Bir yılı aşkın süredir tüm dünyada etkisini sürdüren yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınını kontrol altına alabilmek için bilinen en etkili yöntem aşılama.
Ancak aşı üretimi ve dağıtımı planları 2020 senesinde tamamlandığından, aşıyı çeşitlendirmede çeşitli sıkıntılar yaşanıyor.
Türkiye'de ağırlıklı olarak Çin menşeili SinoVac aşısı uygulanırken, son haftalarda Türk bilim insanları Özlem Türeci ve Uğur Şahin'in kurucu ortakları olduğu BioNTech firmasının da aşısı yapılmaya başlandı.
Ancak son günlerde yeni tedarikte sıkıntı olduğu gerekçesiyle BioNTech aşısının ikinci dozunun uygulanamadığı da öne sürüldü.
Hatta İstanbul Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tufan Tükek'in aşı randevusu alıp gitmeyenler nedeniyle bazı BioNTech aşılarının ziyan olduğunu söylediği de iddia edildi.
Pek çok haber organı, bugün Tükek'in söylediği öne sürülen sözleri, "Aşılar çöpe gidiyor" başlığıyla haberleştirdi.
"Amacım hastaların aşı randevusuna uymalarının önemine dikkat çekmekti"
Konuya ilişkin Independent Türkçe'den Lale Elmacıoğlu'na konuşan Prof. Dr. Tufan Tükek, geçmişten örnek vererek, çok kısa süreli bir zaman dilimini kastettiğini belirtti.
Asıl amacının hastaların randevuya uymalarının önemine dikkat çekmek olduğunu savunan Tükek, mevcut durumda aşıların ziyan edilmesinin önüne geçmek için uygulanan prosedürü de anlattı.
"Uygulanamayan aşı boşa gidiyordu ama o işi çözdüler"
BioNTech aşılarının uygulama zorluğu bulunduğunu, bunların başında ise bozulmamaları için eksi 70 derecede saklama koşulu ve eritildikten sonra hemen uygulama zorunluluğunu sayan Tufan Tükek, "Aşılar 6 doz halinde geliyor, yani 6 farklı kişiye uygulanabiliyor. Diyelim 6'lı aşıyı erittiniz, yarım saat arayla randevu verilen 6 kişiye yapmak gerekli. İlk 3'ünü yaptınız, eğer 4'üncü kişi gelmezse, yeniden hızlıca aşı randevusu oluşturamayacağınız için, uygulanamayan aşı boşa gidiyordu ama o işi çözdüler" dedi.
"Gelmeyen olursa, kişi sayısı tamamlanana kadar 6’lı aşıyı açmıyorlar"
"Aşıların ziyan olmasının önüne nasıl geçiliyor?" sorusuna Prof. Dr. Tükek, başka bir randevunun öne çekilerek hızlıca kişi sayısının tamamlandığını dile getirerek, "Onu da şöyle çözdüler, hastaları artık 6'şarlı gruplar halinde, aynı anda alıyorlar. Gelmeyen olursa, kişi sayısı tamamlanana kadar 6'lı aşıyı açmıyorlar. Başka bir randevuyu öne çekiyorlar, kişi sayısını 6'ya tamamlayınca aşıyı uyguluyorlar" şeklinde konuştu.
"İki dozun da aynı marka olması gerekiyor"
"Yeterli BioNTech aşısı temin edilemediğinden ikinci dozda SinoVac uygulananların olduğu" iddiasını da değinen Tufan Tükek, şunları söyledi:
"Birinci ve ikinci dozda farklı aşıları uygulamayı doğru bulmuyorum, aksini pek mümkün görmüyorum çünkü antikor üretimi bakımından iki aşının aynı marka olması gerekiyor. Aksi halde 'iki ayrı tek aşı' yapılacak. Bu konuda da herhangi bir çalışma yok."
"BioNTech tek dozdan sonra da antikor üretimi konusunda iyi"
Çeşitli çalışmalarda, BioNTech'in tek dozdan sonra da antikor üretimi konusunda iyi olduğunun görüldüğünü aktaran Prof. Dr. Tükek, "Ama yine de 2 doz uygulanması daha doğru" yorumunu yaptı.
"İkinci doz için BioNTech aşısı bulunamazsa ne yapılacak?" sorusuna ise İstanbul Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tufan Tükek, "Ona göre bir planlama zaten yapılmıştır diye düşünüyorum" yanıtını verdi.
