Cezayir’de parlamento seçimlerinde kıyasıya rekabet yaşanıyor

Halk hareketi, Buteflika döneminde, rejim destekçisi olan tüm partiler ve şahısları siyasetten uzaklaşmaya çağırıyor (AP)
Halk hareketi, Buteflika döneminde, rejim destekçisi olan tüm partiler ve şahısları siyasetten uzaklaşmaya çağırıyor (AP)
TT

Cezayir’de parlamento seçimlerinde kıyasıya rekabet yaşanıyor

Halk hareketi, Buteflika döneminde, rejim destekçisi olan tüm partiler ve şahısları siyasetten uzaklaşmaya çağırıyor (AP)
Halk hareketi, Buteflika döneminde, rejim destekçisi olan tüm partiler ve şahısları siyasetten uzaklaşmaya çağırıyor (AP)

Cezayir’de önümüzdeki 12 Haziran'da yapılması planlanan parlamento seçimleri için bağımsız aday listeleri arasında rekabet kızışıyor.
Partilerde, önceki seçim dönemlerinden farklı olarak bu seçimlerde kayda değer bir isteksizlik görülüyor. Eski Cumhurbaşkanı Abdulaziz Buteflika'ya sadık olan partiler ise, siyasi arenaya dönmek için büyük çaba sarf ediyorlar. Halk hareketi daha önce bu partilerin yasaklanmasını talep etmişti.
İsmini açıklamak istemeyen Cezayir Yüksek Seçim Kurulu’ndan bir kaynak Şarku’l Avsat’a şunları söyledi:
“Milletvekili olmak isteyenlerin bağımsız aday listelerinden seçimlere katılma konusunda ciddi bir arzusu var. Bunun nedeni, siyasetçilerin, partiler, seçmenler ve hatta Cumhurbaşkanı Buteflika'dan sonra göreve gelen yönetim tarafından dışlandığına dair var olan inanç. Dolayısıyla partilerden adaylığını koyanların seçimlerde şansı zayıf olacak. Diğer yandan başkentte yüzlerce kişi bağımsız aday olarak seçimlere katılacak. Diğer şehirlerde de bağımsızlar arasında aday olmak için kıyasıya bir yarış hakim.”
Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun tarafından Şubat ayı başlarında feshedilen Parlamento'daki çoğunluk partilerin liderlerinin büyük bir kısmı yolsuzluk suçlamaları nedeniyle şu anda cezaevinde bulunuyorlar. Bu partiler Ulusal Kurtuluş Cephesi ve Demokratik Halk Kurtuluş cephesi.

Seçmenlerin "Twitter" ve "Facebook" hesaplarından kullandıkları oylar dikkate alındı
Cezayirlilerin televizyon kanallarında izlemeye alışkın oldukları üniversite profesörleri, güvenlik uzmanı ve ekonomistler liyakat esas alınarak geniş çapta aday gösterilmişlerdir. Aday gösterilecek isimler belirlenirken seçmenlerin "Twitter" ve "Facebook" hesaplarından kullandıkları oylar dikkate alınmıştır. Bu aday kategorisi, televizyon programlarına katılarak siyasi parti çatısında aday olan rakiplerinden daha fazla şanslı olacağını düşünüyor.
Ulusal Kurtuluş Cephesi (Cumhurbaşkanı Tebbun’a sadık) lideri Cemal bin Abdüsselam, dün, Tipaza şehrinde (başkentin 70 km batısında) düzenlediği bir basın toplantısında şunları söyledi: “Parti, adayların yararına imza toplamakta büyük sorunlar yaşıyor. Bu, adaylık dosyasının "seçim kuruluna" sunulmasının şartı. Rüşvetle imza satın alma girişimleri var.”
Tipaza’da parti çatısı altında aday olanlara imza verecek kişileri bulmanın zor olmasının nedeni siyasi oluşumların kent sakinleri nezdinde kötü şöhrete sahip olması.
Bağımsız adaylık listelerine hücum edilmesinin bir başka nedeni de Cumhurbaşkanının şahsen iki büyük sivil toplum örgütüne sponsor olması ve binlerce aktivistini bağımsız sıfatıyla seçim savaşına girmeye teşvik etmesidir. Birçoğu bu siyasi destek sayesinde milletvekili olmak için yeri doldurulamaz bir fırsat buldu. Çoğu aday adayı, yetkili makamın parlamento içindeki kotaları belirlediğine ve bunları sadakat ve tabiiyet standardına göre dolduracağına dair yaygın bir kanaate sahip.
Bloklardan biri Cumhurbaşkanının sivil toplum işleri danışmanı ve eskiden Buteflika yanlısı bir partide milletvekilliği görevi yapmış Nezih Bin Ramazan liderliğindeki Nida el-Vatan'dır. Diğer blok ise, Munther Buathin liderliğindeki Yeni Yol’dur. Buathin Buteflika’nın beşinci dönem seçim kampanyasında liderlik yaptı. Yaklaşan yeni parlamentoda Tebbun destekçisi bir çoğunluk oluşturmak amacıyla sahada her iki taraf da Tebbun yararına büyük bir kampanya yürütüyor.
Ancak bazı gözlemciler sahada gerçekleşen bu uygulamaların Tebbun'un ortaya attığı "Yeni Cezayir" sloganıyla çeliştiğine inanıyor. Bu arada, seçimlere katıldıklarını açıklayan hükümete yakın İslami partiler, parlamento seçimlerinde en zayıf halka gibi görünüyor. Ayrıca, iktidarın emirlerine tabi olan bu partiler parlamento çalışmasında kötü bir deneyim oluşturacak. Yüksek oranda oylar almaları da beklenmiyor.

 


ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.