun da yara aldığını dile getiren Ünal, "Son Fenerbahçe maçında İrfan Can gol attı, aşağı yukarı bir dakika sevinç yaşadı. Çok uzun bir süredir üzerinde baskı vardı. Fenerbahçe kulübesi 2-0 oldu diye büyük bir rahatlığa erdi. Birkaç dakika sonra Samatta'nın şortuna değdiği için ofsayt kararı geldi. Hakemler kuralı doğru uyguladı ama bu kadar teknoloji futbola olan ilgili artırır mı azaltır mı bunun iyi düşünülmesi ve tartışılması gerektiği kanaatindeyim" yorumunu yaptı.
"Alt liglerde nasıl uygulayacaksınız?"
Yeni uygulanacak sistemin Şampiyonlar Ligi, UEFA Avrupa Ligi veya ülkelerin ulusal liglerinde kolaylıkla uygulanabileceğini kaydeden Ünal, alt liglerde uygulanmasının sıkıntılar yaratacağı görüşünde:
"Böyle bir teknolojiyi TFF 1. Lig'de veya daha alt liglerde nasıl uygulayacaksınız? 'Futbolculara çip takalım, oyuncuların tüm vücut ölçüleri alınsın' deniliyor. Futbolda her şey matematik, fizik, kimya değil. Bunların futbola çok fazla fayda sağlayacağını düşünmüyorum. Bir de bu teknoloji için statların da çok iyi bir altyapıya sahip olması gerekiyor. Bizde zeminlerin halini görüyoruz. Yağmurda, karda birçok maçın oynandığını görüyoruz. Bu şartlarda söz konusu teknoloji hakikaten problemleri giderebilecek bir uygulama olacak mıdır? Bunlar hep tartışma konusu. Bu başladıktan sonra bir üst teknoloji daha sonra bir üstü... Bu işin tadı kaçar."
"Futbolu sürekli değiştirmeye kalkarsanız zarar verirsiniz"
Futbolun insanları kendine çeken ve cazip hale gelmesindeki en büyük etkenin oyun kurallarıyla çok oynanmamasının olduğunu dile getiren Ünal, "Kurallar 100 yıldır belli. İki oyuncu değişikliği sonra üç şimdi 5 oldu. Dördüncü hakem geldi, ardından 5,6, sonrasında VAR ve AVAR geldi. Futbolu sürekli böyle değiştirmeye kalkarsanız zarar verirsiniz. Bakın güreş ve basketbol bunun çok zararını çekti" tespitinde bulundu.
VAR'ın ilk kez 2018 Dünya Kupası'nda kullanıldığını buna karşın elemelerdeki maçların çok daha güzel bir ortamda geçtiğini aktaran Ünal, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Elemelerde çok daha güzel bir turnuva oldu çünkü VAR yoktu. O futbol maçları insanlara daha cazip geldi. VAR'sız maç daha keyifli oluyordu. Tamam VAR adalet getirecek ama futbolda olan heyecanı da maalesef artırmadı aksine kaçırdı. Teknolojinin girmesiyle futbolun o eski heyecanı kalmadı. Nasıl ki 20 sene önce yediğin bir gıdanın tadını şimdi alamıyorsan aynı öyle bir durum oldu. Futbolda bu kadar teknoloji getirirseniz o zaman insanlar da ona göre tepki verir. Futbol tartışmayla güzeldir."
"4-5 santimetrelik ofsaytları düzeltelim"
Ofsayt kuralında yapılacak bazı değişimlerde çok tartışılan 4-5 santimetrelik pozisyonlarla ilgili bir yenilik getirilmesinin daha uygun olacağını savunan Ünal, şu öneriyi yaptı:
"Burada biz ofsayttaki 4-5 santimetreyi düzeltelim. Kongreler yapılıyor bununla ilgili. Bu konuda üst düzey yan hakemler konuşmalı. Örneğin Tarık Ongun ve Bahattin Duran gibi üst düzey yan hakemlerimiz bu konuda fikir belirtmeli. Empati yapma etkileri çok daha fazla. Sadece futbolcular ve teknik direktörlerin fikri bizi bir noktaya götürmez. Çok üst düzey hakemlerin de görüşüne başvurulmalı."
